Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/2906 E. , 2021/5858 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2906
Karar No : 2021/5858
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 4. Dönem Polis Amirleri Eğitim Merkezi öğrencisi olan davacının, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi Giriş ve Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin 42. maddesi uyarınca 02/12/2019 tarihinde yapılan eğitim sonu sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; sözlü sınavda her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede, komisyon başkanı ve 3 komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen, komisyon başkanı ve 3 komisyon üyesi tarafından dört ayrı kriter ve alt kriterler için de aynı gerekçeler ile aynı puanın takdir edilmesinin makul olmadığı ve takdir yetkisinin objektif olarak kullanıldığı hususunda şüphe uyandırdığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümlerinin değerlendirilmesinden, halen eğitimine devam edenler dahil polis eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere, polis memuru ve komiser yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmalarda sınav şartının getirildiği, sözlü sınavda komisyon heyetinin adayların mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu yönlerinden değerlendirme yapacağı ve komisyon üyeleri tarafından verilen puanların her bir komisyon üyesince ayrı ayrı takdir edileceği, daha sonra verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanının takdir edileceği, başarılı olunabilmesi için en az 70 puan alınması gerektiği, başarılı olan adayların atanması için dosyasının Personel Dairesine gönderileceğinin anlaşıldığı, olayda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesine uygun bir şekilde mülakat sınav komisyonunun oluşturulduğu, mülakat sınav komisyonunun soracağı sorular için ise Polis Akademisi Başkanlığınca ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, her bir adaya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen sorunun sorulduğu, yine yukarıda belirtilen yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile adayların sözlü sınav puanlarının tespit edildiğinin görüldüğü, uyuşmazlık konusu olayda; 6638 sayılı Kanunun 23. maddesi ile getirilen sınav şartı uyarınca yapılan ve davacının da katıldığı sınava ilişkin sınav komisyonunun yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu; oluşturulan bu mülakat komisyonunca, önceden başka bir komisyon tarafından hazırlanan sınav sorularından 250. sıra nolu sorunun davacıya kura çektirilmek suretiyle sorulduğu, yapılan sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin objektif kriterlere göre yapıldığı, puanlar arasında çelişki arzedecek açık puan farklılıklarının bulunmadığı ve bu sınavda davacının 55 puan alarak başarısız olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mesleki bilgi düzeyini ölçmek için tek bir soru sorulduğu, oysa Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 4. maddesinde mesleki bilgi düzeyinin mesleki eğitim dersleriyle ilgili bilgi düzeyinin ifade edildiği, bir tek sorunun derslerle ilgili bilgi düzeyini ölçmesinin mümkün olmadığı, tek soru sorulmasının Yönetmeliğin amacına aykırı olduğu, özellikle “dersler” sözcüğünün kullanıldığı, mesleki bilgi düzeyinin 40 puan üzerinden notlandırılan en önemli kriter olduğu, eğitimini 94 ortalama ile bitiren birinin 30 saniyede tek soru ile mesleki bilgi düzeyinin ölçülemeyeceği, takdir edilen puanlar arasında çelişki bulunduğu, “Feminizmin Türleri nedir?” sorusunun “liberal, sosyalist, radikal, kültürel, postmodern” olmak üzere 5 şıklı cevaptan oluştuğu, üçüne doğru cevap vermiş olması halinde her bir komisyon üyesinin 24 puan vermiş olması gerektiği, oysa bir üyenin 15 puan verdiği, bu ise sınavda takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını gösterdiği, bu konuda emsal kararlar bulunduğu, hukuk ve usule aykırı olarak verilmiş olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı hakkında tesis edilen işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan sebeplerin hiçbirisine uymadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olarak Polis Amirleri Eğitim Merkezine kaydı yapılan ve eğitimini başarıyla tamamlayan davacının, 3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesinin üçüncü fıkrası ile bu fıkraya dayanılarak 03.06.2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği gereğince 02/12/2019 tarihinde sözlü sınava tabi tutulduğu, yapılan sözlü sınavda başarısız sayılması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile eklenen ve 27.03.2015 tarihinde yürürlüğe giren Ek 1. maddenin 3. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla bitiren öğrencilere uygulanacak sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanabilmeleri için yapılacak sınavla ilgili usul ve esasları kapsar." hükmüne, " Sınava Katılacak Adaylar" başlıklı 5. maddesinde; "Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." hükmüne, "Sınavın Yeri ve Zamanı" başlıklı 6. maddesinde; "Sınav yerleri ve tarihleri, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Başkanlıkça belirlenir ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edilir. Sınav, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılır." hükmüne, "Komisyonların Oluşturulması ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir.
(2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar.
(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir.
(4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir.
(5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir.
(6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmüne, "Sınav şekli ve esasları" başlıklı 8.maddesinde; " (1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.
(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Mesleki bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir.
(4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir.
(5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir.
(6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir.
(8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez." hükmüne, 10. maddesinde ise; "Sınavda başarılı olan adayların Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6638 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, Jandarma Teşkilatı, Görev ve Yetkileri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 23. maddesiyle 3201 sayılı Kanunun Ek 1. maddesine ikinci fıkra eklenmiş; anılan fıkra ile, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmak için öğrenim süresini başarıyla tamamlamak ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığı'nca yapılacak sınavda başarılı olmak şartları getirilmiştir. Bakılan olayda; 02/12/2019 tarihinde yapılan sınavda davacının kendi iradesiyle çektiği "Feminizmin türleri nelerdir?" şeklindeki sorunun yüksek sesle okutturularak cevaplamasının istenildiği, sorunun; “liberal, sosyalist, radikal, kültürel, postmodern” olmak üzere beş şıklı cevaptan oluştuğu, verilecek cevabın net olduğu ve herhangi bir yoruma açık bulunmadığı tartışmasızdır.
Buna göre, davacının doğru cevapladığı şık sayısına göre komisyon başkanı ve üyelerce verilmesi gereken puanın her birinin aynı olması gerektiği, verilen cevaplar tutanağa bağlanmadığından, davacının kaç doğru cevap verdiğini tespit etmek mümkün olmasa da, sorunun cevabının beş şıktan oluşması nedeniyle her bir şık için 8 puan olmak üzere; başkan ve üyeler tarafından aynı puan verilmek suretiyle, örneğin; bir şıkkın doğru cevaplanması halinde 8 puan, iki şıkkın doğru cevaplanması halinde 16 puan, üç şıkkın doğru olması halinde 24 puan, dört şıkkın doğru olması halinde 32 puan ve beş şıkkın doğru cevaplanması halinde 40 puan verilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde ise bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından 40 puan üzerinden değerlendirilen "mesleki bilgi düzeyi" kriterine komisyon başkanı ve üç üye tarafından 25 puan, bir üye tarafından ise 15 puan takdir edildiğinin anlaşılmış olup, bu hali ile takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılması işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 17/11/2021 tarihinde oybirliğle karar verildi.