T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2549
Karar No : 2023/3007
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının, Erzurum İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, A.D. isimli şahsın iletişiminin dinlenmesi olayına ilişkin olarak mahkeme kararlarına gerekçe teşkil eden belgelerin gerçeğe aykırı olarak onaylamak/düzenlemek suretiyle "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine dair İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının (4) no'lu olaya yönelik kısmının iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla, davacıya isnat edilen suçun sübut bulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine hükmedilmiş ise de; anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 02/10/2017 günlü, E:2016/6756, K:2017/20454 sayılı kararıyla, uyuşmazlık konusu davacının üzerine atılı suçun sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Söz konusu bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme ve yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; A.D. isimli şahsın iletişiminin dinlenilmesiyle ilgili olarak, "AD'nin Hizbullah İlim Terör Örgütü başta olmak üzere radikal bazı dini grupların da finansmanını sağladığı yönünde teyide muhtaç bilgiler." bulunduğundan bahsedilmekle yetinildiği, söz konusu istihbari bilgilerin somut olarak nelerden ibaret olduğunun açıkça ortaya konulamadığı, dinlemelerin, önleme dinlemesini öngören mevzuatın verdiği yetkinin amacını aşacak mahiyette kullanılarak icra edildiği, öte yandan; davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin … esas sayılı dosyasında, haberleşmenin gizliliğini ihlal, resmi evrakta sahtecilik, suç uydurma ve suç işlemek maksadıyla örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma suçları nedeniyle yargılandığı, bu durumda, dosyada mevcut bilgi ve belgelerden, davacının üzerine atılı suçun sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varılmakla eylemine uyan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dosya safahatında ileri sürülen hususlar gözetilerek lehine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığının, Erzurum İstihbarat Şube Müdürlüğü'nce terör örgütleri ve organize suçlarla mücadele kapsamında usulsüz dinlemeler yapıldığı yönündeki tespitinin araştırılması, gerekirse kusuru tespit edilecek personel hakkında soruşturma yapılmasına ilişkin 11/8/2014 tarihli onayı doğrultusunda başlatılan soruşturmada; dava konusu işleme dayanak gösterilen A.D. isimli şahsa ait telefonun dinlenmesi olayı ile ilgili olarak soruşturma kapsamında yapılan incelemede, A.D. isimli şahıs hakkında 3 aylık sürelerle 25/11/2010, 25/02/2011, 24/05/2011, 23/08/2011, 14/03/2013 ve 13/06/2013 tarihlerinde olmak üzere toplam 6 kez teknik dinleme tedbirinin uygulandığı, ilgili tedbir taleplerinde şahsın, "bölgede faaliyet gösteren uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti yapan organize suç örgütleri ile Hizbullah terör örgütü ve Müslüman Gençlik terör örgütleriyle faaliyet gösterdiği şeklinde istihbari bilgiler" bulunduğundan bahsedildiği, A.D. isimli şahsın iş adamı olduğu ve aynı zamanda MÜSİAD Erzurum Şube Başkan Yardımcılığı, Abdurrahman Gazi Vakfı Yönetim Kurulu üyeliği, Erzurum Ticaret Odası Meclis üyeliği, Baki Kültür Eğitim Vakfı Yönetim Kurulu üyeliği gibi sivil toplum örgütü üyeliklerinin bulunduğu, şahsın 2004 yılında Palandöken İlçesinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden Belediye Meclis Üyeliği'ne seçildiği ve o dönemde 5 yıl Belediye Başkan Vekilliği'ni yürüttüğü, 2009 ve 2014 yılları arasında aynı zamanda Adalet ve Kalkınma Partisi Erzurum İl Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığı, 2014 yılında da Palandöken İlçesinde Adalet ve Kalkınma Partisinden Belediye Meclis Üyeliğine seçildiği ve Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi olduğu, şahsın iletişiminin dinlenmesine gerekçe gösterilen faaliyetle ve örgütle dinlemeyi gerektirecek ölçüde irtibat ve iltisakının olmamasına rağmen, gerçekçi sebeplere dayanmadan, hakim kararına esas teşkil eden talep formlarında imzası bulunması davranışıyla davacının "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesi yönünde İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/6/2015 tarihli ve 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle, bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 8/12. maddesinde yer alan "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 6. fıkrasının (h) bendinde, "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" düzenlemesi; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Belirtilen hususlarla birlikte; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi:02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" dosyasında verdiği kararın 56. paragrafında; "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30).", 57. paragrafında; "Cezai sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiş veya ceza sorumluluğu ortadan kalkmış olsa dahi aynı olaylar nedeniyle -daha hafif bir ispat külfeti temelinde- kişi hakkında başka tür bir sorumluluğun tesis edilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. Bu bağlamda ceza yargılamasına konu maddi olay ve olguların disiplin hukuku esasları çerçevesinde diğer kamu makamlarınca (idari/adli) ayrıca değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda ulaşılacak kanaate göre işlem/karar tesis edilmesi mümkündür (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, § 25; Kürşat Eyol, § 30, Galip Şahin, § 48).", 58. paragrafında ise; "Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B. No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, disiplin cezasıyla cezalandırılmasına dayanak gösterilen 4 no'lu olaydaki (A.D. isimli şahsın iletişiminin dinlenmesi) fiiline yönelik yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, "Mahkememizin … Esas sayılı dosyasından sanık ... ve bir takım sanıklar hakkında "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma, Suç İşlemek Amacıyla Kurulan Örgüte Üye Olma, Suç Uydurma, Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Etmek, Resmi Belgede Sahtecilik, Kişisel Verilerin Kaydedilmesi" suçlarından yapılan yargılama neticesinde karar duruşması olan 14/06/2019 tarihli duruşmada ... hakkında verilen tefrik karan sonrası dosyanın mahkememizin … Esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkememizin … tarih, … esas ve … sayılı kararı ile verilen Birleştirme Kararı ... Ağır Ceza Mahkemesinin … Esas sayılı dosyası ile oluşan birleştirme uyuşmazlığı için Yargıtay ... Ceza Dairesi'ne gönderildiği ve Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih, … Esas, … Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz ve ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin birleştirme kararlarının kaldırılarak her iki dosyanın ayrı ayrı yürütülmesine karar verilmekle mahkememizin … Esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkememizin … tarih, … Esas ve … sayılı kararı ile ... Ağır Ceza Mahkemesi arasında olumsuz birleştirme uyuşmazlığı için Yargıtay ... Ceza Dairesine gönderildiği ve Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin … tarih, … esas ve … sayılı kararı ile mahkememizin birleştirme kararının kaldırıldığı, Yargıtay yetkisizliği kaldırma kararı sonrası dosyanın mahkememizin .. esasına kaydedilerek yeniden yapılan yargılama neticesinde; mezkur davada elde edilen deliller, iddia ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar sanık hakkında Haberleşmenin Gizliliğini İhlal, Kişisel Verilerin Kaydedilmesi, Kamu Görevlisinin Resmi Evrakta Sahteciliği, Suç Uydurma suçları kapsamında mahkememize kamu davası açılmışsa da, söz konusu kişilerin dinlenmesinde sanıkların zincirleme şekilde hiyerarşik yapı dahilinde söz konusu suçlara ilişkin sorumlulukları bulunduğu iddiası ile cezalandırılmalarının talep edildiği, bununla beraber sanığın söz konusu hazırlık tahkikatını yönlendirme ve yönetme yeteneğinin bulunmadığı, olay tarihlerinde sadece iletişim tespitine müdahale talep formunu paraflayan konumunda ve İstihbarat Şube içerisinde sadece görevli büro amiri pozisyonunda olduğu, İstihbarat Şube Müdürü'nün sanık H. U., Şube Müdür Yardımcısının ise S. D. olduğu, dinlenme işleminde karar mekanizmasında yer aldığı hususunda dosya kapsamına yansıyan herhangi bir şüpheden uzak delil bulunmadığı kanaati ile ana dosya kapsamında belirtilen bu eylemlerinden dolayı sanık hakkında beraat kararı verilmesi neticesine ulaşılmış, ...'' gerekçesiyle, "Suç Uydurma, Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Etmek, Resmi Belgede Sahtecilik, Kişisel Verilerin Kaydedilmesi" suçlarından, atılı fiilleri işlediğine dair her türlü şüpheden uzak hükme esas alınabilecek yeterlilikte kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden, atılı suçu işlediği sabit olmadığından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)'nun 223/2-e maddesinden beraatine karar verildiği ve anılan kararın bu kısmının temyiz edilmeyerek 15/10/2020 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, idare mahkemesinin karar tarihi itibarıyla davacı hakkında verilen bir beraat kararının bulunmadığı, ancak temyiz aşamasında davacının disiplin cezasıyla cezalandırılmasına sebep olan fiilleri nedeniyle adli yargı yerince yapılan yargılamada beraatine hükmedildiği görülmekle, ortaya çıkan bu yeni hukuki durum karşısında, ceza mahkemesi kararının sonucu ve gerekçeleri de dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirme yapılması gereği ortaya çıkmış bulunmaktadır.
Bu durumda; idare mahkemesince yukarıda değinilen hususlar gözetilerek yeniden bir karar verileceğinden, temyize konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.