Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/3084 E. , 2024/1840 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3084
Karar No : 2024/1840
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Malmüdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, terk edilmiş halde bulunan sahibi olduğu araçta yurt dışı menşeli bandrolsüz sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca takdir komisyonu kararına istinaden, 2015 yılının Ekim dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturmada, davacının şüpheli sıfatıyla 04/11/2015 tarihinde alınan ifadesinde, ''... plakalı aracın üzerine kayıtlı olduğu, ancak aracı 1,5 ay önce ismini ... olarak bildiği soy ismini bilmediği bir şahsa sattığını, anılan şahsın açık adresi ve kimlik bilgilerini bilmediğini, ancak, ... Ticaret isimli bir işyerinin olduğunu bildiğini, yakalanan sigaralar ile bir ilgisinin bulunmadığını'' belirttiği, soruşturma dosyasında olayda kullanılan ... plakalı aracın 09/02/2016 tarihinde kullanıldığı başka bir kaçak sigara olayına ilişkin olay yeri tespit tutanağı ve şüpheli ifadelerinin de mevcut bulunduğu, bu olayda, şüpheli ...'in ifadesinde, ''sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç içerisinde ele geçirilen 284 karton sigaranın kendisine ait olduğunu, Şırnak Merkez'de bulunan marketlerden toplam 3.000,00-TL karşılığında satın aldığı sigaraları kendisine ait olan ... plakalı araca yerleştirdiğini'' beyan ettiği, bu durumda, söz konusu ifadeler ile dosya içerisindeki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malları (bandrolsüz sigara) bulundurduğu yolunda hukuken geçerli somut bir tespit bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacı adına 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden; bandrolsüz sigaraların ele geçirildiği aracın sürücüsünün kaçması üzerine araç sahibi adına işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Araç sahibi olan davacı ise olay tarihinden önce aracı haricen ismin ... (... Ticaret) olarak bildiği şahsa sattığını iddia etmiştir. Ancak davacı tarafından haricen yapıldığı iddia edilen satış işlemini ispatlayacak herhangi bir delil ileri sürülmediği gibi motorlu taşıtların satışının da ancak noter aracılığıyla resmi şekilde yapılabileceğinden davacının araç sahibi olarak bulunduran sıfatını haiz olduğu, bu nedenle, 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bulunduran sıfatıyla davacı adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, terk edilmiş halde bulunan sahibi olduğu araçta yurt dışı menşeli bandrolsüz sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca takdir komisyonu kararına istinaden, 2015 yılının Ekim dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
Olay hakkında düzenlenen 24/10/2015 tarihli Arama, Yakalama ve El Koyma Tutanağında, Eruh istikametinden Siirt istikametine giden ... plakalı ... Transit marka aracın dur ihtarına uymayarak Siirt istikametine doğru kaçtığı, takip edildiğinde saat 00.25 sıralarında ... Köyü mevkiinde terk edilmiş ve kapıları kilitli vaziyette bulunduğu, üzerinde ve çevresinde yapılan araştırma ve soruşturmada aracın köyde yabancı olduğu ve tanınmadığının tespit edildiği, Siirt Trafik Tescil Müdürlüğü'nden yapılan araştırma sonucunda aracın davacıya ait olduğunun saptandığının belirtildiği ve anılan tutanağın şüphelinin yokluğunda düzenlendiği, aracın kasasında ele geçirilen 35.900 paket kaçak sigara için Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı değerlendirme raporuna istinaden takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden bir kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarh edildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 5. fıkrasında, (Ek: 28/3/2013-6455/33 md.), 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına; her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan ... ve ... (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar) G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisi resen tarh edileceği, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı, hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında; (III) sayılı listenin (A) ve (B) cetvelinde yer alan mallar bakımından, Kanun'un genel hükümleriyle düzenlenen vergiyi doğuran olay ve vergi mükellefinden farklı olarak ve "müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlığıyla "bulundurma" fiili vergiyi doğuran olay, "bulunduranlar" da vergi mükellefi olarak kabul edilerek bulunduranlar adına vergi tahakkuk ettirileceği ve vergi ziyaı cezası kesileceği kuralı öngörülmüştür.
Anılan fıkrada, özel tüketim vergisi tahakkuku için "bulundurma" fiili ile birlikte bulundurulan ürünlerin de, kullanılma zorunluluğu getirilen bandrol veya kod olmayan ürünlerden olması gerekmektedir. Belirtilen bu iki koşulun birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi durumunda vergi dairesi müdürlüğü tarafından re'sen vergi tarhı ile vergi ziyaı cezası uygulanabilecektir. Re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinin muhatabı ise yasal düzenlemenin doğal bir sonucu olarak bu malları bulunduranlardır.
Olayda, bandrolsüz sigaraların ele geçirildiği aracın sürücüsünün kaçması üzerine araç sahibi adına işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Araç sahibi olan davacı ise olay tarihinden önce aracı haricen ismini ... (... Ticaret) olarak bildiği şahsa sattığını iddia etmiş, ancak, haricen yapıldığı iddia edilen satış işlemini ispatlayacak herhangi bir delil sunmamıştır. Öte yandan, motorlu taşıtların satışı noter aracılığıyla resmi şekilde yapılabileceğinden, davacının araç sahibi olarak bulunduran sıfatını haiz olduğu sonucuna ulaşılmış olup, belirtilen gerekçeyle davanın reddi gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle dava konusu işlemi iptali yolunda verilen kararda yasal isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 03/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.