Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/1964 E. , 2024/2729 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1964
Karar No : 2024/2729
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ...
2- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ...adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü...adına 5.010,00-TL trafik idari para cezası uygulanmasına ilişkin aynı tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın ... plakalı aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem yönünden incelenmesi sonucunda; davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile izin belgesi alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle düzenlenen tutanağın objektif ve somut bir delil olma vasfı taşımadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline; davanın araç sürücüsü olan ... adına 5.010,00-TL trafik idari para cezası uygulanmasına ilişkin aynı tarih ve...sayılı işlem yönünden incelenmesi sonucunda ise; davacının; kişisel, güncel ve meşru menfaatini ihlal etmediği ve davacı açısından hukuki bir sonuç doğurmadığı gerekçesiyle araç sürücüsü hakkında verilen idari para cezası yönünden ehliyet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, para cezası uygulanan araç sürücüsünün eşi olması nedeniyle işlemin kendi menfaatini de ihlal ettiği, söz konusu işlem yönünden de iptal kararı verilmesi gerektiği belirtilerek karar temyiz edilmektedir.
Davalı tarafından ise aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin ise kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
01.10.2019 tarihinde davalı idareye bağlı polis memurları tarafından yapılan denetimde davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ... adına 5.010,00-TL trafik idari para cezası uygulanmasına ilişkin aynı tarih ve ...sayılı işlemler tesis edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilmiş, anılan maddede, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının Temyiz İsteminin İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalının Temyiz İsteminin İncelenmesi:
Denetime konu olayda davalı idareye bağlı kolluk görevlilerince düzenlenen ve davacı tarafından imza etmediği belirtilen tutanak ile davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinden; araç sürücüsü ile yapılan görüşmede, araç içerisinde bulunan yabancı uyruklu yolcuyu Yeni Havalimanı'ndan aldığı, Taksim'e götürdüğü, taşıma karşılığında 150-TL alacağı, taşıma için gerekli evraklar istendiğinde evraklarının olmadığını söylediği; yapılan kontrolde turizm servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin ve tur, turizm firması ve seyahat acentaları tarafından onaylı yolcu isim listesinin bulunmadığının görüldüğü; sürücüye 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca işlem yapılacağının beyan edilmesi üzerine ekiplerce birlikte Otim Yediemin Otoparkına gidilirken ... Caddesi üzerinde sürücünün aracını durdurup araçtan indiği, aracını otoparka götürmeyeceği, çekici çağrılmasını belirttiği, aracın çekici marifetiyle otoparka götürüldüğü, yolcu olan şahsa ise aynı Kanunun Ek-2/6. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulandığı; düzenlenen tüm tutanakların imza edilmediğinin şerh düşüldüğü, söz konusu aracın sözleşmeli olarak dava dışı bir şirketin D2 yetki belgesi kapsamında kullanılması için taşıt kartı düzenlendiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin ise 25.06.2019 tarihi itibarıyla geçerlilik süresinin dolduğu görülmektedir.
Bu durumda; söz konusu tutanakla, yapılan taşımacılığın niteliğinin ortaya konulduğu, aksini ispat edecek niteliği haiz herhangi bir belgenin de davacı tarafından dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından, aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Araç sürücüsünün ... TL trafik idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem hakkında verilen kısmının ONANMASINA,
b) Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.