T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/2952
Karar No : 2024/732
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, … Börek Baklava Gıda Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2015 ila 2017 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının … Börek Baklava Gıda Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nde 29/11/2012 ile 24/11/2014 ve 02/12/2016 ile 23/11/2017 tarihleri arasında kanuni temsilci olarak görev yaptığı, dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği ile … takip numaralı ödeme emrinin 1 ila 40, 44 ila 53. sıraları. … takip numaralı ödeme emrinin 15, 16, 17, 27, 28, 29, 38, 53. sıraları ve … takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 3, 19 ila 42 ve 61 ila 71. sıralarında yer alan katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergilerinin beyan ve vade tarihlerinde; asıl borçlu şirketten 30/05/2019 tarihinde tebliğ edilen yazı ile istenilmesine rağmen yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle ilgili dönemlerdeki indirimlerinin reddedilmesi üzerine yapılan katma değer vergisi tarhiyatına ilişkin olup dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin, 4 ila 18 ve 43 ila 60. sıralarında yer alan katma değer vergisi yönünden ise yasal defter ve belgelerin ibraz tarihinde kanuni temsilcilik görevi bulunmayan davacının söz konusu kamu alacağının ödenmemesinden sorumlu tutulamayacağı, dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin 41, 42, 43. sıraları ile … takip numaralı ödeme emrinin 1 ila 14, 18 ila 26, 30 ila 37, 39 ila 52 ve 54 ila 59. sıralarında yer alan kamu alacağı için asıl borçlu şirket adına kayıtlı araçlara haciz uygulanmasına rağmen söz konusu araçların satılarak paraya çevrilmesinden sonra şirket mal varlığının kamu alacağını karşılayıp karşılamayacağı ortaya konulmadığından davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: … Börek Baklava Gıda Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına re'sen yapılan tarhiyatın dava konusu edilmeyerek kesinleştiği, kamu alacağının vadesinde ödenmemesi üzerine usulüne uygun şekilde yapılan takip neticesinde borcun asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ilgili dönemlerde kanuni temsilci olan davacıdan aranması amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen reddi kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin, 41, 42, 43. sıraları ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 14, 18 ila 26, 30 ila 37, 39 ila 52 ve 54 ila 59. sıralarında yer alan kamu alacağının, davacının kanuni temsilcisi olduğu … Börek Baklava Gıda Üretim Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yasal süresinde verdiği beyannamelere istinaden tahakkuk eden vergi borçlarına ilişkin olduğu, kamu alacağının tahsili amacıyla anılan şirket adına kayıtlı …, … ve … plaka numaralı araçlara haciz uygulandığı, mal varlığı üzerinde davalı idareden önce çok sayıda ipotek, rehin ve haciz şerhlerinin bulunduğu; amme alacağının şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığından bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu yapılan Vergi Dava Dairesi kararının; … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 40, 44 ila 53., … takip numaralı ödeme emrinin, 15 ila 17, 27 ila 29, 38 ve 53. sıralarında yer alan kamu alacağına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Kanuni temsilcilerin, şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzel kişiliğin (şirketin) varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulması icap eder.
Asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında tespit edilen araçlar üzerinde davalı idare haczinden önce çok sayıda rehin, ipotek ve haciz şerhi bulunduğu, söz konusu taşınır malların satılması hâlinde dahi bedellerinin borcu karşılamayacağı, diğer bir ifadeyle olayda asıl borçludan kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin davalı idarece somut olarak ortaya konulduğu görüldüğünden kamu alacağının şirketten alınamayacağı sonucuna varılmış olup aksi yöndeki gerekçeyle … takip numaralı ödeme emrinin, 41, 42, 43. sıraları ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 14, 18 ila 26, 30 ila 37, 39 ila 52 ve 54 ila 59. sıralarında yer alan kamu alacağı yönünden iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin belirtilen sıralarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısımlarının sebep unsuru olan ve şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, davacının söz konusu kamu alacağından kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu olup olmadığı hususları yönünden yapılacak değerlendirme neticesinde ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 40, 44 ila 53.; … takip numaralı ödeme emrinin, 15 ila 17, 27 ila 29, 38 ve 53. sıralarında yer alan kamu alacağına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne
4. Kararın; … takip numaralı ödeme emrinin, 41, 42, 43. sıraları ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 14, 18 ila 26, 30 ila 37, 39 ila 52 ve 54 ila 59. sıralarında yer alan kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 20/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının, … takip numaralı ödeme emrinin, 41, 42, 43. sıraları ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1 ila 14, 18 ila 26, 30 ila 37, 39 ila 52 ve 54 ila 59. sıralarında yer alan kamu alacağına ait kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla karara bu yönden katılmıyorum.