T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/230
Karar No : 2023/4184
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vakfı ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Fevziye Mektepleri Işık Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu ... Bölümünde öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının ... tarih ve ... sayılı İhtarname ile sözleşmesinin feshedilmesi suretiyle görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; Uyuşmazlık konusu olayda; davacının hizmet sözleşmesinin mütevelli heyeti kararı olmadan doğrudan rektör tarafından 25/06/2019 tarihi itibarıyla derhal feshine karar verildiği ve sözleşmenin feshine ilişkin işlemin aynı gün Şile Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya bildirildiğinin görüldüğü, Mahkemelerinin 15/10/2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden, iş akdinin Mütevelli Heyeti tarafından fesh edilip edilmediğinin" ve "şayet Mütevelli Heyeti tarafından fesh edilmemiş ise", sözleşmenin feshine ilişkin olarak "Mütevelli Heyeti" tarafından "Rektöre" yetki devrinde bulunulup bulunulmadığının sorulduğu gelen cevabi yazıda, Mütevelli Heyeti tarafından rektöre yetki devrinde bulunulmadığı ancak, doğrudan Rektör tarafından 25/06/2019 tarihinde tesis edilen sözleşmenin feshine ilişkin işlemin, sonradan 01/07/2019 tarihinde Işık Üniversitesi Mütevelli Başkanlığı tarafından onaylandığının beyan edildiği, sözleşmenin sonlandırılması işlemini hakkındaki nihai kararın ilgili mevzuat uyarınca davalı üniversite mütevelli heyeti tarafından alınabilecek bir karar olduğu veya bu heyetin yetkisini devretmek suretiyle yetkilendirdiği üniversite yöneticisi veya bir komisyon tarafından yapılması gerekmekte olup, bu prosedür işletilmeksizin doğrudan rektör tarafından fesih işlemi tesis edilip davacıya noter kanalıyla bildirildikten sonra, ilgili işlemin mütevelli heyetine sunulup kararın onaylandığı görülmekte ise de; mütevelli heyeti kararının kurucu unsur olduğu ve söz konusu işlemin mevzuatta hüküm altına alınan usullere riayet edilmeden tesis edildiği ve bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı ile idareleri arasında imzalanan iş akdinin 4857 sayılı Kanunun 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca feshedildiği, davacı hakkında çeşitli şikayetler olduğu, davacı hakkında şüpheye düşülmesi nedeniyle idari işlem tesis edilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, önce mütevelli tarafından karar alınıp sonra fesih işlemi yapılmasının yasal zorunluluk olduğu, şikayetçilerin bir süre sonra şikayetlerinden vazgeçtikleri, şikayetlerin usulsuz işlemlere dayanak olarak kullanıldığı ileri sürülerek, temyiz isteminin reddi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı ilk defa 06.04.2013 tarihli sözleşme ile davalı idarede öğretim görevlisi olarak göreve başlamış, davacı hakkında, "bulunduğu konumu kullanarak öğretici-öğrenci ilişkisinin sınırlarını aştığı, cinsel söylem ve davranışlarda bulunduğu, taciz yoluyla öğrencilerinin güvenini sarstığı" iddialarıyla 21/03/2019 tarihinde başlatılan soruşturma neticesinde isnad edilen eylemlerin sübut bulduğu gerekçesiyle, hizmet sözleşmesi ... tarih ve ... sayılı İhtarname ile Rektörlük tarafından feshedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı; aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları", idari dava türleri arasında sayılmış, böylece, mahkemelerce idari işlemin yargısal denetimi yapılırken, işlemin mevzuatla belirlenen makam veya merci tarafından tesis edilip edilmediğinin araştırılacağı kurala bağlanmıştır.
Bir kamu görevlisi, kurul ya da organın idare adına karar verebilme ve işlem tesis edebilme gücü olarak tanımlanan yetki, idari işlemin kurucu unsuru olup, yargısal denetim yapılırken ilk önce işlemin yetki unsurunun hukuka uygun olup olmadığı incelenmektedir. Bir kişi, kurul ya da organın herhangi bir idari işlem bakımından yetkili kabul edilebilmesi için hukuka uygun şekilde görevlendirilmiş yani yetkilendirilmiş olması gereklidir. İdare hukukundaki kanunilik ilkesi gereğince, bir hukuk kuralı ile verilmeyen yetki kullanılarak tesis edilen işlem, hukuka aykırı olacaktır.
Yargı mercilerince yetki unsurunda sakatlık tespit edildiği takdirde işlemin diğer unsurlar bakımından incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bununla birlikte yetki unsuru, kamu düzeniyle ilgili olduğundan, idari yargı mercileri, kanun yolu incelemeleri dahil, davanın hangi safhası olursa olsun yetki unsurunda sakatlık tespit ettikleri takdirde işlemin iptaline karar vermek zorundadırlar.
Yüksek yargı içtihatlarında; yetki kurallarının dar ve kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, idarenin yetki kurallarına sıkı bir şekilde uymak zorunda olduğu, yetki kullanımının tercihe, keyfe ve takdire bağlı olmadığı, yetki kullanımındaki usulsüzlüklerin, fonksiyon gaspı, yetki gaspı veya yetki tecavüzü hallerini meydana getireceği, kural olarak yetkinin bizzat kullanılacağı, kanun tarafından oluşturulan yetki düzeninin, yine kanun tarafından izin verilmediği sürece, idare veya o yetkiyi kullanmak ile yükümlendirilmiş makamlarca değiştirilemeyeceği, yetki devrinin Kanunun açıkça izin verdiği durumlarda yapılabileceği, bir makamın yetkisinin başka bir kişiye devredilebilmesi için yetki devri konusunda da mevzuatla yetkili kılınması gerektiği, zira yasa koyucu tarafından belli bir yetkiyi kullanma gücü ile donatılmış bir makamın, yasa koyucunun iradesi hilafına, kanunda açık bir düzenleme bulunmaksızın, bu yetkisini başka bir makama devretmesinin, yetki devredilen makamı yetkili kılmadığı gibi, hem yetki devrine ilişkin işlemin hem de bu yöntemle yapılan yetki devrine dayanılarak tesis edilen işlemlerin hukuka aykırı hale geleceği, yetkisiz kişi, kurul ya da organın yaptığı işlemin, sonradan yetkili makam tarafından kabul edilmesi veya icazet verilmesi yoluyla o işlemin hukuka uygun hale dönüştürülemeyeceği, istikrarlı şekilde vurgulanmaktadır.
2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir.
Bakılan davada; dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının iş sözleşmesinin vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi Rektör tarafından, Şile Noterli'ğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile feshedildiği, fesih bildiriminden sonra ve idari dava açılmadan önce ... tarih ve ... sayılı toplantısında mütevelli heyet tarafından fesih işlemine onay verildiği, böylelikle fesih işleminin mütevelli heyet kararı haline geldiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi uyarınca, davacının iş sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemin, mütevelli heyet onayı ile vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi tarafından tesis edilmesi karşısında, fesih işleminin yetki yönünden hukuka uygun olduğu, işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 28/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.