Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/2264 E. , 2021/4776 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2264
Karar No : 2021/4776
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sermayesinin tamamı Serik Belediye Başkanlığına ait olan … Tur. Ltd. Şti.’nde çalışan işçileri kapsayan ve 01/02/2019-31/12/2022 döneminde uygulanmak üzere davacı Sendika ile anılan Şirketi temsilen Serik Belediye Başkanı tarafından 27/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle, uygulanmamasına yönelik alınan Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; Serik Belediyesine ait … Tur. Ltd. Şti.’nde çalışan işçilere yönelik olarak davacı Sendika ile anılan Şirketi temsilen Serik Belediye Başkanı tarafından 27/02/2019 tarihinde toplu iş sözleşmesinin imzalandığı, Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle, toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına karar verildiği; belediye idaresinin organlarından biri olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde sayma yoluyla tahdidi olarak belirlendiği, bu düzenlemede belediye başkanınca imzalanan toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına veya uygulanmamasına yönelik belediye meclisine karar alma yetkisinin verilmediği; ayrıca tarafların (belediye başkanı ve sendika) ortak iradesiyle imzalanan toplu iş sözleşmesinin idari işlem kimliğine büründürülmek suretiyle uygulanmamasına yönelik belediye meclisince karar alınmasının idare hukukunun temel ilkelerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesine de uygun olmadığı sonucuna varıldığından, yetkisiz makam tarafından tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesinin dördüncü fıkrası ve 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar"ın 49. maddesinin birinci fıkrasıyla, belediyelerin şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenlerin mali ve sosyal haklarının, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamayacağının kurala bağlandığı, böylece söz konusu işçilerin parasal haklarına üst sınır getirildiği; uyuşmazlık konusu olayda ise, toplu iş sözleşmesi hükümleriyle, davalı idareye ait şirket bünyesinde çalışmakta olan işçilerin lehine olacak şekilde, mevzuatta öngörülen üst sınırdan fazla mali ve sosyal haklar öngörüldüğü anlaşıldığından, söz konusu toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmamasına ilişkin dava konusu belediye meclisi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı; ayrıca, belediye meclisi kararında belediye başkanının da imzasının bulunduğu ve belediye başkanının iradesinin de aynı yönde olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin tesisinde belediye meclisinin yetkisinin bulunmadığı yönündeki iddianın yerinde görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesinin anılan kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Toplu İş Sözleşmesinin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümlerine uygun şekilde tarafların ortak iradesiyle imzalandığı ve yürürlüğe konulduğu, 6356 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca toplu iş sözleşmesinin, sözleşme süresinden önce sona erdirilmesinin mümkün olmadığı, belediye meclisi kararının “toplu iş sözleşmesi hakkını” sınırlandırıcı nitelikte olduğu ve herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığı, 5393 sayılı Kanun’da ve diğer kanunlarda meclise bu konuda bir yetki verilmediği; kaldı ki, toplu iş sözleşmesinin tarafların serbest iradesiyle imzalandığı ve bu sözleşmenin idari işlem veya idari sözleşme niteliği bulunmayıp iş mevzuatına tabi olduğu; meclis kararı alınmak suretiyle, toplu iş sözleşmesinin idari işlem niteliğine büründürülmeye çalışıldığı; ayrıca, taraflar arasında imzalanarak yürürlüğe konulan toplu iş sözleşmesinin kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadıkça, belediye meclisi veya başka bir makam tarafından tek taraflı idari bir işlemle uygulanmasının durdurulmasının 6356 sayılı Kanun ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine, Anayasa’nın 53. maddesiyle güvence altına alınmış olan sendika hakkı ve toplu iş sözleşmesi hakkına açıkça aykırı olduğu; toplu iş sözleşmesinin uygulanmaması nedeniyle işçilerin almakta oldukları ücret ve diğer hakların, kanunun emredici hükümlerine aykırı şekilde tek taraflı olarak düşürülmek suretiyle kazanılmış hakların ihlal edildiği; öte yandan, toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle iş mahkemesinde dava açıldığı halde, söz konusu davanın sonucu beklenmeksizin belediye meclisince işbu davaya konu olan kararın alındığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesiyle, belediye ait şirketlerde işçi statüsüne geçirilen personelin mali ve sosyal haklarına yönelik üst sınır getirildiği halde, mahalli idareler genel seçimlerinin yapıldığı 31/03/2019 tarihinden hemen önce, 27/02/2019 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesi ile belediyeye ait şirket bünyesinde çalışmakta olan işçilere, mevzuatta öngörülen üst sınırı aşacak şekilde mali ve sosyal haklar verilmek istendiği; anılan personelin özlük haklarının belirlenmesinde, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve 30/06/2020 tarihine kadar yürürlükte kalacak olan toplu iş sözleşmesinin uygulanması gerektiği; buna göre, söz konusu personelin 30/06/2020 tarihine kadar mali ve sosyal haklarının artırılmasının mümkün bulunmadığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşünün de bu yönde olduğu; ayrıca … Tur. Ltd. Şti. adına belediye başkanı tarafından toplu iş sözleşmesi imzalanmasının, 6356 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na aykırı olduğu; öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38/g maddesi uyarınca, belediye başkanının sözleşme yapabilmesi için belediye meclisinden karar alınması gerektiği halde, bu karar alınmaksızın toplu iş sözleşmesinin imzalandığı; ayrıca toplu iş sözleşmesiyle, 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi ve 28/04/2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahallî İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5. maddesiyle, belediyelerin personel giderlerine yönelik getirilen yasal sınırlamaların aşıldığı, bu suretle oluşacak kamu zararından belediye başkanı ile harcama yetkisi verilen diğer personelin sorumluğunun bulunduğu; buna göre, mevzuata aykırı bir şekilde imzalanan ve yasal düzenlemelere aykırı kurallar içeren toplu iş sözleşmelerinin yok hükmünde olduğu, yok hükmünde olan bir sözleşme hakkında da, idarenin yetkili organlarınca uygulanmamasına yönelik karar alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :. ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci ve Onikinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle, belediyelerde ve sermayesinin tamamı belediyeye ait şirketlerde, "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri" kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılmakta olanların, hizmet alım sözleşmesini yapan belediyede veya belediyeye ait şirkette işçi statüsünde istihdam edilebilmelerine imkan sağlanmış; ayrıca aynı maddeyle, belediyede veya belediyeye ait şirkette bu şekilde istihdam edilecek personelin mali ve sosyal haklarına yönelik olarak üst sınır getirilmiştir.
Sermayesinin tamamı Serik Belediyesine ait olan … Tur. Ltd. Şti.’nde, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında işçi statüsünde istihdam edilecek olanlar, 01/04/2018 tarihinde göreve başlatılmıştır.
… Tur. Ltd. Şti.’nde çalışan işçilere yönelik olarak 01/02/2019-31/12/2022 döneminde uygulanmak üzere, davacı Sendika ile anılan Şirket arasında (şirketi temsilen Serik Belediye Başkanı imzasıyla) 27/02/2019 tarihinde toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır.
Serik Belediye Başkanlığı tarafından, … İş Mahkemesinde, söz konusu toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle, 26/04/2019 tarihinde dava açılmıştır. (… İş Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla davacının ehliyeti olmadığından bahisle, dava şartı yokluğundan, usulden davanın reddine karar verilmiş; … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla istinaf istemi reddedilmiş ve bu karar da, … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, ilave gerekçeyle onanmıştır.)
Ayrıca, … Tur. Ltd. Şti. tarafında da, … İş Mahkemesinde aynı toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle 29/04/2019 tarihinde dava açılmıştır. (… İş Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, Antalya mahkemeleri yetkili olduğundan bahisle, dava usulden reddedilmiştir. Bu defa, … İş Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla davanın esastan reddine karar verilmiş; bu karara karşı anılan Şirket tarafından istinaf yoluna başvurulmuş olup; uyuşmazlık, … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin E:… esasına kayıtlı dosyada derdest durumdadır.)
Serik Belediyesi ve … Tur. Ltd. Şti. tarafından iş mahkemelerinde toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle iki ayrı dava açıldıktan sonra, Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla; "mevzuata aykırı olarak 27/02/2019 tarihinde imzalanmış toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına, … Tur. Ltd. Şti bünyesindeki işçilerin ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının 30/06/2020 tarihine kadar Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmesine..." karar verilmiştir.
Bunun üzerine, 12/09/2019 tarihinde bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. maddenin birinci fıkrasında, "İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; … kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. …sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır…" kuralı; dördüncü fıkrasında, "Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir. Bu madde kapsamındaki şirketlerde; 6356 sayılı Kanunun geçici 7'nci maddesinde belirtilen mevcut işyerleri bakımından anılan Kanuna uygun olarak yetki başvurusunda bulunulabilir, ancak geçişi yapılan işçiler için yeni tescil edilen işyerlerinde, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetki başvurusunda bulunulabilir." kuralı yer almıştır.
01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 Üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar”ın 49. maddesinin birinci fıkrasında "İdarelerin şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, geçici 24 üncü madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Anayasa'nın 53. maddesinde, "İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir." kuralı yer almıştır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, işçi ve işveren sendikaları ile konfederasyonların kuruluşu, yönetimi, işleyişi, denetlenmesi, çalışma ve örgütlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile işçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını belirlemek üzere toplu iş sözleşmesi yapmalarına, uyuşmazlıkları barışçı yollarla çözümlemelerine, grev ve lokavta başvurmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralı; "Toplu iş sözleşmesi ve çerçeve sözleşmenin içeriği" başlıklı 33. maddesinin birinci fıkrasında, "Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hükümleri içerir." kuralına, beşinci fıkrasında da, "Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez." kuralına ve 35. maddesinin ikinci fıkrasında, "Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez…" kuralına yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 53. maddesinde, "Uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Mahkeme en geç iki ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar…" kuralı ve 79. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür." kuralına yer almıştır.
Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde, belediye meclisinin görev ve yetkileri sayma yoluyla tahdidi olarak belirlenmiş olup; söz konusu maddede, belediyeyi veya belediyeye bağlı şirketleri temsilen imzalanan toplu iş sözleşmelerinin uygulanmasına veya uygulanmamasına yönelik belediye meclisince karar alınması hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, davacı Sendika ile davalı Serik Belediyesine ait … Ltd. Şti. arasında (anılan Şirketi temsilen belediye başkanınca) imzalanan toplu iş sözleşmesinin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle, Serik Belediye Meclisi kararıyla uygulanmasına son verilip verilemeyeceğinden kaynaklanmaktadır.
24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. maddeyle, belediyelerde ve belediyeye ait şirketlerde, "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri" kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılmakta olan işçilerin, hizmet alım sözleşmesini yapan belediyede veya belediyeye ait şirkette işçi statüsünde istihdam edilebilmelerine imkan sağlanmış; ayrıca, aynı maddeyle, belediyede veya belediyeye ait şirkette bu şekilde istihdam edilecek personelin mali ve sosyal haklarına yönelik olarak üst sınır getirilmiştir.
Diğer taraftan, Anayasa'nın 53. maddesiyle, işçiler ve işverenlerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahip oldukları belirtilmiş; toplu iş sözleşmesine ilişkin usul ve esasların da kanunla düzenlenmesi öngörülmüştür.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Sözleşme Kanunu'yla, toplu iş sözleşmesine ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş olup; söz konusu Kanun'un 33. maddesinde, toplu iş sözleşmelerinin Anayasa'ya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremeyeceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun'un 35. maddesinde de, toplu iş sözleşmesinin en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabileceği; toplu iş sözleşmesinin imzalanmasından sonra, taraflarca toplu iş sözleşmesinin uzatılamayacağı, kısaltılamayacağı ve süresinden önce sona erdilemeyeceği kurala bağlanmış olup; söz konusu maddede, kamu kurum ve kuruluşlarına, taraf oldukları toplu sözleşmeleri, tek taraflı olarak süresinden önce sonlandırılabilmelerine yönelik yetki veren herhangi bir düzenlemeye de yer verilmemiştir.
Öte yandan, aynı Kanun'un 53. maddesinde, uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabileceği; 79. maddesinde de, bu Kanun'dan kaynaklanan uyuşmazlıkların iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görüleceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; 6356 sayılı Kanun kapsamında imzalanan toplu iş sözleşmelerinde, Anayasa'ya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemelere yer verilemeyeceği; bu sözleşmelerin bir yıldan az ve üç yıldan çok olamayacağı, taraflarca imzalanmak suretiyle uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinin, kanunlara aykırı hükümler içerdiğinden bahisle, tarafların karşılıklı ortak iradesi olmaksızın, süresinin kısaltılamayacağı veya süresinden önce sonlandırılamayacağı; ayrıca, 6356 sayılı Kanun'da kamu kurum ve kuruluşlarına, taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına yönelik tek taraflı olarak karar alma yetkisi de verilmediği; bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşlarınca, taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin (bağlı şirketlerin taraf oldukları dahil) sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik idari işlem niteliğinde karar alınmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Buna göre, Serik Belediye Başkanlığına ait olan … Tur. Ltd. Şti.’nde çalışmakta olan işçileri kapsayan ve 01/02/2019-31/12/2022 döneminde uygulanmak üzere davacı Sendika ile anılan Şirket arasında 27/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, tarafların ortak iradesi olmaksızın, davalı idare tarafından süresinden önce sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik karar alınması mümkün bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, toplu iş sözleşmesinin usulüne uygun şekilde imzalanmaması veya sözleşmede kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler bulunması halinde, süresinden önce sonlandırılması için toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle taraflarca iş mahkemelerinde dava açılabileceği açık olup; nitekim, Serik Belediyesi ve anılan Şirket tarafından da, söz konusu toplu iş sözleşmesinin iptali istemiyle iş mahkemeleri nezdinde iki ayrı dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 27/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin uygulanmamasına yönelik alınan Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacı Sendikanın temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetle gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemenin dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararının kaldırılması ve davanın reddi yolunda verilen … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.