T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2002
Karar No : 2024/328
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Bakanlığı
2- … Müdürlüğü
DAVALI İDARELER VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … Emniyet Müdürlüğü emrinde ... sınıf emniyet müdürü rütbesinde … Şube Müdürü olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda; geçimini fuhuşla sağlayan ve hakkında yakalama emri bulunan E.K.'nın rahatsızlığı sebebiyle acil olarak hastaneye yatmasının gerekmesi üzerine hastaneye yatması halinde yakalanmaktan korkan adı geçenin davacının yakın ilişki içerisinde olduğu B.Ç.'den yardım istediği, B.Ç.'nin de konuyla ilgili görüşme yapmak üzere davacıyı ve E.K.'yı biraraya getirdiği, yüz yüze yapılan görüşme sırasında ilk etapta E.K.'nın, polis olması sebebiyle davacıdan çekindiği; fakat B.Ç.'nin davacıya güvenip her şeyi anlatabileceğini söylemesi üzerine hakkındaki yakalama kararından davacıya bahsettiği, hastaneye yatması durumunda yakalanıp yakalanmayacağını sorduğu, davacının ise yakalanacağını söylediği, buna rağmen davacının yakalama kararı bulunduğunu öğrendiği anılan şahsa ilişkin adli bir işlem yapmadığı gibi, gizli fuhuş örgütünün ortaya çıkarılmasına yönelik operasyonun sonlandırılarak şahsın yakalanmasının gerçekleştirildiği yaklaşık 5 aylık süre zarfında da E.K.'nın yakalanması yönünde her hangi bir girişimde bulunmadığı, nitekim E.K.'nın davacıyla yaptığı görüşmeden sonra sahte bir kimlik edinmek suretiyle hastaneye yatarak ameliyat olduğu; öte yandan; olayla ilgili olarak yapılan ceza yargılaması sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "mağdur sanıklardan E.K.'nın …. Ağır Ceza Mahkemesinin … esas ve … tarihli yakalama ile kararı kesinleşmiş cezasının infazı için arandığı, bu durumu sanık B.ye bildirerek yardım istediği, sanık B.'nin de durumu sanık ...'a aktardığı, … İl Emniyet Müdürlüğünde … Şube Müdürü olarak görev yapması nedeniyle ifa ettiği görevin icabı gereğince hakkında yakalama kararı bulunduğunu öğrendiği mağdur sanığı yakalama bürosuna teslim ederek adli işlemlerin yapılmasını sağlamakla yükümlü olduğu halde bildirim yapmayarak ... görevini ihmal ettiği sanık savunmalarında olayı kabul etmemiş ise de mağdur beyanları ve görüşme kayıtlarından sanığın üzerine atılı görevi ihmal suçunu işlediği" belirtilerek "görevi kötüye kullanma" suçunu işlediği sabit görülen davacının 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedildiği; bu durumda, davacının, geçimini fuhuş ile sağlayan ve hakkında yakalama kararı olduğunu bildiği bir kişinin yakalanması için gerekli adli işlemleri yapmadığı gibi anılan şahsın yakalanmasına kadar geçen yaklaşık 5 aylık süre içerisinde de bu yönde herhangi bir girişimde bulunmadığı, dolayısıyla görevini ihmal etmek suretiyle yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kullanma fiilini işlediği sübuta erdiğinden, eylemine uygun olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu olayla ilgili olarak "görevi kötüye kullanma" suçu isnadı nedeniyle hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla "6 ay hapis cezası" verilmiş ise de, dosyanın temyiz aşamasında olduğu; adli görevi ihmal eyleminin karşılığı olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesi kapsamında disiplin soruşturması açılması gerektiği; soruşturma dosyasında, bu konuda kendisinin herhangi bir kişiye veya şahsına çıkar sağladığına dair kanıtın bulunmadığı; kendisinin E.K. ile ilgili GBT kayıtlarına ulaştığına dair hiç bir kanıt ve memur ifadesinin bulunmadığı; dava konusu meslekten çıkarma işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşince Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/01/2024 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; … Emniyet Müdürlüğü emrinde …. sınıf emniyet müdürü rütbesinde … Şube Müdürü olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İptal davalarında, idari işlemin hukuka uygun olup olmadığının denetiminde kullanılan unsurlardan birisi de idari işlemin sebebidir. Yetki ve şekil unsurları yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan bir işlemin yargısal denetiminin, idarece gösterilen sebeple sınırlı olarak değil mevcut yasal düzenlemeler bütünlüğü içinde hukuka uygun bir sebebinin bulunup bulunmadığının, idare hukukunun en belirgin ilkesi olan re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde incelenmesi gereklidir.
Görülmekte olan bir davada; yargı yerince dosyanın incelenmesi sonucunda, idarece ileri sürülen sebebin hukuken yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmakla birlikte, idarece dava konusu işlemin tesisinde esas alınmamış olan başka bir neden saptanmış ise, idarenin ileri sürdüğü sebeple bağlı kalınmaksızın dosyada saptanan nedene göre uyuşmazlığın çözümlenmesi, idare hukukunda sebep ikamesi olarak nitelendirilmektedir. İdarenin belli bir yönde davranması zorunluluğunu ifade eden bağlı yetkinin söz konusu olduğu durumlarda, yargı yerinin, idarenin ileri sürdüğü sebep yerine ikame ettiği sebebi, neden öncelikli gördüğüne dair değerlendirmesine de yer vermek suretiyle işlemin denetimini yapmasına, re'sen araştırma ilkesinin imkân verdiği hususu yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Ancak, sebep ikamesinin her uyuşmazlıkta uygulanamayacağı ve somut olaya göre değerlendirilmesi gerektiği de tabiidir.
Dava konusu meslekten çıkarma işlemi; davacının, geçimini fuhuşla sağlayan ve hakkında yakalama kararı olduğunu bildiği bir kişinin yakalanması için gerekli adli işlemleri yapmamak ve anılan şahsın yakalanmasına kadar geçen yaklaşık 5 aylık süre içerisinde de bu yönde herhangi bir girişimde bulunmamaktan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmaktan dolayı tesis edilmiş ve temyize konu kararda, eylemin karşılığı verilen cezanın hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ise de; disiplin soruşturması ve eki ifade tutanaklarından anlaşıldığı üzere, davacının, E.K. isimli şahıs hakkında cezasının infazı için yakalama kararı bulunduğunu öğrendiği ve suçla/suçluyla mücadele konusunda yetkili ve görevli olan bir kamu görevlisi olduğu halde eylemsiz kaldığına, bu hususta görevini ihmal ettiğine şüphe bulunmamaktadır. Ancak, davacının eylemsiz kalma fiiliyle kendisine veya başkasına menfaat devşirmek için görevini kötüye kullandığını ispatlayan tanık beyanları dahil somut veya şüpheden uzak her hangi bir delilin ne disiplin soruşturmasında, ne de hakkında yapılan ceza yargılamasında ortaya konulamadığı, netice itibariyle davacının eyleminin karşılığı olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi gereğince tecziyesinin isabetsiz olduğu, buna karşın aranan bir suçlunun yakalanması için gereken girişimde bulunmadığının da sabit olması sebebiyle davacı eyleminin yine meslekten çıkarma cezasını gerektiren Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14. maddesindeki "... bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili kapsamında bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu durumda; davanın reddi yolundaki temyize konu kararın, yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle, çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.