T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2126
Karar No : 2023/5151
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ...Eğitim Gıda İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. ….
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Zonguldak İli, Kdz Ereğli İlçesi, … Sokak, … Apt. No.46 adresinde izinsiz okul öncesi eğitim faaliyeti yapıldığından bahisle 5580 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesi uyarınca 51.168,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlem ile işyerinin kapatılmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istemidir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; tutanağa göre söz konusu yerde okul öncesi eğitim faaliyeti yapıldığına ilişkin hiç bir somut tespitin bulunmadığı, nitekim dava dosyasına da anılan adreste okul öncesi eğitim faaliyeti yapıldığına ilişkin somut tespitleri içerir bilgi ve belgelerin ibraz edilemediği, davalı idarece okul öncesi eğitim faaliyeti yapıldığının somut ve net olarak ortaya konulamadığı, davacının herhangi bir öğrenci kaydı yapılmadığı yönündeki beyanları göz önüne alındığında dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca; gündüz bakımevi faaliyeti yürütmek üzere açılma çalışmaları devam eden iş yeri hakkında 2828 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkartılan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından işlem yapılması gerekirken 5580 sayılı Kanun ve Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi doğrultusunda İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemlerde yetki yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararıyla; belirtilen adreste izinsiz bir biçimde okul öncesi eğitim faaliyeti yürütüldüğünün saptandığı, bu aşamada söz konusu izinsiz eğitimin niteliğinin ortaya konulamaması, özel kreş ya da gündüz bakımevi olup olmadığının belli olmaması hususları dikkate alındığında, yukarıda bahsolunan mevzuat uyarınca her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıya yürütülen faaliyetlerin Milli Eğitim Bakanlığının izin ve denetimine tabi olması ve bu faaliyetleri yürütenlerin Özel Öğretim Kurumları için 5580 Sayılı Kanunda öngörülen yükümlülüklere uymakla zorunlu bulunması karşısında, anılan işyeri hakkında Zonguldak Valiliği İl Mili Eğitim Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemlerde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, istinafa konu mahkeme kararının; dava konusu işlemin yetki yönünden de hukuka uygun olarak tesis edilmediği yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığı, dolayısıyla işbu gerekçenin karar metninden çıkartılması gerektiği, istinaf başvurusuna konu edilen kararın, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece verilen iptal kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu, davacı tarafından, anılan kararın sonucu itibariyle hukuka uygun olduğu, ancak; gerekçesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülemektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiş olup; davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama yapılmak suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince 2575 sayılı Yasaya 3619 sayılı Yasayla eklenen Ek 1 maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde 0 - 6 yaş grubundaki çocukların bakımlarını gerçekleştirmek, bedensel ve ruhsal sağlıklarını korumak ve geliştirmek ve bu çocuklara temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla kurulan (...) ve yatılı olmayan sosyal hizmet kuruluşları "Kreş ve Gündüz Bakımevleri" olarak tanımlanmıştır.
30/04/2015 tarih ve 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri İle Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmelik, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine ait özel kreş ve gündüz bakımevleri ile özel çocuk kulüplerinin kuruluş ve işleyişlerine ilişkin esasları, izin, açılış, çalışma ve personel şartlarını, ücret tarifelerini, denetimlerini ve faaliyetlerini durdurma işlem ve usullerini belirlemek ve temel çocuk hakları felsefesine uygun hizmet vermelerini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşları ile 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerinde açılacak olan emzirme odaları ve yurt/çocuk bakım yurdu/kreşler dışında, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait kreş ve gündüz bakımevleri ile çocuk kulüplerinin işleyişine ilişkin hususları kapsar." hükmü yer almaktadır.
Yine, anılan Yönetmeliğin "Denetim" başlıklı 51. maddesinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kurumların denetimine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiş olup; anılan Yönetmeliğe göre; Yönetmelik kapsamındaki kurumların, kuruluşun açılış izin onayı olmadan hizmete başladığı tespit edilirse kuruluşların kapatılması il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı ile gerçekleştirilecektir.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, gündüz bakımevi faaliyeti yürütmek üzere kurum açma izni başvuru süreci devam eden iş yeri hakkında 2828 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkartılan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından işlem yapılması gerekirken 5580 sayılı Kanun ve Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi doğrultusunda İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemlerde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Olayda; denetim yapılan adreste, denetim tarihi itibariyle sunulan hizmetin, kurumda 0 - 6 yaş grubundaki çocukların bakımlarınının gerçekleştirilmesi, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması ve geliştirilmesi ve bu çocuklara temel değer ve alışkanlıkların kazandırılması amacıyla bir takım faaliyetler adı altında "kreş ve gündüz bakımevi" olarak değil "okul öncesi eğitim kurumunda eğitim öğretim faaliyeti" olarak nitelendirildiği görüldüğünden, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
Kaldı ki; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle, davacının, "kreş ve gündüz bakımevi" olarak kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru sürecinin devam ettiği de görüldüğünden; anılan aşamada davacının, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü yetkisi dahilinde faaliyet gösterdiği de söylenemez.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer alan açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.