T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3006
Karar No : 2023/6328
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Ankara Emniyet Müdürlüğü, Etimesgut Polis Merkezi Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı; hakkında başlatılan soruşturma sonucu, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 ve 14. maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin, Danıştay Beşinci Dairesinin 26/09/2018 günlü, E:2016/18701, K:2018/15835 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla davacının; 21/12/2010 tarihinde, görev yaptığı Etimesgut Polis Merkezi Amirliğine, adli bir olay nedeniyle gelen A. Y. isimli şahsa, parasını vererek sigara aldırmak suretiyle söz konusu şahsı özel işlerinde kullandığı ve bu durumun polislik mesleğinin saygınlığıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle … günlü, … sayılı Ankara Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararıyla Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 ve 15. maddeleri uyarınca, bir alt ceza uygulanmak suretiyle 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırıldığı,
Keza, dava konusu işlemle "Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek, güveni kötüye kullanmak suretiyle oto dolandırıcılığı" suçlarından şüpheli olan ve bu kapsamda tutuklanan T. Y. isimli şahıs ile dört kez telefonla görüştüğü, aralarındaki ilişkinin menfaat ve çıkar ilişkisi olduğuna dair kesin bir delil bulunmamakla birlikte, görüşmelerin samimi olduğu, bu nedenle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün, yine 7/B-1 maddesi uyarınca 16 ay süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekle birlikte, daha önce de aynı disiplin suçunu işlediği gerekçesiyle Tüzük'ün 14. maddesi uyarınca bir derece ağır ceza uygulanmak suretiyle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,
Bu durumda, T. Y. isimli şahısla yaptığı samimi telefon görüşmeleri göz önüne alındığında, Tüzük'ün 7/B-1 maddesinde yer alan hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunduğu sabit ise de; daha önce, yine Tüzük'ün 7/B-1 maddesi kapsamında davacının tecziye edildiği disiplin cezasındaki eyleminin, dava konusu işleme esas olan eyleminden farklı olduğu ve aynı cezayı gerektiren farklı eylemlerin üçüncü veya daha fazla kez işlenmesi şartının da gerçekleşmemiş olduğu görüldüğünden, davacı hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasının şartları oluşmadığı halde, tekerrür hükümleri uygulanarak verilen meslekten çıkarma cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; yenilenmeden söz edilebilmesi için, disiplin cezası verildikten sonra, cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde, ilgili personel hakkında Tüzük'ün aynı bendi uyarınca disiplin cezası verilmesinin yeterli olduğu; ikinci defa işlenen fiilin, ilk işlenen fiil ile birebir aynı olması zorunluluğunun bulunmadığı, bu doğrultuda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Davacı tarafından cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacının; Sincan Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı iddianamesinde "Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek, güveni kötüye kullanmak suretiyle oto dolandırıcılığı" suçlarıyla ilgili olarak, suç işlemek amacıyla kurulan örgüt içerisinde hiyerarşik yapıya dahil olduğu iddiasının yer alması üzerine, davacı hakkında disiplin soruşturmasına başlanıldığı, bahse konu suçlardan şüpheli olan ve bu kapsamda tutuklanan T. Y. isimli şahıs ile dört kez telefonla görüştüğü, aralarındaki ilişkinin menfaat ve çıkar ilişkisi olduğuna dair kesin bir delil bulunmamakla birlikte, görüşmelerin samimi olduğu, bu nedenle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasının teklif edilmesi üzerine, dava konusu işlemle, davacının T. Y. isimli şahıs ile görevinin gerektirmediği ölçüde samimi telefon görüşmeleri yaptığı, yardım vaadinde bulunduğu, söz konusu örgüt ile ilgili şikayet olduğunda, şüphelilerin ifadelerinin alınmasında yardımcı olduğu ve emniyet mensubu olarak yaptığı görüşmelerin, kendisine olan güven duygusunu sarsıcı eylem ve davranış niteliğinde olduğu değerlendirilerek, Tüzük'ün 7/B-1 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesi gerekmekle birlikte, daha önce de aynı disiplin suçunu işlediği gerekçesiyle Tüzük'ün 14. maddesi uyarınca bir derece ağır ceza uygulanmak suretiyle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/6/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle, bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 7/B-1 maddesinde yer alan "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Mülga Tüzük'ün, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde; "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.
Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, T. Y. isimli şahısla yaptığı samimi telefon görüşmeleri göz önüne alındığında, Tüzük'ün 7/B-1 maddesinde yer alan hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunma fiilini işlediğinin sübuta erdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Temyizen incelenmekte olan dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile, hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan, ancak, zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun, daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak, idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin, disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metininde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, davacı hakkında, tekerrür nedeniyle artırımlı ceza uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:..., K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.