Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2021/2798 E. , 2021/2996 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2798
Karar No : 2021/2996
DAVACI : …
DAVALI : … Kurulu / …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacının 7145 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 35. maddesinin (A) fıkrası hükmü uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu kararın genel değerlendirmeler üzerine tesis edildiği, cemaat evlerinde 17-25 Aralık operasyonları öncesinde kaldığı, bu tarihten sonra bu yapıyla bir ilişki kurmadığı, bu yapının gerçek yüzünü bu tarihe kadar bilmesinin mümkün olmadığı, bu yapıda kaldığı zamanlarda herhangi bir görev üstlenmediği, bu örgüt hakkında tüm bildiklerini darbe girişiminden sonra anlattığı ve halen mahkemelere tanık olarak ifade verdiği, tanık olarak verdiği ifadelerden dolayı FETÖ/PDY yapılanması içerisindeki ihraç hakim ve savcıların kendisini tehdit ettiği, dava konusu kararın şekil, sebep ve amaç unsuru bakımından hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
… Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmakta iken tedbiren görevden uzaklaştırılan davacı hakkında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 35. maddesinin (A) fıkrası uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile meslekte kalmasının uygun olmadığı ve meslekten çıkarma kararı verilmiştir.
Davacı tarafından bu karara karşı yeniden inceleme talebinde bulunulmuş ve bu talep Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilerek meslekten çıkarma kararı 21/01/2021 tarihinde kesinleşmiş ve bu karar 23/01/2021 tarih ve 31373 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Davacı 01/02/2021 tarihinde davalı idareye bu işlemi kaldırması için İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca başvurmuş ve bu başvuruya cevap verilmemesi üzerine iş bu dava 10/05/2021 tarihinde açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, aynı Kanun'un dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise; "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinde ise süre aşımı bulunduğu tespit edilen davaların reddedileceği kurala bağlanmıştır.
31/07/2018 tarih ve 30495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 35. maddenin (A) fıkrasında; " Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen ... hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca, ... meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır." hükmüne; yer verilmiştir.
23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 11. maddesinin 2. fıkrasında, 22/07/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilen yargı mensuplarının, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'a dava açabilecekleri hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun "Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu" başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrasında da; "Genel Kurulun ilk defa aldığı kararlara karşı , Başkan veya ilgililer tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunulabilir; yeniden inceleme talebi üzerine verilen kararlar kesindir. " hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti için öncelikle davacı tarafından işlemin geri alınması için davalı idareye yapılan başvurunun hukuki mahiyetinin ortaya konulması gerekmektedir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi, haklarında tesis edilmiş bir idari işlem aleyhine dava açmadan önce ilgililere idareye başvuru hakkı tanımış ve bu başvurunun da dava açma süresini durdurduğu yolunda düzenlemeye yer vermiştir. İhtiyari idari başvuru olarak adlandırılan bu hakkın kullanılması dava açma hakkına sahip olanların isteğine bağlıdır ve kullanılması halinde işlemeye başlamış olan dava açma süresini, söz konusu hüküm uyarınca durdurmaktadır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun Yeniden İnceleme, İtiraz ve yargı yolu başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrası ise İdari Yargılama Usulü Kanun'unda yer alan düzenlemenin özel bir görünümüdür. Burada da aynen İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesinde olduğu gibi ilgilere işleme karşı dava açmadan önce işlemin geri alınması için zorunlu olmayan bir başvuru hakkı tanınmış, ayrıca bu başvuru sonucunda verilen kararın da kesin olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, 685 sayılı KHK ile de kesinleşen meslekten çıkarma kararlarına karşı, Resmi Gazete'de yayımı tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Danıştay'a dava açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Dolayısıyla, yargı mensubu olan davacının kesinleşen meslekten çıkartılması kararına karşı açtığı iş bu dava da uygulanacak dava açma süresinin tespitinde 685 sayılı KHK ile 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanununun anılan hükümlerinin uygulanması gerektiği açıktır.
Sözü edilen açıklamalar karşısında, davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin 6087 sayılı Kanun uyarınca reddi ile birlikte kesinleştiği ve bu karara karşı dava açma süresinin de yukarıda hükmüne yer verilen 685 sayılı KHK uyarınca Resmi Gazetede yayımlandığı tarihinden itibaren başladığı anlaşılmakla, olayda davacının İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında yaptığı başvurunun işlemeye başlayan dava açma süresini durdurmayacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılması işlemine karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin karara karşı, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı 23/01/2021 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 10/05/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkan bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davanın SÜREAŞIMI YÖNÜNDEN REDDİNE,
2.Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3.Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının ve posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.