Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/212 E. , 2022/69 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/212
Karar No : 2022/69
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının da üyesi olduğu İstanbul Kınalıada …Caddesi No:…kapı sayılı yerde faaliyet gösteren …İhtisas Derneği İktisadi İşletmeciliği için Adalar Belediyesince düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali istemiyle yapılan başvuruya cevap verilmemesi üzerine içkili lokanta ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E: …, K:…sayılı kararıyla; davacı tarafından, 22/11/2017 tarihli BİMER başvurusundaki, "Adalar Kaymakamlığı tarafından verilen cevapta …İhtisas Derneği İktisadi İşletmeciliği adına Adalar Belediye Başkanlığınca …tarih ve …sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği- anlaşılmıştır." şeklindeki beyanı ile dava dilekçesindeki açıklamalardan, davacı tarafından, dava konusu işlemin tarih ve sayısı ile birlikte en son 22/11/2017 tarihinde tartışmasız olarak öğrenildiği, davacının dava konusu işlemi tarih ve sayısı ile birlikte kesin olarak öğrendiği 22/11/2017 tarihten itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 19/11/2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca süreaşımı yönünden reddine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, derneğin izinlerinin kapsamını aşan bir şekilde kullanması sebebi ile başvuruların yapıldığı, davanın konusunun; hukuka uygun belgenin hukuka aykırı olarak kullanılması değil, idari işlemin hukuka aykırı olmasından kaynaklandığı, bu durumun ise 12/09/2018 tarihli başvuruya verilen cevap ile anlaşıldığı, ardından ise süresi içerisinde davanın açıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/01/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, 11. maddesinde ise; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvuru tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağının Anayasa'nın 125. maddesinde belirtilmesinin temel amacının, idarenin işlemleri karşısında, kişilerin hak ve çıkarlarının, yargısal yollarla korunması ve kullanılmasının sağlanmasını Anayasal güvence altına almak olduğu açıktır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu'nun yukarıda aktarılan 11. maddesi, daha önceden idarece tesis edilmiş olan idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi amacıyla yapılacak başvurulara ilişkindir. Bir başvurunun 11. madde kapsamında değerlendirilebilmesi için yeni bir hukuki durum oluşması söz konusu olmayıp, tam tersine mevcut hukuki durumu olumsuz etkileyen idarece tesis edilmesi karşısında işlemin bir kez daha gözden geçirilmesi amacıyla yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte mevcut hukuki durumda değişiklik yaratacak yeni bir işlem tesis edilmesi amacıyla yapılacak başvurunun ise 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında değil, 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi, dava açma süresinin de buna göre belirlenmesi gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının da üyesi olduğu İstanbul Kınalıada …Caddesi No:…kapı sayılı yerde faaliyet gösteren … İhtisas Derneği İktisadi İşletmeciliği için Adalar Belediyesince düzenlenen içkili lokanta ruhsatı verilmesinin yasal dayanağı hakkında bilgi verilmesi istemiyle davalı Adalar Belediye Başkanlığına 22/11/2017 tarihinde BİMER aracılığı ile yapılan başvuruya karşı idarece cevap verilmediği, daha sonra davacı tarafından içkili lokanta, disko-bar ve içkili kafeterya ruhsatlarının mevzuata aykırı olduğundan iptali istemiyle yapılan ve davalı idare kayıtlarına 13/09/2018 tarihinde giren başvurusuna karşı 60 gün içinde cevap verilmediği ve 19/11/2018 tarihinde temyize konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 13/09/2018 tarihinde verilmiş olan ruhsatların iptali için yapılan başvuruya karşı 60 gün içinde cevap verilmemesi üzerine 19/11/2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmamaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu işyerine verilen ruhsatlara, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği iddiasıyla yapılan başvurunun, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu kabul edilerek, isteğin reddi üzerine altmış günlük dava açma süresinde açılan davanın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, davanın süreaşımı yönünden reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı ve kararın bozulması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.