Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/2223 E. , 2021/4101 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/2223
Karar No:2021/4101
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Bilgisayar ve Bilişim Sistemleri Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü'nce 14/12/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Sağlık Tesisleri İçin Bilgi Yönetim Sistemi (Sbys)" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine yönelik 03/02/2021 tarih ve 2021/UH.II-290 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından itirazen şikâyet başvurusunda 1. iddia olarak, "İdari Şartname’nin 7.1.h.1’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 4.1.4’üncü ve 9’uncu maddesinde yer alan düzenlemeler sebebiyle ihalede HBYS, LBYS, PACS, KMBYS, KDS, DVYS, DHBS kayıt tescil belgesi istenmiş olup, bu kayıt belgelerinin bir arada istenmesi sebebiyle işbu ihaleye sadece 3 isteklinin teklif sunabileceği ve gelinen aşamada ihaleye sadece 3 isteklinin teklif sunduğu, ihale konusu işin kısımlara ayrılmaması ve kısmi teklife açık olarak ihale edilmemesi sebebiyle anılan kayıt belgelerine ayrı ayrı sahip olan isteklilerin ihaleye katılımının engellendiğinin" ileri sürüldüğü;
Davacının 1. iddiasına ilişkin olarak; 15/01/2021 tarihli ve 911 sayılı davalı idarenin yazısı ile ihaleyi yapan idareden, “1) İhale dokümanı düzenlemelerinden, yüklenicinin teklif edeceği SBYS (HBYS, LBYS, PACS, KMBYS, KDS, DVYS, DHBS) sistemlerinin KTS’de aktif listede kayıt altına alınmış olması gerektiğinin anlaşıldığı, söz konusu 7 kayıt tescil sistemi belgesinin hangi gerekçelerle istenildiğinin açıklanması, 2) İhale konusu işin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin nedenleri” hakkında açıklama talep edildiği, idarenin 19/01/2021 tarihli ve 121 sayılı cevabi yazısında, “1) …“Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri için Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS)” işinde 7 adet KTS kayıt belgesi istenmiştir. Bakanlığımızın Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Genel Müdürlüğünün 75730711-719 sayılı yazısında (ek-1) belirtildiği üzere “Temin edilecek SBYS’lerin KTS’de kayıtlı olması zorunludur. Ayrıca isteklilerden sadece ihale konusu olan SBYS yazılımına ait KTS belgesinin istenilmesi, SBYS ihalesinin konusu olmayan SBYS yazılımlarına ait KTS belgelerinin istenilmemesi hususunda bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.” şeklindeki yazısına istinaden kullanılacak modüller için KTS belgesi zorunludur. Söz konusu ihalede istenen belgeler işin büyüklüğü açısından gereklidir. İhalemizin kapsamı tüm ildeki hastaneleri ve sağlık kurumlarını içerecek şekildedir. 2018 yılında 2018/548032 İKN’li ihalemizde ilimize yatırımı yapılan merkezi sistem odası Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’ne konumlandırılmış olup tüm ilimizdeki sağlık kurumlarına hizmet vermektedir. Yine Bakanlığımızın Sağlık Bilişim Ağı (SBA) projesi kapsamında iletişimin üst toplama noktası Afyonkarahisar Devlet Hastanesinde bulunmaktadır. Merkezileştirilmiş sistem odası ve iletişim ağımızın etkin kullanılabilmesi SBYS alım işi tüm il için yapılması zorunluluğu doğmuştur. Ayrıca İhalemizin içeriği incelendiğinde HBYS alım işinden ziyade kapsamlı bir SBYS alım işidir. İhalede istenen 7 adet KTS belgesi hastanelerimizde aktif olarak kullanılacak olan modüllerdir. (...)
İhale konusu işin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin nedenleri istenmiş olup: 1. madde için yaptığımız açıklamada belirttiğimiz gibi ihalemiz her bir hastane için ayrı ayrı bir iş olmaktan ziyade tüm ili kapsayan bir SBYS işidir. Yine 1. maddede bahsi geçen her modül için kısmi teklife açık olarak ihale gerçekleştirildiğinde ilimizde yatırımı yapılarak merkezileştirilmiş altyapının verimli kullanılmamasına sebep olacaktır. Örnek olarak sadece entegre ilçe hastanelerimiz ve kamu hastanelerimizde ayrı firmaların çalışması bile vatandaşlara verilen sağlık hizmetini aksatmaktadır. Entegre hastanelerimizde muayene olan herhangi bir vatandaşın daha sonra merkez ilçemizde aynı tetkikler tekrar yapıldığında hem hasta zamanının hem de maliyetinin artacağı aşikardır. Her bir modül için kısmi teklife açık olması halinde birden fazla otomasyon şirketinin her birinin birbiri arasında entegrasyon sağlama problemi doğacak ve kamu zarara uğratılmış olacaktır. Bu yüzden kısmi teklife açık değildir.” açıklamalarının yer aldığı, ihale konusu ürünün verimliliğinin ve fonksiyonelliğinin sağlanması için mevzuatta öngörülen sınırlamalara uygun şekilde standart konulması ihtiyacına binaen ihale dokümanında düzenleme yapılmasının kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olacağının değerlendirildiği, bu durumda, aktarılan hususlar doğrultusunda, idare tarafından uyuşmazlığa konu ihale dokümanında istenilen kayıt tescil sistemi belgelerinin ihale konusu iş ile ilgili olduğu ve işin niteliği gereği istenildiği, söz konusu alımın birbiriyle bütünleşik birçok farklı uygulama yazılımına ilişkin olduğu ve söz konusu sistemler arasında entegrasyonun amaçlandığı; ayrıca ihale konusu hizmet alımlarının her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, bu bağlamda idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında mevzuatın çizdiği sınırlar dahilinde takdir yetkisi bulunduğu anlaşıldığından, davacının itirazen şikâyet başvurusunun 1. iddia yönünüden reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacı şirket tarafından 2. iddia olarak "Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 7.1.h.3’üncü maddesinin 2020 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programına ve Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine aykırı olduğu, isteklilerden VTYS için yetki belgesinin istenmemesi gerektiğinin" ileri sürüldüğü,
Davacı şirketin 2. iddiasına ilişkin olarak; Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi Alım Kılavuzunda, söz konusu kılavuzun idarelerin şartname hazırlama sürecinde göz önüne alacakları teknik önerileri içerdiği, idarelere tavsiye mahiyetinde hazırlandığı ve idarenin ihtiyaca göre teknik kriterleri belirlemesi gerektiği sonucuna varılmakta olup, bu kapsamda idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı hizmetin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunduğu dikkate alındığında, idarece tespit edilmiş olan hizmetin niteliğine ilişkin belirlemelere yönelik idari ve teknik şartname düzenlemelerinin, alımın konusunun ve teknik ayrıntılarının idarenin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlandığı ve bu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçları ve takdir hakkı doğrultusunda yapıldığı, bu durumda, Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi Alım Kılavuzunun, idarelerin şartname hazırlama sürecinde göz önüne alacakları teknik önerileri içerdiği ve idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı hizmetin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunduğu, bu kapsamda, idarece tespit edilmiş olan hizmetin niteliğine ilişkin belirlemelere yönelik Teknik Şartname düzenlemelerinin, alımın konusunun ve teknik ayrıntılarının idarenin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlanması ve bu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçları ve takdir hakkı doğrultusunda yapıldığı anlaşıldığından davacının itirazen şikâyet başvurusunun 2. iddia yönünden reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacı şirket tarafından 3. iddia olarak, "Teknik Şartname’nin 4.8.19’uncu maddesinde “virüs yazılımı olmayan/güncel olmayan terminallerin ağa erişimi engellenmelidir” düzenlemesinin bulunduğu, bu istemin HBYS ile karşılanmasının mümkün olmadığının" ileri sürüldüğü,
Davacı şirketin 3. iddiasına ilişkin olarak; ihale İhalenin konusu işin amacı ve kapsamının veri tabanında yer alan tüm verilerin gerektiğinde kullanılmak üzere başka bir veri tabanına idarece öngörülen içerikte aktarılması, diğer sistemlerden hastane sistemine elektronik olarak aktarılması, üretilen sağlık verilerinin Bakanlık Veri Merkezine gönderilmesi, hastane içindeki sistemlerle entegrasyonu olduğu, kişisel sağlık verilerinin hassas veriler kapsamında olduğu, yapılandırılacak sunucuların, veri tabanının, HBYS’nin ve kullanılan tüm programların Sağlık Bakanlığı'nın güncel Bilgi Güvenliği Politikaları Yönergesine uygun olarak sunulmasının istendiği, ihtiyaç doğrultusunda kaynakların verimli kullanılması ve rekabet ilkesini gözeterek makûl kriterler belirlemenin idarenin takdirinde olduğu, bu durumda, idarece, bilgi güvenliğinin sağlanması ve sistemin korunması kapsamında yapılan düzenlemede ve davacının itirazen şikâyet başvurusunun 3. iddia yönünden reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacı şirket tarafından 4. iddia olarak; "Teknik Şartname’nin 4.1.16’ncı maddesine göre tüm uygulamaların aynı zamanda “kurum idaresi tarafından istenirse” mobil uygulamasının da olacağı ve bunların IOS ve Android vb. işletim sistemlerinde de çalışacağının istendiği, ancak bir HBYS’de tüm modüllerin IOS ve Android üzerinde çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu durumun isteklilerin maliyetlerini öngörülemez ve hesaplanamaz bir biçimde yükselttiği, bu sebeple teklif fiyatının oluşturulmasının mümkün olmadığının" ileri sürüldüğü,
Davacı şirketin 4. iddiasına ilişkin olarak; uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin olarak idarece yapılan düzenlemenin, kullanımın işlevselliğine yönelik olarak mobil uygulama talebini ortaya koyduğu ve ayrıca söz konusu mobil uygulamanın da android, IOS vb. denilmekle geniş kapsamlı şekilde belirlendiği, böylelikle katılımı sınırlandıracak nitelikte olmadığı, yapılan düzenlemede mobil uygulamanın belirtilen işletim sistemleri dışında da çalışmasının istenileceğine ilişkin bir ifadenin yer almadığı, kaynakların verimli kullanılması ilkesi çerçevesinde iddiaya konu düzenlemenin isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamasına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından, davacının itirazen şikâyet başvurusunun 4. iddia yönünden reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkemenin kararının eksik incelemeye dayalı olduğu, ihalede hizmetin sunumu için hiç gerekli olmayan ya da hizmetin niteliğini/kalitesini etkileyecek düzeyde önemli bir katkısı olmayan kimi Kayıt Tescil Sistemi (KTS) belgelerinin istenilmesinin nasıl bir kamu yararı ve hizmet gereği olduğunun açıklanmadığı, istenilen bu belgeler nedeniyle, ihalede rekabet ortamının kısıtlandığı, idarenin belge talebine bağlı olarak ihaleye katılan firma sayısının doğrudan değiştiği, idarenin ihaleyi kısmi teklife açık olarak yapmamak ya da daha az sayıda KTS belgesi istememek için ürettiği gerekçelerin tümüyle asılsız olduğu, bilgisayar yazılımı gibi son derece teknik bir konuda objektif bilimsel değerlendirmelere dayalı olarak bir tespit ve değerlendirme yapılması/yaptırılması gerekirken, gerek Kamu İhale Kurumu gerekse İdare Mahkemesince, herhangi bir teknik uzman görüşü alınmaksızın sonuca gidilmesinin kararın eksik incelemeye dayalı olarak alındığını gösterdiği, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinin verdiği açık yetkiye dayanarak, somut uyuşmazlığa konu ihalede açık kaynak kodlu yazılımın kabul edilmemesinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından yerinde olup olmadığının uzman bir kuruluştan alınacak teknik görüşle açıklığa kavuşturulması gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak değerlendirme yapıldığı, ihale konusu hizmetin bir “sistem güvenliği” hizmeti ya da “sistem bakım onarım hizmeti” olmadığı, Teknik Şartname'nin hiçbir yerinde böyle bir hizmet ya da buna yakın bir hizmetten söz edilmediği, Teknik Şartname'nin 4.1.16 maddesinde tüm uygulamaların aynı zamanda “kurum idaresi tarafından istenirse” mobil uygulamasının da olacağı ve bunların IOS ve Android vb. işletim sistemlerinde de çalışacaklarına ilişkin kurala yer verildiği, " vb." şeklindeki ifade tarzının, kapsamı belirsiz derecede genişlettiği ve isteklilerin neyle karşı karşıya kalabileceklerini öngörmelerini ortadan kaldırdığı, ayrıca idarenin keyfiliğine bağlı olarak her biri farklı maliyetlere yol açabilecek istek ve uygulama talepleri ile karşı karşıya kalınmasına yol açacak nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, belirli bir marka veya model işaret edilmediği sürece ihtiyacın niteliğini belirlemede takdir ve sorumluluğun ihaleyi yapan idareye ait olduğu, uyuşmazlığa konu ihalenin her bir hastane için ayrı bir iş olmaktan ziyade tüm ili kapsayan bir iş olduğu, bu nedenle işin kısmi teklife açık olmamasının koordinasyon eksikliğine sebep olmamak ve zaman ve kaynak tasarrufu yapmak için gerekli olduğunun anlaşıldığı, itiraz edilen maddelerin tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanmasına engel olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 01/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.