T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2830
Karar No : 2024/697
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … İnşaat İth. İhrc. Mad. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin 03/03/2021 tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van ili, Merkez ilçesi, … mevkiinde bulunan … ruhsat no.lu saha için 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ödenmeyen toplam 45.666,70-TL Devlet hakkının gecikme cezalarıyla birlikte yatırılmasının istenilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketin işletme izni almış olduğu sahanın kadastro ölçümlerindeki hata nedeniyle daha sonra mera vasfında olduğunun anlaşıldığı ve mera vasfı değişikliği nedeniyle yapmış olduğu başvurulardan bir sonuç alamadığı için söz konusu sahada herhangi bir madencilik faaliyeti ve üretim yapamadığının davalı idarenin 22/04/2015 tarihli mahallinde tetkik ve değerlendirme raporunda açıkça belirtildiği, 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre de devlet hakkının, maden istihracından sağlanan gelirden devlet payına düşen kısım olduğunun tanımlandığı görülmekle, işletme izni aldığı sahada kendi kusuru olmaksızın herhangi bir üretim yapamadığı ve gelir elde edemediği açık olan davacı şirkete 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait toplam 45.666,70-TL Devlet hakkının ödenmesi istemiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, işletme izni olan maden sahalarından her yıl en az işletme ruhsat taban bedeli kadar Devlet hakkı alınmasının kanuni zorunluluk olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 16/02/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- Dava, Van ili, Merkez ilçesi, … mevkiinde bulunan … ruhsat no.lu saha için 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ödenmeyen toplam 45.666,70-TL Devlet hakkının gecikme cezalarıyla birlikte yatırılmasının istenilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Maden Kanununun 7. maddesinin 7. fıkrasında, madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Dava konusu yerin mera alanında kalması nedeniyle Mera Kanunu kapsamında tahsis amacı değişikliği için başvuruda bulunularak, söz konusu değişikliği takiben Maden Kanunu uyarınca işletme izninin alınacağı ve bu izinlerin alınmasında ruhsat sahibinin yükümlülüğü bulunduğu açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından mera tahsis amacı değişikliği için ilgili idareye başvuruda bulunulmuş ise de, istemin uygun görülmemesi üzerine bu işlemin hukuka uygunluğunun denetimi için herhangi bir davanın açılmadığı görülmektedir. Ayrıca, 2017 yılı için yapılan geçici tatil başvurusunun reddi üzerine bu işleme karşı dava açılmadığı ve dava konusu işleme esas 2015 ila 2018 yıllarına ilişkin geçici tatil talebinde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, maden ruhsat sahalarının izne tabi alan olmaları halinde, söz konusu izinlerin alınması ruhsat sahiplerinin sorumluluğunda olduğundan, davacının gerek Mera Kanunu gerekse Maden Kanunu kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini gerektiği gibi yerine getirmediği (başvuruda bulunulmadığı veya dava açılmadığı) sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu nedenle, davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.