T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/2236
Karar No : 2022/4786
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ... Gaz Tekstil Gıda İthalat İhracat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2009 ila 2012 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili için kanuni temsilci sıfatı ile düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirlerinin dayanağını oluşturan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ...; ... tarih ve ...; ... tarih ve ... ; ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin 25/07/2019 tarihinde iki kez tebliğ edilmeye çalışıldığı, tebliğe dair bu alındılar incelendiğinde, şirketin o tarihteki kanuni temsilcisinin ikametgah adresine gidildiği, ikametgah adresinde şirketle doğrudan bir bağı olmayan üçüncü bir kişiye tebligat yapıldığı, her ne kadar ikinci bir defa tebliğe çıkıldığı belirtilmişse de söz konusu tebliğin aynı tarihte yapılan benzer tebligat olduğu anlaşıldığından, şirketle herhangi bir bağı olmayan adreste ilgisiz kişiye yapılan tebligatın usule uygun düştüğünden ve şirket hakkında tahsil imkansızlığının ortaya konulduğundan söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarının kanuni temsilci sıfatı ile davacıdan istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, ... Gaz Tekstil Gıda İthalat İhracat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2009 ila 2012 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili için kanuni temsilci sıfatı ile ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, 16/07/2014 tarih ve 8613 sayılı Ticaret Sicili Gazetesine göre asıl borçlu şirketin, Türk Ticaret Kanunu'nun Geçici 7.maddesi uyarınca ticaret sicilinden kaydının 07/07/2014 tarihi itibariyle silindiği ve tüzel kişiliğin bu tarih itibariyle sonlandığı, ...takip nolu ödeme emri içeriği 2009 ve 2010 yılına ilişkin özel usulsüzlük cezalarının ... ve ... tarihlerinde, ... takip nolu ödeme emrine konu cezaların ise 29/02/2016 tarihlerinde tahakkuk ettiği, ... ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarının ise şirketin hukuki varlığı sona erdikten sonra şirket hakkında yapılan inceleme sonucu 10/01/2017 tarihinde düzenlenen ihbarnameler üzerine 2017 ve 2018 yıllarında tahakkuk eden vergi ve cezalar olduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği öngörülmüş, ikinci fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve bunlara bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ticaret sicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden hukuksal koruma istemesi mümkün olmayacaktır.
213 sayılı Kanunun yukarıda kuralına yer verilen 10. maddesi uyarınca, kanuni temsilcilerin tüzel kişiliğin borçları nedeniyle takip edilebilmesi için de öncelikle temsilcisi olduğu tüzel kişi adına usulüne uygun tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunması gerekmektedir.
Dava konusu ödeme emirlerinin dayanağı kamu alacaklarının asıl borçlu şirketin ticaret sicilinden kaydının silinmesinden sonra tahakkuk etmiş olması karşısında, 07/07/2014 tarihi itibarıyla hukuk aleminden kalkmış olan şirket hakkında idari işlem tesisine ve bu işlemlerin hukuk düzeninde sonuçlar doğurmasına olanak bulunmadığından, dolayısıyla davacının kanuni temsilci olarak takibini gerektiren, usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emrini yazılı gerekçeyle iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 23/11/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.