Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/1976 E. , 2021/4741 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1976
Karar No : 2021/4741
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü ve E: ...; K: ... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 30/05/2014 günlü, E:2013/1451, K:2014/4444 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Kastamonu Emniyet Müdürlüğü bünyesinde 4. sınıf emniyet müdürü ve ... İlçe Emniyet Müdür vekili olarak görev yapan davacı, 2012 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulunca 3. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin kararın iptali ve özlük haklarının emsallerine göre uyarlanmasına, mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ...; K: ... sayılı kararla; davacının 2012 yılı terfi döneminde 3. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilen bazı personelden, kıdem olarak daha ön sırada, terfi ettirilen bazı personelden sicil notu daha yüksek ve taltif ve takdirleri daha fazla da olsa, 4. sınıf emniyet müdürlüğünde bekleme süresi içinde hakkında yapılan idari soruşturmalar sonrası disiplin cezaları ile tecziye edilmesi, bu cezaların niteliği ve ağırlığı gibi unsurlar dikkate alındığında, bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 30/05/201430/05/2014 günlü, E:2013/1451, K:2014/4444 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davacı tarafından, kınama ve 1 günlük aylıktan kesim cezası gerekçe gösterilerek terfi ettirilememesinin hukuka aykırı olduğu, 2010 ve 2011 yıllarında aynı gerekçeyle terfi ettirilmediği, kıdeme müessir bir adli veya idari bir soruşturmasının olmadığı, sonuç itibarıyla kıdem ve liyakat anlamında terfiine engel bir durumunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine iletilen; anılan Dairece, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacı tarafından verilen karar düzeltme dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme istemin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesince verilen 30/05/2014 günlü, E:2013/1451, K:2014/4444 sayılı karar kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, davacının Tekirdağ ili, ... İlçe Emniyet Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, 04/05/2010 tarihinde yapılan habersiz denetimde, polis merkezi çevre koruma nöbet listesinde uyumsuzluk olduğu, bazı ekiplerin bulunması gereken mıntıkada bulunmadığı, bu nedenle ilçede güvenlik zaafiyetinin oluştuğu, davacının ilçeden sorumlu emniyet müdürü olması nedeniyle güvenlik zaafiyetine sebep olan emrindeki personeli yeteri kadar eğitmemiş olduğu hususunun sübuta erdiği gerekçesiyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 4/4. maddesi uyarınca hakkında "kınama" cezası verilmesi yolundaki Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararı ile reddedildiği; anılan kararın temyiz yoluna başvurulmadan kesinleştiği; bunun yanında, ... isimli şahsa ait suç kaydının bilgisayar sistemi üzerinden silinmesi olayına ilişkin olarak yapılan idari soruşturma sonucu, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-3. maddesi uyarınca ''Denetim görevini yerini getirmemek'' suçunu işlediğinden bahisle davacı hakkında tesis edilen bir günlük aylıktan kesme cezasına karşı açılan davanın ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararı ile reddedildiği, anılan kararın Danıştay Onikinci Dairesinin 30/05/2014 günlü, E:2012/5193, K:2014/4445 sayılı kararı ile onandığı; ancak Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2019 günlü, E:2016/20920, K:2019/5553 sayılı kararı ile davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının bozulduğu; bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararın Danıştay İkinci Dairesinin 07/12/2021 günlü, E:2021/15182, K:2021/4736 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.
Öte yandan, davacının ... isimli şahsın suç kaydının silinmesi hakkında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararı ile ''Bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme'' suçundan yapılan yargılamasında, soyut iddia dışında şüpheden uzak, mahkumiyete yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından bahisle beraatine karar verildiği ve anılan kararın istinaf yoluna başvurulmayarak 07/02/2017 tarihinde kesinleştiği;
Davacı hakkında anılan disiplin cezası dikkate alınarak düzenlenen 2010 yılı sicil notunun 66 (orta) iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararın Danıştay Beşinci Dairesinin 03/12/2020 günlü, E:2016/15947, K:2020/5529 sayılı kararı ile bozulduğu; karar düzeltme isteminin de Danıştay İkinci Dairesinin 07/12/2021 günlü, E:2021/1628, K:2021/4739 sayılı kararı ile reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
2011 yılında hakkında "terfi etmez" kararı verilen davacının, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden bir üst rütbeye terfi durumu 2012 yılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunda yine gündeme alınmış ve hakkında yapılan liyakat değerlendirmesi sonucu yukarıda belirtilen disiplin cezası ikinci kez gerekçe gösterilerek yine "terfi etmez" kararı verilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinde; terfilerin kıdem ve liyakata göre yapılacağı, her bir rütbe için belirlenen zorunlu bekleme süreleri sonunda bir üst rütbeye terfii edebilmek için bekleme süresi kadar olumlu sicil alınması ve bir üst rütbede boş kadronun olması gerektiği; kıdem sırasının her yıl duyurulacağı; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde bu rütbedeki fiili çalışma süresinin esas alınacağı ve kıdem sırasının tespitinde bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Yasaya dayanılarak 10/08/2001 günlü, 24489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesinde, polis amirlerinin rütbelere terfilerinin aynı Yönetmelik'in 11. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla kıdem ve liyakata göre yapılacağı; 11. maddesinde, polis amirlerinin bir üst rütbeye yükselmesi için, üst rütbede boş kadronun bulunmasının, bulunduğu rütbede 10. maddede gösterilen bekleme süresi kadar fiilen çalışmış olmanın, bekleme süresi içerisinde, zorunlu en az bekleme süresi kadar olumlu sicil almış olmanın gerektiği; 14. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan metninde, Devlet memurluğunu sona erdirecek veya meslekten çıkarmayı gerektirecek suçlardan dolayı haklarında adli veya idari soruşturma açılanların, rütbe terfi işlemlerinin, kurullarca haklarında rütbe terfilerine karar verilmiş olsa dahi durdurulacağı; 15. maddesinde, kıdemin tespitinde, polis amirlerinin bulundukları rütbeye atandıkları tarih ve rütbe terfiinde değerlendirilen çalışma sürelerinin esas alınacağı; 16. maddesinde, kıdem sırasının tespitinde; bulunulan rütbeye atanma tarihi önce olanın, aynı tarihte terfi edenlerden, bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme sürelerinde almış oldukları son üç yıl sicil notlarının ortalaması yüksek olanın, sicil notlarının eşitliği halinde bulunduğu rütbede ödül ve takdirnamesi fazla olanın, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise sicil numarası daha küçük olanın, diğerine göre daha kıdemli sayılacağı; 24. ve 25. maddelerinde ise, Merkez veya Yüksek Değerlendirme Kurullarının, terfi edecek personel hakkında; bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen kararlar ve bu kararlara dayanak olan fiillerini, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarını veya soruşturma bilgilerini ve bu soruşturmalara dayanak olan fiil ve hareketlerini, sicil, ödül ve takdirname bilgilerini, meslek içerisindeki bilgi, beceri ve davranışlarını değerlendirerek edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verecekleri kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; bir amirin bir üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bir terfi döneminde terfi etmeyi hak eden amirlerin kıdemlerine göre sıralanmasından sonra, belirlenen sıralamaya göre her birinin liyakat yönünden değerlendirilmesi, liyakat yönünden yeterli görülenlerin terfi ettirilmesi, yeterli görülmeyenlerin ise terfi ettirilmemesi gerekmektedir. Liyakatin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinde ise; personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların niteliği bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.
Davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunduğu açık ise de; bu yetkinin, mevzuatta öngörülen kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmalar gibi ölçütler gözetilerek kullanılması, belirtilen ölçütlerin terfi işlemlerinde uygulanması sırasında da eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması, hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın yapılıp yapılmadığının ise, ancak, söz konusu ölçütlerin, terfi işlemlerinde nasıl dikkate alındığının idarece açıklanması sonucunda anlaşılabileceği açıktır.
Olayda, davacı, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yaparken işlediği fiilden dolayı, almış olduğu disiplin cezası gerekçe gösterilerek 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemiş ise de; 'Denetim görevini yerini getirmemek'' suçunu işlediğinden bahisle davacı hakkında tesis edilen bir günlük aylıktan kesme cezasına karşı açılan davanın davacı lehine sonuçlandığı; söz konusu disiplin cezası nedeniyle hakkında 2011 yılı terfi döneminde Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından "terfi etmez" kararı verildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı "davanın reddine" ilişkin kararın, Danıştay Onikinci Dairesinin 20/02/2014 günlü, E:2012/4712, K:2014/970 sayılı kararı ile onandığı; bunun yanında, dava konusu edilen 2012 yılı rütbe terfi döneminde Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından verilen "terfi etmez" kararına dayanak olarak da aynı disiplin cezasının gösterildiği, 2011 yılı için verilen "terfi etmez" kararının tesisi esnasında dikkate alınan sebeplerin dışında yeni bir sebebin gösterilmediği, 2011 yılı terfi döneminde dikkate alınan aynı sebeplerin 2012 yılı terfi döneminde tekrar esas alınıp davacının terfisine engel bir sebep olarak kabul edilmesinin 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun amacına ve personel hukukunun genel ilkelerine uygun olmadığı açıktır. Zira böyle bir durum, personelin bulunduğu rütbede almış olduğu adli cezalar veya disiplin cezaları nedeniyle ilanihaye bulunduğu rütbede kalması ve terfi ettirilmemesi sonucunu doğuracağından, adalet ve hakkaniyet ilkelerine de uygun bulunmamaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu 2012 yılı terfi döneminde terfiyi hak eden ve terfi ettirilen personele ilişkin liste ile bu listede yer alan personelin kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış ceza, geçirilen ve devam eden soruşturma bilgileri gözönünde bulundurulduğunda; davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı sonucuna varıldığından, 31/12/2012 tarihine kadar bulunduğu rütbedeki zorunlu çalışma süresini tamamlayan 4. sınıf emniyet müdürü kıdem listesinde 2. sırada bulunan davacının 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü ve E: ...; K: ... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine 07/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.