Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/2724 E. , 2021/2660 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/2724
Karar No:2021/2660
TEMYİZ EDENLER: 1. (DAVALI) … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2. (DAVACI) … Yapı Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü 91. Şube Müdürlüğü'nce 14/12/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ Palu Beyhan Belde Merkezi, Akyürek Köyü Yaylacık Mezrası ile Alacakaya İlçe Merkezi Taşkın Koruma 2 Kısım İşi” ihalesinde birim fiyat teklif cetvelinde maddi hatalar yapıldığından bahisle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 03/02/2021 tarih ve 2021/UY.I-322 sayılı kararı ile kesinleşen ihale komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; yaklaşık maliyetin 756.095,00-TL olarak belirlendiği, dava konusu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, ihalede 617.642,00-TL teklif veren davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından, ihalenin 641.280,00-TL teklif veren başka bir şahıs üzerinde bırakıldığı, dava konusu ihalede, davacı şirket tarafından en düşük ikinci teklifin sunulduğu, ancak sunulan teklifte 4 kalemde virgülden sonraki kısmın, excel programında düzenlenmesi nedeniyle iki haneli olarak gösterilmesi sonucunda davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, söz konusu birim fiyat teklifi kalemlerinin virgülden önceki rakamlarında herhangi bir hatanın olmadığı, farkın virgülden sonraki son üç veya dört basamağın yuvarlanarak iki basamağa düşürülmesi nedeniyle ortaya çıktığı ve bu farkın kullanılan excel pogramından kaynaklandığı, 617.642,00-TL teklif veren davacı şirketin teklifinde bu yuvarlama nedeniyle 20,00-TL gibi teklifin esasını değiştirmeyecek bir farkın oluştuğu, bu farkın bilerek yapıldığının kabul edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.3 maddesinin iptali istemiyle açılan ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2018/141 sayılı YD. İtiraz dosyasında verilen kararda yer alan "...uyuşmazlık konusu Tebliğ düzenlemesiyle, irade ile beyan arasında bir uyumsuzluk olmadığı hâlde tablolama programları nedeniyle hesaplama farklılığı oluşması ve bu farklılığın çok düşük bir düzeyde olması durumunda, teklif sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasının önüne geçilerek hak kayıplarının önlenilmesinin amaçlandığı ..." gerekçesi ile de uyumlu olmadığı, ayrıca bilgisayar programından kaynaklanan yuvarlama nedeniyle oluşan 20,00-TL'lik hesaplama farkının toplam teklif fiyatının binde birinden çok daha düşük olduğu, bu maddi hatanın giderilmesi hâlinde (düzeltme yapıldığı takdirde) ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmediği, davacının teklifi ile kendinden sonra gelen teklif arasında 23.638,00-TL'lik bir fark bulunduğu, uyuşmazlığa konu hesaplama farkının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.3. maddesine uygun olduğu, ayrıca dava konusu ihalede esasa ilişkin başkaca bir uyuşmazlığın olmadığı, aynı madde metninde ortaya çıkan farklılıkların isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re'sen düzeltilebileceği anlaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan dava konusu ihale komisyonu kararının iptali istemi yönünden yapılan inceleme neticesinde; ihale komisyonları tarafından verilen kararların doğrudan dava konusu edilmesinin mümkün olmadığı, dava açılabilmesi için zorunlu başvuru yolu olarak öngörülen idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulup, Kurul'ca verilecek kararın dava konusu edilebileceği, somut olayda ise söz konusu ihale komisyonu kararına yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine, hem ihale komisyonu kararının hem de itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul'ca verilen karara karşı dava açıldığı göz önüne alındığında, hâlihazırda ihale komisyonu kararının iptali isteminin 2577 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddeleri uyarınca esasının incelenme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu Kurul kararının iptaline, söz konusu ihale komisyonu kararının iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, vekâlet ücreti ve davada haklılık oranına göre yargılama giderlerine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, dava dilekçesinin sonuç kısmında ihale komisyonu kararının iptaline yönelik bir talebin olmadığı, taleple bağlılık ilkesine aykırı hareket edilerek talepten fazlasına yönelik bir inceleme yapılması nedeniyle aleyhlerine vekâlet ücreti ve haklılık oranına göre yargılama giderine hükmedilmesinde isabet bulunmadığı; davalı idare tarafından, davacının yaptığı hatanın aritmetik hata olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hataların, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiği, 617.642,00-TL olan teklifin 617.622,00-TL olması gerektiği, yapılan maddi hatanın yuvarlama kaynaklı olarak değerlendirilemeyeceği, Kamu İhale Genel Tebliği'nde, elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplam sonucu kısmında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkların ne şekilde düzeltileceği ve değerlendirileceğine ilişkin kurala yer verildiği, teklif cetvelinde yazılı fiyatların değiştirilmesine imkân tanınması ve aritmetik hataların yeniden değerlendirilebilmesine yönelik olmadığı, somut olayda çarpım ve toplamlarda yazılımdan kaynaklı yuvarlama nedeniyle oluşan hesaplama hatası değil, birim fiyatların değiştirilmesine bağlı bir hesaplama hatasının olduğu, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklerce kullanılması öngörülen birim fiyat teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetvelinin ilgili iş kalemlerinde ihaleyi yapan idarece belirlenen miktarlar ile birebir aynı miktarların verilmesi gerektiği, teklif mektuplarının teklif mektubu standart formuna uygun olmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği, birim fiyat teklif cetvelinde yapılacak değişikliklerin standart forma aykırılık oluşturacağı, teklif fiyatındaki değişikliğin ufak bir fark olarak nitelendirilmesinin objektif bir değerlendirme içermediği, davacı tarafından birim fiyat teklif cetvelinin standart formunda yer alan miktar sütunu değiştirildiğinden anılan Tebliğ'in 16.5.3. maddesinin somut olayda uygulanmasının mümkün olmadığı, hesaplama farklılığı olmadığından ve standart formda yer alan miktar sütunu değiştirildiğinden standart forma uygun olmayan teklif verildiği, geçerli ve geçersiz teklif karşılaştırılarak kamu zararı oluştuğunun söylenemeyeceği ileri sürülmüştür.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, 4 tane iş kaleminde teklif yaparken kullanılan elektronik uygulama nedeniyle yuvarlama yapıldığı, yuvarlama hatası sebebiyle teklifte 20,00-TL'lik bir fark oluştuğu, bu farkın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5.3. maddesine göre teklifin binde birinden düşük olduğu ve teklif sıralamasını değiştirmediğinden teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonunca re'sen düzeltilmesi gerekirken teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, elektronik program kullanımından kaynaklanan yuvarlama hatası nedeniyle oluşan farkın teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, bu farkın bilerek ve istenerek yapıldığının kabul edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, teklif edilen birim fiyatlarda virgülden önceki rakamlarda hata yapılmadığı, anılan farkın virgülden sonraki 4 basamağın yuvarlanarak iki basamağa düşürülmesinden ve kullanılan excel programının otomatik yuvarlama yapmasından kaynaklandığı; davalı idare tarafından, davada aleyhine hüküm verilen tarafa vekâlet ücreti yükletileceği, incelenmeksizin ret kararı dolayısıyla Kurum lehine vekâlet ücreti hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının ve davalının temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın ihale komisyon kararı yönünden yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddi ve dava konusu Kurul kararının ise yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06/07/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.