T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/2024
Karar No : 2023/3378
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2017 yılı için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ...'nun 2017 yılına ilişkin hesap ve işlemlerinin sahte belge düzenleme yönünden incelenmesi sonucu düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden; gerek ...'nun gerekse çek tahsilatlarını yapanların ifadelerinde, davacının iştirak fiili kapsamında değerlendirilebilecek herhangi bir eyleminin varlığı hususunda beyanda bulunulmadığı, söz konusu vergi tekniği raporunda bu yönde bir tespit de bulunmadığı, mükellefiyetin davacı tarafından tesis ettirildiği ve/veya işyeri temini, belge basımı, sahte fatura alınıp düzenlenmesi hususlarında aktif rol aldığına yönelik bulguların söz konusu olmadığı anlaşıldığından davacı adına ...'nun tüm fiillerine iştirak edildiği varsayımıyla ceza kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare vekili tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olduğu, aksi yönde verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : ... hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlere göre, davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 5728 sayılı Kanun ile değişen 344. maddesinin 1. fıkrasında, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği; 2. fıkrasında, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı kurala bağlanmış, 360. maddesinde, 359. maddede yazılı suçların işlenişine iştirak eden suç ortaklarının bu suçların işlenmesinde menfaatinin bulunmaması halinde, Türk Ceza Kanunu'nun suça iştirak hükümlerine göre hakkında verilecek cezanın yarısının indirileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun'un 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu, 3. maddesinin ispat başlıklı (B) bendinde de, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı ve devamında ise iktisadi ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Cumhuriyet Vergi Dairesi mükellefi ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuna istinaden davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2017 yılı için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu vergi ziyaı cezalarının dayanağı olan, ...'nun 2017 yılına ilişkin hesap ve işlemlerinin sahte belge düzenleme yönünden incelenmesi sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; "… Mah. ... Sokak No: … Çankaya/Ankara" adresinde kırtasiye ürünlerinin toptan ticareti ile iştigal etmek üzere 07/02/2017 tarihinde tesis edilen mükellefiyetinin 31/07/2017 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiği, iş yeri adresinde ... nezdinde yapılan 08/02/2017 tarihli e-yoklamada; ofis olarak kullanılan 30 m² büyüklüğündeki iş yerinin ...'a ait olduğu, çalışan personelin bulunmadığı, muhtelif büro malzemelerinin bulunduğu, emtianın bulunmadığı, 07/09/2017 tarihli e-yoklamada; iş yerinin kapalı olduğu, bina yöneticisi ile yapılan görüşmede, binanın boş vaziyette ve inşaat halinde olduğu, mükellefin ismen tanınmadığının beyan edildiği, ikametgah adresinde yapılan 07/09/2017 tarihli e-yoklamada ise; ...'nun adreste bulunmadığı, söz konusu adreste ...'ın ikamet ettiği hususlarının tespit edildiği, ...'nun kendisine ulaşılması sonucu alınan ifadesinde, okuma ve yazma bilmediği, kağıt hurda toplayıcısı olduğu, 2017 yılında da hurdacılık yaptığı, ancak 2017 yılında iki ay kadar …'un işlerini yapan bir şirkette kaynakçı olarak çalıştığı, ticari bir faaliyetinin bulunmadığı, soy ismini bilmediği ... adında bir şahısla parkta tanıştığı, bu şahsın kendisine bir inşaat işi olduğunu ve bu işte çalışabileceğini belirterek telefon numarasını aldığı, müteakiben aynı şahsın kendisine telefonla ulaşarak sigorta başlangıcının yapılması için Kızılay/Ankara'da bulunan bir notere çağırdığı, burada bir takım belgeler imzaladığı, okuma yazma bilmediği için imzaladığı belgelerin içeriği hakkında bilgi sahibi olmadığı, kendisine sigorta başlangıcının yapılması için ... adında bir başka şahsa vekaletname vereceğinin söylendiği, daha sonra söz konusu şahıslara ulaşamadığı, iş yeri açmadığı ve mal/hizmet alımı ya da satımında bulunmadığı, fatura bastırmak amacıyla matbaaya gitmediği, mal ve hizmet satımına ilişkin olarak fatura düzenlemediği, ... ve ... adındaki şahıslardan veya başka şahıslardan banka aracılığıyla ya da nakit olarak elden herhangi bir tahsilat yapmadığı, bu inceleme ile adına mükellefiyet tesis edildiğini öğrendiği, adına yapılan bütün işlemlerin ..., ... veya başka şahıslar tarafından yapıldığı, elinde herhangi bir yasal defter ve belgenin bulunmadığı şeklinde beyanda bulunduğu, mükellefin ortak veya yönetici olduğu başka bir şirketin ve motorlu taşıtının bulunmadığı, işletme hesabına göre defter tutması nedeniyle mal alım/satımına ilişkin beyanının olmadığı, karşı firmalar tarafından mükellefe 2017 yılında mal ve hizmet satışına ilişkin olarak herhangi bir beyanın bulunmadığı ancak toplam 40.429.274,00-TL mal ve hizmet alımının beyan edildiği, bu firmalardan biri hariç diğerleri hakkında olumsuz tespit bulunduğu, ilgili yılda mükelleften mal alımı beyanında bulunan ... Merkezi Kırt. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında tanzim edilen karşıt tespit tutanağında, şirket yetkilisi tarafından ...'nun bilgileriyle düzenlenen faturalar karşılığı olarak banka aracılığıyla ödeme yapıldığının beyan edildiği, bu kapsamda ... adına tahsilat yaptığı görülen ..., ..., ..., ..., Ömer Tıraş ve Ali Haydar Atahan'a bilgi isteme yazılarının gönderildiği, ilgili yazıların ... ve ...'e tebliğ edildiği, ...'ın tahsilat işlemine ilişkin ifadesinde, üniversiteden yeni mezun bir tiyatrocu olduğu, 2017 ve 2018 yıllarında geçici işlerde yarı zamanlı olarak olarak çalıştığı, ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ile hukuki ya da ticari bir bağının bulunmadığı, ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sahibi olan … Bey'in (davacı), bir ya da iki adet çeki tahsil etmesini istediği, neden kendisinin tahsil etmediğini sorduğunda ise paranın bir başkası tarafından tahsil edilmesi halinde kredi notlarının yükseleceğini söylediği, birlikte gittikleri bankadan parayı çekip ...'e teslim ettiği, bu işlem için ...'in kendisine 50 TL verdiği, müfettişlikçe gönderilen … tarih ve E…sayılı bilgi isteme yazısını aldığında, ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sahibi ... Bey'i arayarak konunun ne olduğunu ve ne yapması gerektiğini sorduğu, ... Bey'in de cevaben, ...’nun ...'nin sahibi olduğunu, ...'nin iş yeri adresinin Kırkkonaklar/Ankara olduğunu, bu firmada çalıştığını söylemesi gerektiği şeklinde beyanda bulunduğu; ...'ün alınan ifadesinde, 16-17 yıldır turizm ve taşıma sektöründe çalışmakta olduğu, ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sahibi ...'in arkadaşı olduğu, ancak ...-... hakkında bilgi sahibi olmadığı, ...'in bir kaç defa çek tahsil etmesini istediği, birlikte bankaya giderek çek bedellerini tahsil edip bankadan çıkmadan ...'e teslim ettiği, çek bedellerini neden kendisinin tahsil etmediğini sorduğunda çeşitli bahaneler bularak çek bedellerini tahsil ettirdiği, ...'in müfettişlikçe gönderilen … tarih ve E… sayılı bilgi isteme yazısını almadan önce kendisini arayıp iş yerine gelmesini istediği, kendisine müfettişlik tarafından resmî yazı gönderileceğini söyleyerek müfettişliğe gitmemesi konusunda ısrarda bulunduğu, bunu kabul etmeyince, müfettişliğe gidecek olursa ...'nun ...’nin sahibi olduğunu, ...'nin iş yerinin Kırkkonaklar/Ankara mevkiinde olduğunu, bu fırmada sigortasız olarak kısa süre çalıştığını, ücretini ödemedikleri için işten ayrıldığını beyan etmesi gerektiğini söyleyerek cep telefonundan ...’nun fotoğrafını göstererek, sorulması halinde bu şahsı tarif etmesi gerektiği şeklinde beyanda bulunduğu, GİB-YBS üzerinden yapılan sorgulamalarda; mükellef adına verilen tüm beyannamelerin meslek mensubu ... tarafından verildiği, meslek mensubunun mali müşavirlik hizmeti verdiği firmaların %55'i hakkında sahte belge düzenleme yönünden inceleme bulunduğunun anlaşıldığı, öte yandan Cumhuriyet Vergi Dairesi mükellefi ...'in 2017 yılına ait işlemlerinin sahte belge düzenleme yönünden incelenmesi neticesinde; ... nezdinde tespit edilen durum ve şahıslara rastlanıldığı, buna göre ...'in iş yeri adresinin … Mah. ... Sokak No: … olduğu, iş yerini kiraya verenin ve malikinin ... olduğu, benzer şekilde ... adına da kırtasiye ürünleri toptan ticareti işiyle ilgili mükellefiyet tesis edildiği, vekaletname verilen kişinin, belge basımını gerçekleştiren matbaanın ve vergi beyannamelerini veren muhasebecinin aynı olduğu, ...'den mal ve hizmet aldığını beyan eden ... Bilgisayar Kırtasiye Matbaa San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait tahsilat makbuzunu düzenleyen ...'ın iş yeri adresinin yine … Mah. ... Sokak No: … olduğu, bu iş yerini kiralayan ve iş yeri sahibi olarak görülen kişinin ... olduğu, ... adına da kırtasiye ürünleri toptan ticaretiyle ilgili mükellefiyet tesis edildiği, belge basımının aynı matbaa tarafından yapıldığının belirlendiği, ... ve ...'ndan mal ve hizmet aldığını beyan eden firmaların %99'unun aynı firmalardan oluştuğu, ayrıca sahibinin ve kiraya verenin ... olduğu işyeri adresinde, aynı niteliklere sahip faaliyet dönemi kısa olan başkaca şahıs ve firmalar adına da mükellefiyet tesis edildiği, ...'nun 2017 yılında herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifası olmaksızın komisyon karşılığında sahte belge düzenlemek amacıyla faaliyet gösterdiği ve düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu, ayrıca ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına ... bilgileriyle 5.220.966,00-TL, ... bilgileriyle 4.137.641,00-TL'lik sahte fatura düzenlendiğinin tespit edildiği, bununla birlikte ...’na borçlanılan tutardan daha fazla ödeme yapıldığı, bu fazla ödemenin yasal defterlere intikal ettirildiği, anılan şirket tarafından düzenlenen çeklerin tahsilatını yapan ... ve ... tarafından, bu çek bedellerinin ...’e teslim edilerek işlemlerde muvazaa oluşturulduğu, şirket temsilcisi ... tarafından, ... ve ...’e gerçek olmayan beyanların müfettişliğe bildirilmesi konusunda telkinde bulunulduğu, buna göre ...'in, temsilcisi olduğu ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına, yüksek tutarlı sahte faturalar düzenlenmesini sağlayarak, ... adına düzenlenen bir kısım çekleri üçüncü şahıslara tahsil ettirmek suretiyle sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, ...'nun ifadesinde, açıkça 2017 yılında herhangi bir ticari faaliyet ile iştigal etmediği, iş yeri açmadığı ve mal/hizmet alımı ya da satımında bulunmadığı, fatura bastırmak amacıyla matbaaya gitmediği, mal ve hizmet satımına ilişkin olarak fatura düzenlemediği, tanımadığı kişiler tarafından birtakım evraklar imzalatılarak kendi adına şirket kurulduğunun belirtildiği, başka mükelleflerce de ...'a ait iş yerinde faaliyette bulunulacağından bahisle mükellefiyet tesis ettirildiği, belge basımının aynı matbaa tarafından yapıldığı, beyannamelerin aynı muhasebeci tarafından verildiği, işlerin yürütülmesi amacıyla aynı kişiye vekaletname verildiği, ... adına düzenlenen çekleri tahsil eden kişilerin çek bedellerini ...'na vermedikleri, bir kısmının ...'nu tanımadığını beyan ettiği, ... tarafından ... Merkezi Kırt. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen faturalar karşılığı bu şirketçe düzenlenen çekleri tahsil eden ... ve ... tarafından çek bedellerinin ...'e teslim edildiği ve sonuç olarak ilgili vergi tekniği raporunda yer verilen tüm tespitler karşısında bir organizasyon dahilinde ... adına mükellefiyet tesis ettirildiği tüm bu nedenlerle adı geçenin düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacının, ...'nun sahte belge düzenleme fiiline iştirak edip etmediği hususunda ise; ...’ın ifadesinde: "...Adı geçen şirketin resmiyette sahibi ve temsilcisi ... olmakla birlikte adı geçen şirketin sevk ve idaresi gibi bütün işlemler ... ve ... tarafından yerine getirilir..." şeklinde beyanda bulunulduğu, bu durumun denetim elemanınca da tespit edildiği, davacı adına, sahte belge düzenleme organizasyonu kapsamında yer alan ... Halı Ticaret A.Ş. tarafından ... adına düzenlenen bir kısım çekleri tahsil etmek ve bir kısım çeklerdeki şüpheli ciro işlemlerini yapmak suretiyle sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği kanaatine varıldığından davacı adına 2017 yılı için kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.