Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/2081 E. , 2022/5219 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/2081
Karar No : 2022/5219
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ : Av. … 2-(DAVALI) …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- …Belediye Başkanlığı
2- …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, …Mahallesi, … ada, … sayılı parselde bulunan ruhsatlı binada ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı sahibi olarak davacıya 32.770,05-TL idari para cezası verilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Sultangazi Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 19/09/2019 tarih ve E:2019/5982, K:2019/7725 sayılı kararı ile eksik inceleme sebebiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporuna göre; aykırılıktan etkilenen alanın 231 m2 olduğu, yapı sınıf ve grubunun 3/B olduğu, davalı idare tarafından ise yapının 228 m2 ve 3/B olarak tespit edildiği, bu durumda davacı lehine olan idari tespitin dayanak olarak kabul edilmek suretiyle dava konusu para cezasının incelendiği, buna göre; 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan maddenin (c) bendinin 5, 8, 9 ve 11. alt bentleri uyarınca artırım uygulanması yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, (c) bendinin 4 ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolunda karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacı tarafından; yapının ruhsatsız olmadığı, ceza artırımlarının hatalı değerlendirildiği, aykırılığa ilişkin tespit edilen alanın açık olmadığı, ruhsatlı olan çatı katının cezaya dahil edildiği, cezada kanunilik ilkesine uyulmadığı, kararın aleyhe kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı tarafından; dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, artırım nedenlerinin hukuka uygun olduğu, kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
1- Davalı tarafından; istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
2- Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi ile; İdare Mahkemesi kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesinin (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile bu cezaya (c) bendinin 4., 5., 9., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısımlarının onanması, anılan maddenin (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca temel para cezasına artırım uygulanmasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, …Mahallesi, … ada, …sayılı parselde bulunan ruhsatlı binada ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı sahibi olarak davacıya 32.770,05-TL idari para cezası …tarih ve …saylı Sultangazi Belediye Encümeni kararı ile verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (...) (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış ve 8. alt bendinde; ruhsatsız ise cezanın % 180'i oranında artırılacağı ve para cezalarına konu alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, yapı tatil tutanağına, davacıya 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan maddenin (c) bendinin 4., 5., 9., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, …Mahallesi, …ada, …sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ruhsatlı binada ruhsata aykırı olarak olarak 4. kat daire yapıldığı ve aykırılığın 228 m2 olduğunun …tarih, … sayılı Yapı Tatil Tutanağı ile tespit edildiği, Sultangazi Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü'nün 04.11.2015 tarih, 6764 sayılı yazısında etkilenen alanın, 3. Normal Kat 108 m2 ve 6 numaralı bağımsız bölüme ait çatı piyeslerinin terasları da katılmak suretiyle yükseltilip genişletilen alan olan 120 m2 olmak üzere toplam 228 m2 olarak tespit edildiği, söz konusu tespit esas alınarak, 42/2. maddesinin (a) bendi uyarınca "3/B yapı sınıf ve grubunda olan 228 m2 ebadındaki" yapıya temel para cezası ve bu cezaya aynı maddenin (c) bendinin 4., 5., 8., 9., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmak suretiyle dava konusu para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, ruhsatlı yapıda ruhsat ve eklerine aykırı ilave yapı yapıldığının açık olması karşısında, uyuşmazlık konusu para cezasının hesabında tümüyle ruhsatsız olarak yapılmış olan yapılar için öngörülen 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendindeki artırım nedeninin uygulanmasında hukuka uyarlık, davanın bu kısmının reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının belirtilen kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen davanın reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesinin (a) bendi uyarınca temel para cezasına ve bu cezaya aynı maddenin (c) bendinin 4., 5., 9., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ONANMASINA, 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesinin (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.