Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/2075 E. , 2021/2770 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/2075
Karar No:2021/2770
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Turizm Lojistik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait LPG otogaz istasyonunda 30/05/2018 tarihinde yapılan denetimde asli faaliyetlerinde LPG Yetkili Personel Belgesi olmayan personel çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca 105.205,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; LPG otogaz istasyonunda çalışan ... ve ...'ın LPG dolum yetki belgelerinin bulunmadığı hususunun tespit edildiği, tutanağın şirket yetkilisi ile birlikte ... ve ... tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin imzalandığı, her ne kadar dava dilekçesi ekinde anılan kişilerin 03-04/06/2018 tarihinde kursa katılarak LPG Yetkili İşletme Personeli Belgesi aldığı görülmekte ise de belgenin denetim tarihinden sonraki tarihe ilişkin olduğu, denetim tarihinde LPG Yetkili İşletme Personeli Belgesi olmayan personel çalıştırıldığı açık olduğundan, davacıya idarî para cezası verilmesine dair dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı;
Öte yandan Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararında "LPG dolumu/ikmali yapılan bir tesiste çalışan ve ilgili SGK hizmet döküm listesinde yer alan kişilerden en az birinin LPG Yetkili İşletme Personeli Sertifikası olduğu halde söz konusu sertifika sahibi olmayan başka bir çalışanın dolum/ikmal yapması" fiili 5307 sayılı Kanun'un 17. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayılmış ise de, 5307 sayılı Kanun'a eklenen geçici 8. madde gereğince bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Kurulca verilmiş olan idarî para cezaları yönünden ihtar yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumda, 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7164 sayılı Kanun'la getirilen ihtar müessesesinin dava konusu olayda uygulanma imkânı bulunmadığından idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; 5307 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik uyarınca alınmış olan ... tarihli ... sayılı Kurul kararıyla; "LPG dolumu/ikmali yapılan bir tesiste çalışan ve ilgili SGK hizmet döküm listesinde yer alan kişilerden en az birinin LPG Yetkili İşletme Personeli Sertifikası olduğu halde söz konusu sertifika sahibi olmayan başka bir çalışanın dolum/ikmal yapması" fiilinin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayılması nedeniyle, idarî para cezası verilmeden önce ihtarda bulunma şartının yerine getirilmesi ve lehe kanun niteliği taşıyan söz konusu kuralın, belirlenen şartların gerçekleşmesi hâlinde davacıya da uygulanmasının zorunlu olduğu, denetimin yapıldığı 30/05/2018 tarihi itibarıyla istasyonda söz konusu ... tarihli ... sayılı Kurul kararı gereğince, SGK hizmet dökümünde yer alıp da aynı zamanda LPG Yetkili İşletme Personeli Sertifikasına sahip personelin mevcut olmadığı, bu nedenle, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında belirlenmiş olan kuralın dava konusu uyuşmazlık yönünden gerçekleşmediği ve dolayısıyla davacı şirkete söz konusu fiilinden dolayı ihtar uygulanmasının hukuki olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın usule ve hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren bir neden bulunmadığı anlaşıldığından, davacı tarafın istinaf başvurusunun yukarıda yer alan açıklamanın da eklenmesi suretiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, otogaz dolumlarında LPG yetkili personel belgesi olmayan kişi çalıştırılmadığı, dolumların belge sahibi ... tarafından gerçekleştirildiği, adı geçen kişinin denetim günü sağlık nedenleriyle izinli olduğu, istasyonda LPG yetkili personel belgesi olan çalışan bulunduğu, konuya ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğu, tutanakta adı geçen diğer çalışanlar ... ve ...'ın tutanak tarihinden dört gün sonra kursa gönderilerek LPG yetkili personel belgesinin aldırıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıya ait, "... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... Karatay/KONYA" adresinde faaliyet gösteren LPG otogaz istasyonunda 30/05/2018 tarihinde yapılan denetimde, LPG Yetkili Personel Belgesi olmayan personel çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle davacıya 105.205,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 15. maddesinde, "LPG piyasasında görev yapacak sorumlu müdürler, tanker şoförleri, dolum personeli, tüp dolum personeli, tüp dağıtım araçlarının şoförleri ve tüp dağıtım personeli, tanker dolum personeli, test ve muayene elemanları ve otogaz LPG dolum personeli, pompacılar ile tesisat, projelendirme ve imalatında görev alan diğer personel, TMMOB (Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği)’a bağlı ilgili meslek odası tarafından eğitime tâbi tutulurlar. Eğitime ilişkin esas ve usûllerin yer alacağı yönetmelik TMMOB (Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği) ve ilgili kurum tarafından müştereken hazırlanır." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, Kanun'un 15. maddesi hükümlerinin ihlâli halinde sorumlulara ellibin Türk Lirası (fiil tarihi itibarıyla güncel tutar 105.205,00-TL) idarî para cezası verileceği belirtilmiştir.
7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesi yeniden düzenlenmiş ve maddenin 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (5) numaralı alt bendinde, 15. maddenin ihlâli hâlinde yüzbin Türk Lirasından az olmamak ve beşyüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onbiri oranında idarî para cezası uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
7164 sayılı Kanun'un 37. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. maddenin ikinci fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurul kararına bağlanmış, ancak tahsilatı tamamlanmamış olan idarî para cezaları, işlenen fiil için bu Kanunla birlikte daha düşük bir idarî para cezası uygulanmasının öngörülmesi hâlinde, ilgili vergi dairesince 16. maddenin ilgili bentlerinde belirlenmiş olan asgarî maktu hadden tahsil edilir. Kısmen veya tamamen tahsil edilen idarî para cezaları iade edilmez." kuralına yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği; 3. maddesinde, bu Kanun'un, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde, diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı; "Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 5. maddesinde, 26/09/2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından ise derhâl uygulama kuralının geçerli olduğu; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında da, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizin 28/06/2021 tarihli ara kararıyla, denetimin yapıldığı 30/05/2018 tarihinde, tesiste çalışan ve "LPG Yetkili Personel Belgesi" bulunan personel olup olmadığı sorularak gerek dava gerekse temyiz dilekçesinde istasyonda dolumları yaptığı ileri sürülen ...'in ya da varsa diğer kişi/kişilere ilişkin kimlik bilgileri ile sertifikalarının ve ilgili SGK hizmet döküm belgelerinin okunaklı ve onaylı birer örneğinin gönderilmesi istenilmiş, taraflarca konuya ilişkin SGK hizmet döküm belgeleri dışında belge sunulmamıştır.
Öte yandan kanun koyucu tarafından, Kurulca karara bağlanmış, ancak tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezalarının, işlenen fiil için 5307 sayılı Kanun'un 7164 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile değişik 16. maddesinde daha düşük bir idarî para cezası uygulanması öngörülmüş ise asgarî maktu hadden tahsil edilmesi vergi dairesine bir görev olarak verilmiştir. İlgili vergi dairesinin kanunen üstlendiği bu görevi yerine getirmesi açısından önemli olan husus, idarî para cezasının keşinleşmesi değil, tahsilatının tamamlanmamış olmasıdır. Dolayısıyla söz konusu düzenleme, tamamen tahsilat aşamasına özgü bir kural niteliğindedir. İdarî para cezasının iptali istemiyle dava açılsın veya açılmasın, bu kuralın tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezalarına uygulanması vergi dairesi açısından bir zorunluluktur.
İlgili vergi dairesi, dava açılıp açılmadığına bakılmaksızın tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezasının miktarında lehe bir değişiklik varsa bunu tespit etmekle ve uygulamakla yükümlü bulunduğundan, tahsilat aşamasına özgü olan anılan kuralın, idarî para cezasının iptali istemiyle açılan davalarda dikkate alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu itibarla, idarî para cezasına konu olan fiilin sübuta ermiş olması ve idarî para cezasının miktarında lehe olan değişikliğin tahsilat aşamasında vergi dairesince dikkate alınacak olması sebebiyle, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararında 2577 sayılı kararında İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ... -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/09/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.