DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/2520 E. , 2021/3293 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/2520
Karar No : 2021/3293
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Birliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 31/12/2020 tarih ve E:2020/5690, K:2020/6289 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre tahakuk eden çevirme ücretinin tamamının tahsil edilmesinden sonra, %50'sinin noterlerce tercümanlara ödenmesine ilişkin Türkiye Noterler Birliğinin 21/01/2010 tarih ve 2010/7 sayılı Genelgesi'nin ve bu Genelge uyarınca …. Noterliğince adli mütercim olan davacıya ödenen çevirme ücreti nedeniyle düzenlenen … tarihli gider pusulasının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/10/2018 tarih ve E:2016/2038, K:2018/4374 sayılı bozma kararına uyularak verilen Danıştay Sekizinci Dairesinin 31/12/2020 tarih ve E:2020/5690, K:2020/6289 sayılı kararıyla;
Türkiye Noterler Birliğinin 21/01/2010 tarih ve 2010/7 sayılı Genelgesi yönünden;
1512 sayılı Noterlik Kanunu, Noterlik Kanunu Yönetmeliği ve 2010 yılı Noterlik Tarifesi'nin muhtelif düzenlemelerine yer verilerek,
Anılan düzenlemelerde, noterliklerin yaptıkları iş ve işlemler arasında sayılan çevirme işlemleri karşılığı ilgilisinden tahsil edilen ücretin noterlerin gelirleri arasında, tercümana ödenecek ücretin de giderleri arasında sayıldığı, ancak, noterlerin çevirme ücretlerinden pay alacaklarına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı,
Türkiye Noterler Birliği'nin, tercümanlara ödenen çevirme ücretleriyle ilgili olarak noterliklerde yapılan farklı uygulamalar arasında uygulama birliğinin sağlanması ile tercümanlara verilecek ücretin belirginlik kazanması bakımından, Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre tahakkuk ve tahsil edilen çevirme ücretinin %50'sinin tercümanlara ödenmesi yönünde görüş sorulması üzerine Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 07/01/2010 tarih ve 11610-29218 sayılı yazısı ile bir sakınca bulunmadığının belirtildiği, konunun davalı idarenin 13/01/2010 tarihli toplantısında görüşülerek uygun bulunduğu ve davaya konu Genelge'nin çıkarıldığı,
Her ne kadar davalı idarece, noterlerin çevirme ücretinden farklı oranlarda pay aldığı için, uygulamada birliğin sağlanması amacıyla söz konusu düzenlemenin getirildiği ileri sürülmekte ise de; düzenleyici işlemlerin dayanağı üst hukuk normlarına aykırı olamayacağı, yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca çeviri ücretlerinden noterlerin pay alacaklarına ilişkin açık bir hüküm de bulunmadığından, uyuşmazlığa konu hususun 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca düzenlenecek Tarife'de tespit edilmesi gerekirken, Yönetim Kurulu kararına istinaden Genelge ile düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı,
İzmir 5. Noterliğince adli mütercim olan davacıya ödenen çevirme ücreti nedeniyle düzenlenen 06/04/2010 tarihli gider pusulası yönünden;
Ücret karşılığı çeviri yapılması konusunda noter ile tercüman arasındaki ilişkinin özel hukuk ilişkisi olduğu, her ne kadar çeviri ücretinin ödenmesinde Noterler Birliğinin dava konusu Genelgesi uygulanmış ise de, noter tarafından, kamu gücü kullanılarak tesis edilmiş bir idari işlem bulunduğundan söz edilemeyeceğinden, gider pusulasına yönelik uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülüp çözümlenmesi gerektiği kanaatine varıldığı,
gerekçeleriyle, Türkiye Noterler Birliğinin 21/01/2010 tarih ve 2010/7 sayılı Genelgesi'nin iptaline, İzmir 5. Noterliğince adli mütercim olan davacıya ödenen çevirme ücreti nedeniyle düzenlenen 06/04/2010 tarihli gider pusulası yönünden ise davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, noterler arasında uygulamada birlik ve çevirme ücretlerinde farklılık olmaması gibi amaçlarla dava konusu Genelge'nin düzenlendiği, belirlenen oranın son derece makul ve hakkaniyete uygun olduğu, farklı uygulamaların giderildiği, mevzuatımızda tercümana ödenecek ücretin nasıl belirleneceği konusunda herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,1512 sayılı Kanun gereğince idarelerinin noterlerin genel menfaatlerini ve meslekin ahlak, düzen ve geleneklerini korumakla görevli kılındığı, dolayısıyla dava konusu hususun belirlenmesinin idarelerinin zorunlu bir görevi olduğu, bu nedenle Daire kararının dava konularından 2010/7 sayılı Genelge'nin iptaline yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerine uyulmamış olunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; 4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu kararının iptale ilişkin kısmı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/10/2018 tarih ve E:2016/2038, K:2018/4374 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE;
2. Danıştay Sekizinci Dairesinin 31/12/2020 tarih ve E:2020/5690, K:2020/6289 sayılı kararının temyize konu … Birliğinin … tarih ve … sayılı Genelgesi'nin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/12/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.