T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2701
Karar No : 2024/391
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : … Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı tarafından … sayılı TIR karnesiyle Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden girişi yapılarak Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın usulüne uygun olarak yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle taşıyıcı sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın düzeltilerek reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu transit rejimine tabi eşyanın gözetim uygulamasına tabi olduğu, davalı idarece eşyanın kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun ilgili hükümleri doğrultusunda gerçek satış bedeli üzerinden hesaplanması gerekirken, İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ'de belirtilen birim kıymet esas alınarak hesaplandığı, bu itibarla, alınan tahakkuk kararına vaki itirazın düzeltilerek reddi yolundaki işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, firmalarının eşyanın taşıyıcısı olduğu, olayda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı, İstanbul Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün 16/01/2018 tarihli tespit tutanağında söz konusu karne muhteviyatı eşyanın sondajlama usulü ile yapılan kontrolünde, beyana uygun olduğunun, herhangi bir olumsuz duruma ve suç unsuruna rastlanılmadığının tespit edildiği, sonrasında Bulgaristan Gümrük İdarelerine sunulan fatura ile Türkiye Gümrük İdarelerine sunulan faturaların farklı olduğu, bu şekilde transit rejimi hükümlerine aykırı hareket edildiğinden bahisle tahakkuk kararının alındığı, mahkeme kararının gerekçesinin tahakkuk miktarının yanlış hesaplandığına dayandığı, dolayısıyla idarece adına yeniden işlem tesis edilebileceği; davalı idarece, davacının transit rejimi altında eşyayı taşıyan olarak rejimin hukuka uygun sonlandırılmamasından sorumlu olduğu, eşyanın kıymetinin mevzuata uygun olarak belirlendiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Dosya kapsamı bilgi ve belgelerin incelenmesinden, transit işleminin usulüne uygun şekilde sonlandırılmadığı hususunun somut şekilde ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali gerekirken, yukarıda yer verilen gerekçe ile verilen mahkeme kararına yönelik istinaf istemlerini reddeden kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından … sayılı TIR karnesiyle Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden girişi yapılarak Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın usulüne uygun olarak yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle taşıyıcı sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın düzeltilerek reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanacağı; 2. fıkrasında, gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde, yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin vereceği; 4. fıkrasının (a) bendinde, transit rejimine tabi tutulan eşya ve gerekli belgeler, rejimi düzenleyen hükümlere uygun olarak varış gümrük idaresine sunulduğunda, rejimin sona ereceği; (b) bendinde, hareket gümrük idaresindeki bilgi ve belgeler ile varış gümrük idaresindeki bilgi ve belgelerin karşılaştırılması sonucunda, transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının belirlenmesi halinde rejimin ibra edileceği; 86. maddesinde, asıl sorumlunun, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, asıl sorumlunun yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır.
1 seri no.lu Gümrük Genel Tebliği'nin (TIR İşlemleri) 42. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük idarelerinde işlem gören TIR karneleri ile ilgili olarak yapılacak takip işlemlerinin, TIR Sözleşmesi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gümrük Yönetmeliği ve bu Tebliğ hükümleri doğrultusunda yürütüleceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcının da asıl sorumlu ile birlikte, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, Kapıkule Gümrük Müdürlüğünce 13/01/2018 tarihinde tescil edilerek işlem görmek üzere Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen davacı şirket adına kayıtlı araçla taşınan … nolu TIR Karnesi muhteviyatı ''bilyalı rulman'' cinsi eşyanın, transit rejim hükümlerine aykırı biçimde yurda boşaltılıp yerine ticaret politikası önlemine tabi olmayan, daha düşük kıymet ve vergi oranına tabi ''rulman bilyesi, iğneli rulman, konik makaralı rulman'' cinsi eşyanın konulduğu, söz konusu eşyanın sahte fatura kullanılmak suretiyle Erenköy Gümrük Müdürlüğü denetimindeki Çobantur Antrepoya boşaltıldığı, sonrasında serbest dolaşıma giriş işlemlerinin gerçekleştirildiğinden bahisle tahakkuk kararının alındığı, yapılan yurt dışı araştırmasında, Bulgaristan'ın … kodlu Gümrük İdaresinden … sayılı transit refakat belgesiyle … kodlu gümrük idaresine sevk edilen … sayılı TIR karnesi muhteviyatı eşyanın … pozisyonunda "bilyalı rulman" olarak beyan edildiğinin anlaşıldığı, olayla ilgili yapılan ceza yargılamasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; yurda giriş sırasında gümrük müdürlüğüne sunulan beyannameler ile taşıma belgelerinin uyumlu olduğunun, eşyanın güvenli mühür altında ilgili gümrük müdürlüğüne sevk edildiğinin ve gözetim altında antrepoya sevkinin sağlandığının kayıtlarla sabit olması, usulune uygun gerçekleştiği anlaşılan işlemlerden yaklaşık 2 ay sonra ihracatçı firma tarafından daha fazla vergi iadesi alabilmek için Bulgaristan'daki makamlara farklı bir beyan sunulmasında sanıklara izafe edilebilecek herhangi bir kusurun bulunmaması, sahte olduğu iddia edilen fatura ve evrakların ihracatçı firma tarafından Bulgaristan'da düzenlenmesi, davacı şirketin temsilcilerinin bu eylemlere iştirakini gösterir herhangi bir delilin olmadığının anlaşılması karşısında, mahkumiyetine yeter nitelikte somut, kesin ve inandırıcı delil bulunmayan sanıkların beraatlerine karar verildiği, anılan karara yönelik istinaf başvurusunun … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla esastan reddedildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, maddi olayda transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırılıp sonlandırılmadığına, sonlandırılmamışsa transit rejimi hükümlerine göre davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığına ilişkin bir değerlendirilme yapılmadan, uyuşmazlığa konu transit rejimine tabi eşyanın gözetim uygulamasına tabi olduğundan hareketle verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki kararda isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine 26/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.