Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2021/2947 E. , 2022/2525 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2947
Karar No : 2022/2525
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili : Av….
Karşı Taraf (Davalı) : … Bakanlığı
Vekili : Hukuk Müşaviri ….
İstemin Özeti : Davalı idare bünyesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti:Davacı hakkında yapılan tespitlerin somut ve hukuki dayanağı bulunmadığı, kendisini dini bir oluşum olarak tanımlayan cemaatin silahlı terör örgütü olduğunu bilmediği, yaşının küçük olması ve maddi durumunun iyi olmaması nedeniyle cemaat olarak bildiği yapılanma içerisinde masumane niyetlerle hareket ettiği, ByLock kullandığı iddiasına ilişkin olarak herhangi bir haberleşme metodunu kullanmasının suç olarak addedilmemesi gerektiği, açıklanan nedenlerle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
Bununla birlikte dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kesinleşen … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararında yer alan;
"...'Sanığın soruşturma aşamasında alınan savunmasında; Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istediğini, 2014 yılında bu terör örgütünün asıl amacını anladığını, pişman olduğunu, bunlardan ayrıldığını, örgütten birinin kendisini 2015 yılının başlarında aradığını ve görüşmeye geldiğini, örgüte ait kişi ile en son o zaman görüştüğünü, 2014 yılı Mart-Nisan gibi play storeden bylock programını indirdiğini, programını kurulumunun normal bir şekilde olduğunu, kayıt diye bir bölümün olduğunu, isim bölümünün olduğunu, oraya kod adının yazıldığını, şifre belirlendiğini, bylock programını ekim ayına kadar kullandığını, bu programı kaldırdıktan sonra örgütten kişiler kendisi ile iletişim kuramadıkları için yanına geldiklerini, 17/25 Aralık sürecinden sonra bu örgütle olumsuz düşüncelerini bildikleri için kendilerini dışladıklarını, okulunun bitmesine az bir zaman olması ve maddi imkansızlık yüzünden bu yapının içerisinde bir süre daha bulunduğunu, bu örgütün kendisinin maddi manevi duygularını kullanarak işlerine alet ettiklerini, bu örgütün içerisinde bulunduğundan dolayı pişman olduğunu beyan etmiş, sanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizce alınan savunmasında; Bylock isimli programı 2014 yılının bahar aylarında F. isimli kişinin yüklemesini istediğini, kendisi de google playdan yüklediğini, programdaki isminin F. olduğunu, daha çok aynı evde kaldığı O. isimli kişi ile bu programdan görüştüğünü, toplantıların nerede ve ne zaman yapılacağının söylendiğini, 2014 yılı Mart ayında cemaat içerisinde mülakat yapıldığını, bu mülakat sonrası cemaat kurumlarına yerleştirme ve devam etmenin planlandığını, girmiş olduğu mülakatta cemaat ile devam etmek istemediğini söylediğini, mülakatın olumsuz sonuçlandığını, E.Ö. ile kendisi ve A.'ın zıtlandığını, M.K.'nin kendilerine E.Ö. ile devam etmelerinin doğru olacağını söylediğini, kendilerini Doğukent bölgesine gönderdiklerini, F. ile tanıştırıldıklarını, F.'de kendilerine polis memurlarına sohbet vereceklerini söylediğini, kendi grupları olacağını söylediğini, 2014 yılının baş aylarında bu olayların olduğunu, 2014 yılı Haziran ayına kadar bu şekilde sohbet hocalığı yaptığını, mülakatın olumsuz geçmesi nedeniyle kendileriyle fazla ilgilenmediklerini, 2014 yılının Eylül ayında Konya'nın Yunak ilçesine atandığını ve göreve başladığını, bylock programından O., F. ve R. isimli kişilerle görüştüğünü, atandığı ilçede yer bulamayınca bylocktan F. isimli kişiye mesaj atarak kendisine kalacak yer bulmasını istediğini, F. ise kendisine Akşehir ilçesinden R. isimli kişiyi eklemesini söylediğini, R.'ye mesaj atıp durumu bildirdiğini, R.'nin kendisine olumsuz cevap vermesi üzerine telefonundan bylock programını sildiğini, telefonuna format attığını, 17/25 Aralık sürecinden sonra cemaatin siyasi hareket ettiğini anladıklarını, öğrenci olduğu dönemde 5-6 aylık dönemde cemaatte kaldığını, kendisinin ev abiliği veya ev imamlığı yapmadığını beyan etmiştir...
Tanık C.K. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Kendisi 2014 yılı Ağustos ayında sohbete gittiğini, O. ile K.'in bu tarihe kadar sohbetlere geldiğini, …'in sohbet grubunda olduklarını, sanığın (davacının) Bayburt Üniversitesinde öğrenci olan polis okulu öğrencilerine sohbet verdiğini, cemaatin özel bölge evlerinde kalan şahıs olduğunu, sanık (davacı) son sınıfa geçtiğinde yani 2014 yılında polis memurlarına sohbet vermeye başladıklarını, polis okulunda çalışan polis memurlarına sohbet verdiklerini, genelde sohbeti Y.'in verdiğini, kendilerine de polis memurlarına nasıl sohbet verileceğini öğrettiğini beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; Sanığın (davacının) 2011 yılında özel bölgedeki cemaat evinde kaldığını, bu evlerin cemaatte polis okulu öğrencilerine sohbet veren kişilerin kaldığı evler olduğunu, sohbetlerde tedbire ilişkin gizlilik hususlarının uygulandığını, sanık (davacı) ile normal telefon ile haberleştiklerini, sanığın (davacının) sohbet hocalığı yaptığı sohbetlere katılmadığını, sanığın (davacının) mezun olmasına yakın 3-4 ay kadar sohbetlere alıştırılmak için F. tarafından polis okulundaki polis memuru gruplarına sohbet etmeye götürüldüğünü, bu hususun 2014 yılı içerisinde olduğunu, kendi gittiği sohbet gruplarının olduğunu, bu grupları böldüğünü, bir kısmına sanığın (davacının) sohbet vermeye başladığını, F.'nin aylık istişare grubu oluşturduğunu, sanık (davacı) kendisi ve A.'ın olduğunu, onları alıştırmak adına sohbetlerin nasıl yapılacağı hakkında toplantı yapıldığını, sanığın (davacının) himmet toplamadığını, sanık (davacı) yeni olduğu için daha çok sohbet yapmasının istendiğini, bir kişinin sohbet yapması için öncelikle cemaate bağlı olması gerektiğini, herkesi sohbet hocası yapmadıklarını, genelde cemaatin istediği yere giden, sorgusuz sualsiz herşeyi yapan kişileri sohbet hocası yaptıklarını beyan etmiştir.
Tanık A.Ç. soruşturma aşamasında alınan beyanında; 68 numarada bulunan şahsın ismini …. olarak bildiğini, polis okulu öğrencileriyle ilgilenen cemaat evinde kalan şahıs olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; 2012 yılında sanık (davacı) ile cemaatin polis okulu öğrencileriyle özel ilgilenildiği bekar evinde bir müddet kaldıklarını, sanığın (davacının) tam ne gibi görevi olduğunu bilmediğini beyan etmiştir.
Tanık A.M. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Sanığın (davacının) özel bölge diye tabir edilen cemaat evinde üniversite öğrencileri ile kaldığını, özel bölge cemaat evlerinde en tepede A. ismindeki şahsı bildiğini, A.'ın altında O., H., D., M., … ismindeki ev abilerinin olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; 2012 yılında Bayburt'ta cemaat evinde kaldığı zaman sanığı (davacıyı) tanıdığını, sanığın (davacının) cemaatin polis okulunun öğrencileriyle ilgilenildiği bekar evinde kaldığını, sanıkla (davacıyla) ayrı ayrı evlerde kaldıklarını, sanığın (davacının) hafta sonları polis okulu öğrencilerine çıktığını, sanığın (davacının) O. ile aynı görevde olduğunu, ev abiliği yapıp yapmadığını tam olarak bilmediğini, polis okulu öğrencilerine sohbet verdiğini, hafta sonları polis okulu öğrencileri ile ilgilendiğini beyan etmiştir.
Tanık D.K. soruşturma aşamasında alınan beyanında; H. adında şahsın kendisini alarak cemaat evine götürdüğünü, evde kendisi dışında üniversite öğrencilerinin bulunduğunu, fen bilgisi öğretmenliği birinci sınıf öğrencisi Kütahyalı …'in de bulunduğunu, 17/25 Aralık sürecinden sonra 2014 yılının şubat ayı sonlarında dördüncü sınıfları yani kendisini, sanığı (davacıyı) A.H., O.O.’ı Erzurum’a mülakat amaçlı gönderdiklerini, 68 numarada bulunan şahsın ismini … olarak bildiğini, 2010-2014 eğitim öğretim yılları arasında polis okulu öğrencilerine cemaat sohbeti veren ve cemaat evinde kalan şahıs olduğunu, bir ara yanlış hatırlamıyorsa sanığın (davacının) cemaat evinde ev imamlığı yaptığını beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; Birinci sınıfta iken sanık (davacı) ile aynı cemaat evinde kaldıklarını, polis okulu öğrencileri ile ilgilendiklerini, ancak sanığın (davacının) hangi sınıfa baktığını bilmediğini, kendilerinden her zaman polis okulu öğrencileri ile ilgilenmelerini Allah rızası için istediklerini, kendilerine ikinci bir telefon verildiğini, o telefon aracılığıyla polis okulu öğrencileri ile görüştüklerini, perşembe günleri istişareye çağrıldıklarını, hafta sonu için kendilerine para verildiğini, himmet parası olduğunun söylendiğini, dikkatli harcamaları gerektiğinin söylendiğini, Pazar günleri dönüt adı altında toplantı yapıldığını, arta kalan parayı geri verdiklerini, son sınıfa geldiklerinde kendilerini başka bir eve verdiklerini, 17/25 Aralık sonrasında mezun olan kişileri mülakata gönderdiklerini, amaç mezun olduktan sonra cemaate bağlı olunup olunmadığının tespit edildiğini, şartlarını kabul edenlere iş verildiğini, kabul etmediğinden dolayı 17/25 Aralık sürecinden sonra kendileri ile görüşmediklerini, sanığın (davacının) cemaatle birkaç tartışması olduğunu, mülakattan sonra sanığın (davacının) KPSS'ye çalıştığını beyan etmiştir.
Tanık Y.G. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Kaldığı ilk cemaat evinde A.H. ve sanğın (davacının) kendilerinden sorumlu olduklarını, ilk geldiklerinde diğer cemaat evlerindeki sayılarıyla beraber toplam yirmi kişi olduklarını, bunların arasında sanığın (davacının) da bulunduğunu, 68 numarada bulunan şahsın ismini … olarak bildiğini, bu şahısla özel bölgede aynı cemaat evinde kaldıklarını ve polis okulu öğrencileriyle ilgilenen şahıs olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; Sanığı (davacıyı) cemaatin özel bölgesindeki yani polis okulu öğrencileriyle ilgilenilen bekar evinde kaldığını, bir müddet sanık (davacı) ile aynı evde kaldıklarını, sonra evlerin ayrıldığını, sanığın (davacının) sıradan bir öğrenci gibi olduğunu, başkaca bir vazifesinin olup olmadığını bilmediğini, sanığın (davacının) Perşembe günleri yapılan istişare toplantılarına katıldığını, istişare toplantılarına polis okulu öğrencileri ile ilgilenen şahısların katıldığını, polis okulu öğrencileri ile özel görüştükleri telefonların evlerde bırakıldığını beyan etmiştir.
Tanık A.T. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Şehir merkezinde eski devlet hastanesi civarında bir cemaat evinde kaldığını, bu evde sanığın (davacının) da bulunduğunu, bu evde yaklaşık bir ay kadar kaldığını, 68 numarada bulunan şahsın ismini … olarak bildiğini, 2012 yılında Bayburt Üniversitesi 3. Sınıf öğrencisi olduğunu, 2012-2014 yılların arasında Özel Bölge tabir edilen cemaat evlerinde kaldığını, ayrıca 2012-2013 eğitim öğretim yılı boyunca Bayburt Polis Okulu 2. Sınıf öğrencileri ile cemaat yapılanması adına ilgilendiğini ve görüştüğünü bildiğini, 2013-2014 eğitim öğretim yılında cemaat yapılanması adına herhangi bir sorumluluğu olup olmadığını bilmediğini beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; 2012 yılında Erzurum'dan Bayburt'a geldiğinde sanığın (davacının) polis okulu ikinci sınıflarla ilgilendiğini, sınıf abiliği yaptığını, sanık (davacı) ile kendisini E.Ö.'nin tanıştırdığını, 2012-2013 yıllarında polis okulu öğrencilerinin ikinci sınıfın tamamına sınıf abiliği yaptığını, hafta sonu hangi konunun işleneceğini, kimin geleceği gibi konuların görüşüldüğünü, Perşembe günleri istişare toplantılarının yapıldığını, hafta sonu polis okulu öğrencileri ile ilgilenildiğini, Pazar günü de tekrar toplantı yapılıp, dönütlerin alındığını, öğrencilerin durumlarına ilişkin bilgilerin ele alınarak, kayıt altına alındığını, polis okulu öğrencilerine derecelendirme yapıldığını, 17/25 Aralık sürecinden önce hazırlık yapıldığını, evlerin, telefonların, bilgisayarların temizlendiğini, E.Ö.'nin kendilerini uyardıklarını beyan etmiştir.
Tanık Y.B. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Kaldığı bu Fetullah Gülen cemaat evinde üç ay kaldığını, bu evde kalanların arasında sanığın (davacının) da bulunduğunu, kaldıkları bu evin sorumlularının A. ile sanığın (davacının) olduğunu, A.T.'nin altında kaldıkları evlerin abi diye tabir edilen ev imamlarının olduğunu, bu ev imamlarının O., A., Ö., M. ve kendisi olduğunu, 68 numarada bulunan şahsın ismini … olarak bildiğini, bu şahısla özel bölgede aynı cemaat evinde kaldıklarını, polis okulu öğrencileriyle ilgilenen şahıs olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; 2012 yılında Bayburt üniversitesini kazandığını, bekar evine geldiğinde sanığında (davacının) o evde kaldığını, kaldıkları evin polis okulu öğrencileri ile ilgilenilen özel bölgeye ait olduğunu, sanığında (davacının) polis okulu öğrencileri ile ilgilendiğini, ilk geldiklerinde evde A. diye bir şahsın olduğunu, sanık (davacı) ile A.'ın kendilerinin başında imam olarak durduklarını, namaz kıldırma gibi işleri yaptıklarını, sohbet vermediklerini, sohbeti başka birinin gelip verdiğini, 17/25 Aralık sürecinden sonra sanıkla (davacıyla) görüşmediğini beyan etmiştir.
Tanık H.Ö. soruşturma aşamasında alınan beyanında; 68 numarada bulunan şahsın ismini .. olarak bildiğini, polis okulu öğrencisiyle ilgilenen cemaat evinde kalan şahıs olduğunu, kod isminin E. olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; Bayburt'ta sanık (davacı) ile aynı cemaat evinde birlikte kaldıklarını, kaldıkları evin polis okulu öğrencileri ile ilgilenilen özel bölgede olduğunu, hafta sonları polis okulu öğrencileri ile ilgilendiklerini, bunu Allah rızası için yaptıklarını, polis okulu öğrencilerinin sigara içip içmedikleri, namaz kılıp kılmadıkları gibi bilgileri başlarındaki kişilere aktardıklarını, bu kapsamda öğrencilere puan verildiğini, kendilerine hafta sonları öğrencilerin masraflarını karşılamaları için para verildiğini, polis okulu öğrencileri ile telefonla görüştüklerini, sanığın (davacının) başkaca görevi olup olmadığını bilmediğini beyan etmiştir.
Tanık M.G. soruşturma aşamasında alınan beyanında; 68 numarada bulunan şahsın ismini … olarak bildiğini, kendisi ile birlikte 2010-2014 yılları arasında özel bölge cemaat evlerinde kalan ve polis okulu öğrencilerine sohbet veren şahıs olduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında: Sanığı tanımadığını beyan etmiştir.
Tanık M.D. soruşturma aşamasında alınan beyanında; Sanık (davacı) ile 2012 yılında Bayburt'ta özel bölge diye tabir edilen cemaat evinde kaldığını, bu evde sık sık sohbetler yapıldığını, özel bölge diye tabir edilen cemaat evlerinde kalan öğrencilerin cemaat içerisinde özel olduklarını E.Ö. ve A.T.'nin söylediğini, özel bölgede kalan öğrencilerin polis okulu öğrencileri ile ilgilenen öğrenciler olduğunu, bu öğrencilerin sigara kullanma gibi kötü alışkanlıklarının olmadığını, 2012 yılının sonundan 2014 yılının ilk aylarına kadar Fetö örgütünün polis okulu öğrencileriyle ilgilenen özel bölge sorumluları ve bu evlerde kalıp polis okulu öğrencileriyle ilgilenenler arasında sanığın (davacının) da bulunduğunu beyan etmiş, tanığın bozma ilamı öncesi Mahkememizde alınan beyanında; 2012 yılında Bayburt'a geldiğinde sanığın (davacının) da Bayburt'ta olduğunu, sanık (davacı) ile aynı bölgede yer aldıklarını, aynı işleri yaptıklarını, aynı evde de kaldıklarını hatırladığını, polis okulu öğrencilerine baktıklarını, özel bölge olarak tabir edilen bölgede kaldıklarını, kendilerine üstleri tarafından hafta sonları polis okulu öğrencileri ile ilgileneceksiniz şeklinde söylendiğini, ceplerine de 25-50 TL para bırakıldığını, hafta sonu öğrenciler ile ilgilendiklerini, daha sonra üstlerine bilgi verdiklerini, sanığın (davacının) kod isminin Ensar olduğunu, 2014 yılının ilk aylarına kadar bu görevi devam ettirdiğini, sanığın (davacının) üst düzey biri olmadığını, kendi konumunda olduğunu beyan etmiştir.' tespitleri ile bakılmakta olan dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki diğer tespitler bir arada değerlendirildiğinde, davacının üniversite döneminde cemaatin özel bölge evlerinde kaldığı, örgütün sohbetlerine katıldığı, Bayburt Üniversitesinde öğrenci olan polis okulu öğrencilerine sohbet verdiği, üniversite son sınıfa geçtiğinde polis memurlarına sohbet vermeye başladığı, polis okulunda çalışan polis memurlarına sohbet verdiği, kod adı kullandığı sonucuna varılmıştır.
… Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden, temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merciine müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/04/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.