Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/2706 E. , 2022/210 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/2706
Karar No : 2022/210
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yapılan başvurunun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle reddi ile silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptal edilmesine ilişkin Bursa Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; kolluk hizmetinin tamamlayıcı bir unsuru olarak özel güvenlik hizmetini yerine getirecek olanların belirlenmesinde yetkili ve görevli olan idarenin, bu hizmetin niteliği ve gereği olarak geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisine sahip olduğu, özel güvenlik hizmetini yerine getiren kişilerin, hizmetin niteliğiyle bağdaşır şekilde suç şüphesinden uzak olması gerektiği, davacı ile ilgili olarak Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü yetkililerince düzenlenen 28/05/2020 tarihli rapor ile içeriğinde yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; nitekim benzer bir davada, …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının da aynı doğrultuda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu …İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanmasına ilişkin davalı idarece somut bir gerekçe ortaya konulamadığı, hakkında bugüne kadar açılmış bir adli soruşturma bulunmadığı gibi özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı dönemde görev gereklerine aykırı bir davranışının da olmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkimi'nin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve 18/11/2021 tarihli ara kararı cevaplarının geldiği görülmekle işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının, aldığı yenileme eğitimi üzerine özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma iznini yenilemek amacıyla 20/03/2020 tarihinde Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne başvurduğu, başvurusunun değerlendirme sürecinde davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda; …Cumhuriyet Başsavcılığının …sayılı soruşturma dosyası kapsamında FETÖ/PDY terör örgütü üyesi olduğu değerlendirilen ve firari olan N.U. isimli şahsın ikametinde yapılan aramalarda, bu kişinin Bursa merkezli olmak üzere yakın illeri kapsayacak şekilde terör örgütü güdümündeki dershane, okul ve öğrenci yurtlarındaki kaynaklarından beslenmek suretiyle önemli sayıda insan kaynağı temin ederek adliye, emniyet, Türk Silahlı Kuvvetleri ve diğer Devlet kurumlarına ait iş alım ilanlarına kanalize etmek amacıyla oluşturduğu sanal arşivde davacının isminin ve bilgilerinin yer aldığı anlaşıldığından bahisle başvurusunun reddedilerek silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ile çalışma izninin Bursa Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak. c) 18 yaşını doldurmuş olmak. d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.) f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak. g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak. h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmü; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü; 4. fıkrasında, "Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir.
" hükmü; aynı maddenin 680 sayılı KHK'nin 70. maddesi ile eklenen 6. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar.
" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizce verilen 18/11/2021 tarihli ara kararı ile dava konusu işlemin tesis edilmesine neden olan hususlara yönelik olarak davacı hakkında herhangi bir adli soruşturma açılıp açılmadığı, …Cumhuriyet Başsavcılığınca N.U. isimli kişi hakkında yürütülen …sayılı soruşturma dosyasında davacıyla ilgili herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı ve davacının FETÖ/PDY ile ilişkisi, irtibatı veya iltisakı bakımından kolluk birimlerinde istihbari bilgi olup olmadığı hususlarının davalı idare ve ilgili kurumlara sorulduğu; ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelere göre, …Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen …sayılı soruşturma dosyasında, FETÖ/PDY üyesi olduğu değerlendirilen N.U. isimli şahsın ikametinde yapılan aramada elde edilen sanal arşivde davacının isminin ve bilgilerinin yer aldığına yönelik Bursa İl Emniyet Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı ekinde bilgi notu bulunduğu ve …Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu tespitlerle ilgili olarak … sayılı ihbar dosyası üzerinden araştırma işlemlerine başlandığı, yapılan araştırma sonucunda, davacının gizli haberleşme programı Bylock'u kullandığına dair herhangi bir veriye ulaşılamadığı, Asya Katılım Bankasında hesabının bulunduğu fakat örgüt elebaşının talimat verdiği dönemlerde hesabında para hareketliliğinin bulunmadığı, terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğundan bahisle KHK ile kapatılan derneklere üyeliğinin bulunmadığı, Asya Termal Otel kaydına rastlanılmadığı, Uludağ Kültür ve Eğitim Vakfı ile Bursa Orhangazi Üniversitesine bağış kaydına rastlanılmadığı, SGK kayıtlarına göre terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğundan bahisle KHK ile kapatılan kurumlarda çalışmadığı, Milli Eğitim Müdürlüğü yazılarında kendisi ve çocuklarının terör örgütü ile bağlantılı olduğundan KHK ile kapatılan okullarda ve yurtlarda öğrenim gördüklerine veya özel eğitim kurumlarında çalıştıklarına dair herhangi bir kayda rastlanılmadığı, …Kod N.U. isimli kişinin ikamet aramasında ele geçirilen notebook üzerinde bulunan harddisk imajının incelemesinde silindiği tespit edilen 5217 kişilik excel belgesinin 3969. satırında kendisine ait bilgilerinin yer aldığı, terör örgütü ile irtibatlı herhangi bir sosyal medya paylaşımına rastlanılmadığı tespitlerine yer verilmiş olup, davacının anılan listede isminin bulunması haricinde somut delil yahut önemli somut delil niteliğini taşıyan herhangi bir tespit bulunmadığı, bu haliyle davacı hakkındaki ihbar evrakının soruşturma defterine kaydının yapılamayacağı, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatlı olduğu noktasında somut delil elde edilmesi durumunda ise soruşturma başlatılmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığı gerekçesiyle soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda; yukarıda aktarılan tespit haricinde davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanak teşkil edebilecek herhangi bir bilgi ve tespit bulunmadığının, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak gösterilen tespitin ise tek başına davacının güvenlik görevlisi olarak görev yapmasına engel olabilecek ve hukuken geçerli kabul edilebilecek bir nitelik taşımadığının, davalı idarece yargılama sürecinde de bunun dışında başkaca bir iddia ve belgenin ortaya konulmadığının anlaşılması karşısında, davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartı yenileme talebinin reddi ile mevcut özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Nitekim; İdare Mahkemesince atıfta bulunulan …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının da Dairemizin 21/09/2021 tarih ve E:2020/6380, K:2021/4213 sayılı kararıyla benzer gerekçelerle bozulmasına karar verildiği görülmektedir.
Öte yandan; davacının, terör örgütleriyle veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, iltisak ve irtibatının sonradan tespit edilmesi durumunda davalı idarece her zaman işlem tesis edilebileceği de açıktır.
Bu itibarla; davanın reddine yönelik …İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin …İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/01/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.