Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/2786 E. , 2021/6749 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2786
Karar No : 2021/6749
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Odaları Birliği
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davacı) : …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, şikayetçi olduğu … hakkında disiplin cezasını gerektirecek bir durum söz konusu olmadığından bahisle talebinin reddine karar veren İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kararın Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/01/2020 tarih ve E:2016/11644, K:2020/199 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak; davacının şikayeti üzerine Birlik Başkanı hakkında inceleme yahut disiplin soruşturması başlatılıp, soruşturma kapsamında elde edilen bilgilere (şikayetçinin, şikayet edilenin yahut diğer ilgilerin ifadesinin alınması vs.) göre gerekirse ilgilinin savunmasının da alınması suretiyle ilgili hakkında işlem tesis edilmesi gerekirken bunun yapılmayıp doğrudan şikayet edilenin savunması alındıktan sonra disiplin cezasını gerektirecek bir durum söz konusu olmadığına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun "Disiplin kurulu ve disiplin cezaları" başlıklı 24. maddesinde, "Birlik disiplin kurulu birliğe bağlı oda üyelerinin meslekî faaliyetleri sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket ve işlemlerini soruşturmaya ve durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu maddede belirtilen disiplin cezalarını vermeye yetkilidir.
Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Disiplin kurulunun sekreterlik işleri birlik tarafından yerine getirilir. Disiplin kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde listeye göre sırayla disiplin kurulunca yazılı olarak disiplin kuruluna çağrılır.
Üyenin yazılı savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayan üye, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin kurulu kendilerine intikal eden ihbar ve şikâyetleri en çok bir ay içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde sonuçlandırır.
Disiplin kurulunca verilen cezalar on gün içinde ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir. İlgililer bu karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine dava açabilirler. Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Dava, zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Yetkili idare mahkemesince verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir...." düzenlemesine yer verilmiştir.
29.01.1999 tarih ve 23595 Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu Yönetmeliğinin amacı, oda üyelerinden meslek onuru, düzeni ve geleneklerine uymayan davranış ve hareketlerde bulunan, müşterisine karşı mesleki görevlerini yapmayan veya görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayanlar hakkında verilecek disiplin cezalarının usul ve esaslarını düzenlemektir. Yönetmeliğin "Disiplin Soruşturmasının Yürütülmesi" başlıklı Üçüncü Bölümün "Savunma ve Tebligat" başlıklı 13. maddesinde, Yapılacak disiplin soruşturmasında isnat olunan eylem ve davranışların ilgililere fiili ve hukuki bir sakınca yoksa aynen, aksi halde geniş bir özetinin yazılı olarak bildirilmesi, savunma istenmesi, savunma için tebliğden itibaren en az on günlük süre tanınması zorunludur.
Savunmaya ilişkin tebligata rağmen şikayet olunan kişi yazılı savunma vermezse bu hakkından vazgeçmiş sayılır. Bu durumda mevcut belge, bilgi ve yapılacak tahkikatın sonucuna göre hareket edilir." düzenlemesine; "Kovuşturma Açılması" başlıklı 19. maddesinde, "Disiplin kurulu kendisine intikal eden ihbar ve şikayetleri en çok bir ay içinde soruşturmaya başlar ve araştırmayı en geç üç ay içinde sonuçlandırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Mevzuat hükümleri ile belirtildiği gibi, disiplin suçu oluşturacak nitelikteki fiillerinden zarar gördüklerini öne süren kişilerin ihbar veya şikayeti üzerine kamu yararının sağlanması amacıyla iddiaların gerçekliğinin araştırılarak inceleme başlatılması ve disiplin suçu işlendiğine dair emareler bulunması halinde disiplin soruşturması yapılması ve gerekli cezaların verilmesi,
eğer şikayetlinin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu ve Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu Yönetmeliği'ne aykırı bir eylemi görülmedi ise disiplin kovuşturması açılmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 16.04.2015 tarihinde, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı … 'nun, Birlik konferans salonunda şahsına karşı küçük düşürücü, hakaret içeren, esnafı ilgilendiren konuların dışında iş ve özel hayatına dair asılsız, dedikodu mahiyetinde sözler sarf ettiği, ayrıca Birliği siyasete bulaştırdığı, milletvekilinin yasal bir sıfatı olmamasına rağmen onursal başkan görüntüsü altında birlikte basın toplantısı yapması ve Birliğin buna izin vermesinin 5362 sayılı Kanunun 52. maddesinde yer alan "Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında herhangi bir faaliyette bulunamazlar." düzenlemesine ve Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu Yönetmeliği'nin 10. maddesinin (l) bendinde yer alan "Dahil bulunduğu organlardaki görevini siyasi görüş ve kanaatleri dolayısıyla kötüye kullanmak" düzenlemesine aykırılık teşkil ettiğinden, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu Yönetmeliği gereği Disiplin Kuruluna sevki ile cezalandırılmasının istenildiği, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile … 'nun savunmasının okunduğu ve hakkında disiplin cezasını gerektirecek bir durum söz konusu olmadığından bahisle talebinin reddine karar verildiği, bu kararın … tarih ve … sayılı kararla davacıya tebliği üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı … 'nun 09/03/2015 tarihinde Birlik Konferans salonunda yapmış olduğu basın toplantısına ilişkin basın bülteni eklenmek suretiyle … Noterliği'nin … tarih ve … No'lu ihtarnamesi ile Birlik Disiplin Kurulu Başkanlığı'na başvurularak adı geçenin 5362 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca disiplin kuruluna sevki ve cezalandırılmasının talep edildiği, Birlik Disiplin Kurulunca 21/05/2015 tarihinde sözkonusu talebe istinaden … 'nun savunmasının istenmesine karar verildiği, 28/05/2015 tarihli savunma istem yazısında davacının iddialarının kısa özetine yer verildiği, 10/06/2015 tarihli disiplin kurulunda davacının yazılı savunmasının yanısıra sözlü savunmasının da alındığı ve cezayı gerektirecek bir durum sözkonusu olmadığından talebin reddine karar verildiği görülmektedir.
Bu çerçevede; dosyadaki bilgi ve belgeler kapsamında … 'nun konuya ilişkin yazılı ve sözlü savunmasının alındığı, dava konusu işleme esas teşkil eden iddia ve söylemlerin basın toplantısında ifade edilmesi ve basın bültenine konu olmuş olması bakımından diğer ilgililerin ifadesinin alınmasına gerek olmadığı, davacı ve şikayet edilen arasında daha önce de basına yansımış benzer içerikte açıklamalar nedeniyle kişisel husumetin bulunduğu, şikayete konu söylemlerin tarafların kişisel haklarına ilişkin olması ve
5362 sayılı Kanun kapsamında disiplin cezasını gerektirmediği açık olduğundan, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; dava konusu edilen işlemin iptali istemi ile açılan dava sonucu verilen karar menfaatini etkileyebileceğinden, hakkında disiplin soruşturması açılarak disiplin cezası verilmesi istenilen Zekeriya Mutlu bakımından, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde öngörülen davanın ihbarı için geçerli koşulların oluştuğu anlaşılmakta olup, Mahkemece yeniden karar verilirken davanın re'sen adı geçen … 'ya da ihbar edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 23/12/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.