T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3104
Karar No : 2022/5479
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, kendisine hususi damgalı pasaport verilmesi için durumunun gözden geçirilmesi istemiyle yaptığı 12/03/2013 tarihli başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Mahkemelerinin daha önceki kararının temyiz istemi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 10/07/2018 tarih ve E:2014/3432, K:2018/2420 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak; davacının emekli olduğu tarihte fiilen 5. dereceli bir kadroda görev yapmış olması nedeniyle, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14(A) maddesi kapsamında bulunmadığının açık olduğu, ancak davacının anılan Kanunun Ek 4. maddesine göre hususi damgalı pasaport alıp alamayacağına ilişkin olarak değerlendirme yapılması gerektiği, bu kapsamda yapılan ara kararla, davacının hizmet süresi ve görev unvanı itibariyle görevdeki emsallerinin bulundukları derece ve kademelerinin davalı idareden sorulduğu, davalı idarece, "ilgilinin yükseköğrenim mezunu olan emsalinin hizmet yılına bağlı olarak 1. derecenin 4. kademesine kadar yükselebileceği" şeklinde cevap verildiği, davacının hizmet cetvelinden 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla mevzuat hükümleri uyarınca davacının emsallerinin ilk üç derece kadrolara atanması olanağı bulunduğu görüldüğünden, anılan Kanun'un Ek 4. maddesine göre hususi damgalı pasaport alabileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, hususi damgalı pasaport için emeklilik ya da maaş derecelerinin değil, bizzat iktisap edilen kadro derecelerinin esas alınması gerektiği, davacının 5. derece kadro ile emekli olduğu, Pasaport Kanunun Ek 4. maddesinde, 1.,2. ve 3. derece kadro hakkı olduğu halde kendilerine kadro verilememiş kamu görevlilerine pasaport verilmesi konusunda düzenleme yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, kendisine hususi damgalı pasaport verilmesi için durumunun gözden geçirilmesi istemiyle yaptığı 12/03/2013 tarihli başvurusunun reddine yönelik tesis edilen … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinde, hususi damgalı pasaportlar, "Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle, sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir.
Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir." kuralı getirilmek suretiyle, hususi damgalı pasaportların kimlere verilebileceği belirlenmiştir.
Anılan Kanun'un Ek 4. maddesinde ise, ''Devlet memuru olarak 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi Pasaport verilir.'' kuralına yer verilmiştir.
Aktarılan Yasa hükümlerinden, hususi damgalı pasaportların fiilen birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda görev yapan Devlet memurları ile sözleşmeli çalıştırılan Devlet memurlarına ve diğer kamu görevlilerine verileceği, bununla birlikte, kadrosuzluk nedeniyle ilk üç derece kadrolarına yükselemeden emekli olan veya ayrılan Devlet memurlarına, hizmet süreleri ve görev unvanları itibarıyla tespit edilecek görevdeki emsallerinin ilk üç derece kadrolarda bulunmaları halinde hususi damgalı pasaport verilebileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 12/12/1975 tarihinde …A.Ş. Genel Müdürlüğü'nde işe başladığı, 5. dereceli kadroda 1. derecenin 4. kademesinde Emekli Sandığına tabi olarak çalışmakta iken, çalıştığı kurumun özelleştirilmesi nedeniyle 16/07/2002 tarihli olurla …Halk Sağlığı Laboratuvarlarında ihdas edilen 5. dereceli ambar memurluğu kadrosuna atandığı ve 16/07/2003 tarihinde bu kadrodan emekli olduğu, 12/03/2013 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunarak … A.Ş. Genel Müdürlüğü'nde çalışmakta iken 23/07/1998 tarihinde almış olduğunu iddia ettiği yeşil pasaportunun temdit işlemlerinin yapılması için başvurduğunda, kendisine yeşil pasaport verilemeyeceği gerekçesiyle umuma mahsus pasaport almak durumunda kaldığını ifade ederek hususi damgalı pasaport alabilmesi için durumunun gözden geçirilmesini talep ettiği, bu talebinin 5. dereceli kadrodan emekli olması nedeniyle … tarih ve … sayılı işlemle reddedilmesi üzerine de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece tesis edilen 16/06/2020 tarihli ara karar ile davalı idareden, davacının hizmet süresi ve görev unvanı itibariyle görevdeki emsallerinin bulundukları derece ve kademelerinin sorulmasına görevde bulunan emsali yoksa en geç emekli olan emsallerinin emekli olduğu tarihte bulundukları derece ve kademelerinin sorulmasının ardından verilen cevapta; davacının hizmet ve görev süresine denk çalışan ve emekli bir emsalinin bulunmadığı, ambar memuru kadrolarının 5-12 dereceler arasında olduğu, ilgilinin yüksek öğrenim mezunu olan emsalinin hizmet yılına bağlı olarak 1. derecenin 4. kademesine kadar yükselebildiği, ancak 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereği ambar memuru kadrolarında görev yapan personelin kadro derecesinin 5. derece olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda, davacının bulunduğu ambar memuru kadrosunun 5. derece bir kadro olduğu, üniversite mezunu emsalinin hizmet yılına bağlı olarak 1. derecenin 4. kademesine kadar yükselmesi hususunun 2 yıllık önlisans mezunu olan davacıya Pasaport Kanunun Ek 4. maddesinin uygulanmasına olanak sağlamayacağı; 5. dereceli kadrodan emekli olduğu görülen davacının hususi damgalı pasaport alma şartlarını sağlamadığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve yasaya uygun olup, onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.