Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/317 E. , 2022/267 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/317
Karar No : 2022/267
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …. Sanayi ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına … ve …. tarihlerinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsat harcı adı altında yapılan ödemenin 103.294,00TL'lik kısmının iadesi istemine ilişkin düzeltme şikayet başvurusunun reddine yönelik işlemin iptali ve anılan tutarın iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince, davanın süre aşımı nedeniyle reddine yönelik Vergi Mahkemesi kararının işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyarak dosyayı esastan incelemek suretiyle; davacı adına 26/12/2013 ve 30/12/2013 tarihlerinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsat harcı adı altında yapılan ödemenin 103.294,00TL'lik kısmının iadesi istemine ilişkin düzeltme şikayet başvurusunun reddine yönelik işlemin iptali ile söz konusu ödemenin gereksiz ve hukuka aykırı yapıldığının tespiti istemiyle açılan davada; Danıştay Dokuzuncu Dairesince, düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlem yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının, davanın süresinde açıldığı bu sebeple mahkemece işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyarak dosyayı esastan incelemek suretiyle; davalı idarenin 29/02/2016 tarih ve E.742 sayılı yazısında, tahsil edilen ödemenin 5.000,00 TL'lik kısmının İş yeri açma ve Çalıştırma Ruhsat Harcı olduğu, geriye kalan 103.294,00TL'lik kısmının ise ... tarih ve ... sayılı … Büyükşehir Belediyesi Meclis kararı ile kabul edilen 2013 yılı Gelir ve Ücret tarifesine istinaden, GSM Ruhsat Denetim Müdürlüğünün, Muayene Ücreti hesaplandığı ve tahakkuka bağlandığının bildirildiği, davalı idare tarafından, davacı şirketin talebi üzerine hizmet verildiğine ilişkin açık ve somut bir bilgi ve belge sunulmadığı, bu durumda Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesi gereğince davacının açık bir hizmet talebinin olmadığı, gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek (Organize sanayi bölgelerinde bölge müdürlükleri aracılığıyla) belediyelerin asli hizmetlerinden olduğu ve harca tabi bir konuda, hizmet bedeli altında ücret alınması hukuken mümkün bulunmadığından düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ve anılan tutarın davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Usul ve hukuka aykırı olan mahkeme kararının hukuka uygun olmadığı kanaatinde oldukları iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Vergi Mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvuruları sadece Vergi Mahkemesince bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenebileceğinden ve olayda, davanın süre aşımı nedeniyle reddine yönelik Vergi Mahkemesi kararının Dairemiz tarafından işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, Mahkemece bozma kararına uyularak dosyayı esastan incelemek suretiyle karar verildiğinden, davacı yönünden bu durum usuli müktesep hak oluşturmuş olup, bu aşamada görev hususunda değerlendirme yapılmayarak işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına … ve … tarihlerinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsat harcı adı altında yapılan ödemenin …TL'lik kısmının iadesi istemine ilişkin düzeltme şikayet başvurusunun reddine yönelik işlemin iptali ve anılan tutarın iadesi istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 1. maddesinde " bu Kanun hükümlerinin, Gümrük İdareleri tarafından alınan vergi ve resimler haricinde, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanacağı " düzenlemesine yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Düzeltme Talebi" başlıklı 122'nci maddesinde; mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri, aynı Kanun'un 124'üncü maddesinde de, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme başvurusu reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri, bu madde gereğince il özel idare vergileri hakkında valiliğe ve belediye vergileri hakkında belediye başkanlığına müracaat edileceği belirtilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Ücrete Tabi İşler" başlıklı 97. maddesinde, Belediyelerin bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili oldukları belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun yukarıda ifade edilen 1. maddesi ile 117 ve devamı maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; düzeltme-şikayete konu olabilecek hususların sadece “vergi, resim ve harç” olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idare tarafından, 2462 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca yapılan tahsilatın "vergi, resim ve harç" olmaması nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca düzeltme-şikayet hükümleri kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, Vergi Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.