DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/3198 E. , 2022/1966 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/3198
Karar No : 2022/1966
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/06/2021 tarih ve E:2018/3881, K:2021/3457 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2018 yılı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği Uyarınca Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi Kapsamında Yapılan Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'nun, 1. Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar bölümünün 1.5 maddesinin, 3.2 Sınavın Uygulanması bölümünün 3.3 maddesinin, 4. Değerlendirme bölümünün, 5. Sınav İtiraz İşlemleri bölümünün, 6. Sınav Sonuçlarının Adaylara Duyurulması bölümünün son paragrafının, Tablo-2 YÖK Tarafından Yapılacak Seviye Tespit Sınavlarının Konuları ve Yaklaşık Ağırlıkları bölümünün Elektrik - Elektronik Mühendisliği / Elektronik Mühendisliği / Elektrik Mühendisliği / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Telekomünikasyon (Haberleşme) Mühendisliği Kontrol Mühendisliği / Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği Seviye Tespit Sınavı Konularının Kapsam ve Yaklaşık Ağırlıkları çizelgesinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/06/2021 tarih ve E:2018/3881, K:2021/3457 sayılı kararıyla;
Anayasa'nın dava konusu Kılavuz'un yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle 124 ve 131. maddelerine, 2547 sayılı Kanun'un 7/p maddesine ve 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 3/j ve 7/3. maddelerine yer verildikten sonra,
Kılavuz'un "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı 1. maddesinin, "1.5 - Tablo-1 de gösterilen alanların konu kapsam ve yaklaşık ağırlıkları, test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü ve bu hükümle aynı kapsamda olmak üzere "Sınav" başlıklı 3. maddesinin "3.3 - Konu kapsamı yaklaşık ağırlığı ilgili tabloda gösterilen alanlar test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü ile Kılavuz'un 14. sayfasında yer alan Elektrik - Elektronik Mühendisliği / Elektronik Mühendisliği / Elektrik Mühendisliği / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği / Telekomünikasyon (Haberleşme) Mühendisliği Kontrol Mühendisliği / Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği seviye tespit sınavı konularının kapsam ve yaklaşık ağırlıklarına ilişkin tablo yönünden;
Seviye tespit sınavının kategorilere ayrılması hususunda özellikle mühendislik alanlarında disiplinler arası asgari ortak düzlemde buluşturma esaslı metodolojinin kullanıldığı, davacının sınava girdiği kategoride iptali istenen tabloda 14 temel dersin seçildiği ve bu seçimin 7 mühendislik sınavını kapsayan tek bir sınav olarak, tamamı birbiriyle bağlantılı ve en az bilgi düzeyini ölçme yolunda birbiriyle asgari ortak paydada birleşebilen mühendislik disiplinlerinden teşekkül ettirildiğinin anlaşıldığı,
Bu kapsamda, 2018 STS Kılavuz'unda yer alan ilgili tablolarda düzenlenen sınav konuları ve yaklaşık ağırlıklarını gösteren oranların; sınav pratiklerine ve değişen koşullara göre artması ve azalmasının idari işleyişin doğası gereği olduğu, bu ağırlıkların ilanındaki amacın, sınava girecek adayların hazırlıklarını ne şekilde yönlendirmesi gerektiği hakkında fikir vermekten ibaret olduğu, sınavın amacına uygun biçimde ve takdir yetkisinin sınırları aşılmaksızın tesis edilen düzenlemede hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,
Kılavuz'un "Değerlendirme" başlıklı 4. maddesindeki puan hesaplamasında [Puan=(Net Doğru Cevap Sayısı/Geçerli Soru Sayısı)x100] formülünün kullanılacağı, adayın doğru cevap sayısından, yanlış cevap sayısının ¼ nün çıkarılarak net doğru cevap sayısının bulunacağına ilişkin ibareleri yönünden;
Uyuşmazlığın, yurt dışında eğitim alarak ülkemizde lisans diplomasına denklik belgesi verilmesini isteyen kişilerden, hakkında sınav kararı alınanların girecekleri seviye tespit sınavlarında uygulanacak yöntemden kaynaklandığı, bu yöntem ile doğru cevaplanan sorulardan yanlış cevaplanan soruların 1/4'ü çıkarılarak adayın bilgisinin ölçülmesinin amaçlandığı, böylelikle adayların seviyeleri gerçek anlamda ölçülerek, doğru yaptıkları sorular kadar yanlış yaptıkları sorulardan da sorumlu tutulduklarının anlaşıldığı, bu hususun davacının iddia ettiği şekilde aday eleme amaçlı olmadığı, aksine adayların bilgisinin objektif şekilde ölçülmesinin sağlandığı, bu itibarla dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı,
Kılavuz'un "Sınav İtiraz İşlemleri" başlıklı 5. maddesindeki sınav soruları ve cevap anahtarına erişime ilişkin ibareleri ile 6. maddesinin son paragrafındaki soruların adayların erişimine açılmamasına ilişkin ibareleri yönünden;
Merkezi olarak yapılan sınavlarda, ilgili alanlarda çok sayıda soru sorulması ve sınav sonrasında soru ve cevapların kamuoyuyla paylaşılması nedeniyle aynı soruların bir başka sınavda tekrar sorulamadığının davalı idarenin savunmasından anlaşıldığı, bu durumun sınırlı sayıda soru bulunan havuza yeni sorular ekleme zorunluluğu doğuracağı ve soru hazırlamada her gün daha uç alanlara, daha ince detaylara inilmesine sebebiyet vereceğinin açık olduğu, bu itibarla düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı,
Kaldı ki, davalı idarece, dava konusu düzenlemenin neden olabileceği sakıncaların giderilmesi amacıyla, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile 27/04/2004 tarih ve 25445 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e uygun olarak sınavdan sonra idareye başvurmaları halinde, sınava katılan adaylara özel bir ofiste kendilerine ait soru kitapçığı, cevap kağıdı ve cevap anahtarını inceleme imkânının da tanındığının görüldüğü gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu uyuşmazlıktan önce katıldığı 27/04/2012 tarihli STS2 sınavından başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı açtığı davada, Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve anılan kararın temyiz incelemesi sonucu kesinleştiği, bunun üzerine şahsına özel yapılan STS2 sınavından başarı olmasına müteakip YÖK Yürütme Kurulunca adına denklik belgesinin düzenlendiği, dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık konusuz kaldığından KVYO kararı verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, yapılan seviye tespit sınavı ile en az bilgi düzeyinin tespitinin amaçlandığı, bu kapsamda tespit sınavları kategorilere ayrılırken en az bilgi düzeyini ölçmeye yönelik temel kazanımların sağlanıp sağlanmadığı yönünden Kılavuz'un ilgili düzenlemelerinin tesis edildiği, bu kapsamda soru ağırlıklarının mühendislik alanlarındaki ortak payda dikkate alınarak yani farklı mühendislik alanların ortak dersleri dikkate alınarak oluşturulduğu, Kılavuz'un, "DeğerIendirme" başlıklı 4. maddesine yönelik olarak, geçmiş yıllarda sınav sonuçlarına ait istatistiki verilerin incelenmesi neticesinde, adayların başarı oranlarının düşük olduğu, ayrıca doğru cevapların yanlış cevapları götürmemesi nedeniyle sağlıklı bir sınav analizi yapılamadığı, davacının da 2011 yılından bu yana sınavlarda başarısız olduğu, bu itibarla yanlış cevapların doğru cevapları belli oranda götürmesine ilişkin düzenlemenin yapıldığı, 7 ayrı mühendislik alanına ilişkin dava konusu edilen tablonun, temeli itibarıyla birbirleriyle bağlantılı ve temel kazanımların sağlanıp sağlanmadığına ilişkin asgari bir ortak paydada birleşebilen alanlardan oluştuğu, programların hepsinin müfredatında ortak paydayı oluşturan 14 dersin yer aldığı, ortak paydada buluşmayan mühendislik alanlarının sınavlarının farklı olduğu, öte yandan testlerdeki yaklaşık ağırlıkların belirlenmesine ilişkin düzenlemenin amacının, sınava girecek adayların hangi konulara çalışacaklarını bilmeleri ve yüzdesel olarak en çok hangi temel derslere önem vermeleri gerektiği konusunda fikir vermeye yönelik olduğu, yüzdelik payı ilan edilen bir dersten sınavda en fazla %1-2 lik bir oynamayla (eksik veya fazla) soru gelebildiği, sınava itiraz etme şekline ilişkin maddelerin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlendiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 30/04/2018 tarihinde yayımlanarak kesinleşen 2018 yılı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği Uyarınca Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi Kapsamında Yapılan Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'nun dava konusu edilen maddelerinden yalnızca "Değerlendirme" başlıklı 4. maddesindeki puan hesaplamasına ilişkin kullanılan formül ve adayın doğru cevap sayısından, yanlış cevap sayısının ¼ nün çıkarılarak net doğru cevap sayısının bulunacağına ilişkin ibare yönünden, davacının da katıldığı 20/05/2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018 yılı Seviye Tespit Sınavının uygulama işlemi niteliğinde bulunduğu açık olup, bu itibarla 04/07/2018 tarihinde açılan işbu davanın anılan düzenleme dışındaki diğer maddeleri yönünden süre aşımı bulunduğundan, davacının temyiz isteminin reddi ile söz konusu düzenleme yönünden Daire kararının onanması, anılan düzenleme dışındaki diğer maddeler yönünden Daire kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği hükümleri uyarınca seviye ve yeterlik belirleme sistemi kapsamında yapılmak üzere 2018 yılı Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu 18/01/2018 tarihinde yayımlanmıştır. Daha sonra Kılavuz'da 16/03/2018 ve 30/03/2018 tarihinde değişiklik yapılmış, Kılavuz'un en son hali 30/04/2018 tarihinde yayımlanarak kesinleşmiştir.
Devam eden süreçte, gıyabi eğitim yoluyla 1994 yılında Azerbaycan Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümünden mezun olan davacı, YÖK Yürütme Kurulu kararına istinaden diplomasına denklik belgesi verilmesi amacıyla 20/05/2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018 yılı Seviye Tespit Sınavına katılmıştır.
Davacının yapılan sınavda başarısız olması üzerine, 2018 yılı Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'nun 1. Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar bölümünün 1.5 maddesinin, 3.2 Sınavın Uygulanması bölümünün 3.3 maddesinin, 4. Değerlendirme bölümünün, 5. Sınav İtiraz İşlemleri bölümünün, 6. Sınav Sonuçlarının Adaylara Duyurulması bölümünün son paragrafının, Tablo-2 YÖK Tarafından Yapılacak Seviye Tespit Sınavlarının Konuları ve Yaklaşık Ağırlıkları bölümünün Elektrik - Elektronik Mühendisliği / Elektronik Mühendisliği / Elektrik Mühendisliği / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Telekomünikasyon (Haberleşme) Mühendisliği Kontrol Mühendisliği / Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği Seviye Tespit Sınavı Konularının Kapsam ve Yaklaşık Ağırlıkları çizelgesinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, aynı maddenin 4. fıkrasında da, "İlânı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak, bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Daire kararının, Kılavuz'un "Değerlendirme" başlıklı 4. maddesindeki puan hesaplamasında [Puan=(Net Doğru Cevap Sayısı/Geçerli Soru Sayısı)x100] formülünün kullanılacağı, adayın doğru cevap sayısından, yanlış cevap sayısının ¼ nün çıkarılarak net doğru cevap sayısının bulunacağına ilişkin ibareleri yönünden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Sekizinci Dairesi kararının, anılan düzenleme yönünden davanın reddine ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Daire kararının, Kılavuz'un "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı 1. maddesinin, "1.5 - Tablo-1 de gösterilen alanların konu kapsam ve yaklaşık ağırlıkları, test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü, "Sınav" başlıklı 3. maddesinin "3.3 - Konu kapsamı yaklaşık ağırlığı ilgili tabloda gösterilen alanlar test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü, Kılavuzun 14. sayfasında yer alan Elektrik - Elektronik Mühendisliği / Elektronik Mühendisliği / Elektrik Mühendisliği / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği / Telekomünikasyon (Haberleşme) Mühendisliği Kontrol Mühendisliği / Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği seviye tespit sınavı konularının kapsam ve yaklaşık ağırlıklarına ilişkin tablo, "Sınav İtiraz İşlemleri" başlıklı 5. maddesindeki sınav soruları ve cevap anahtarına erişime ilişkin ibareler ile 6. maddesinin son paragrafındaki soruların adayların erişimine açılmamasına ilişkin kısmı yönünden;
Uyuşmazlıkta; 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği hükümleri uyarınca seviye ve yeterlik belirleme sistemi kapsamında yapılmak üzere en son hali 30/04/2018 tarihinde yayımlanarak kesinleşen dava konusu 2018 yılı Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'na karşı, ilân tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içinde dava açılmadığı, anılan Kılavuz'a istinaden 20/05/2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018 yılı Seviye Tespit Sınavına katılan davacının sınavda başarısız olması üzerine, söz konusu sınavın uygulama işlemi olduğu belirtilerek 04/07/2018 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgililerin menfaatini ihlal eden bir uygulama işleminin tesis edilmesi gerekmektedir.
Olayda, 20/05/2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018 yılı Seviye Tespit Sınavının, yukarıda yer verilen düzenleyici işlemlerin bir uygulama işlemi olmadığı gibi, Kılavuzun "Sınav İtiraz İşlemleri" başlıklı 5. maddesindeki sınav soruları ve cevap anahtarına erişime ilişkin ibareler ile 6. maddesinin son paragrafındaki soruların adayların erişimine açılmamasına ilişkin kısmı yönünden, dosya kapsamında davacı tarafından anılan sınavdan sonra soruların erişime açılmasına yönelik yapılan bir başvurunun da bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, anılan düzenlemelere karşı, 2018 yılı Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'nun en son halinin ilan edilerek yayımlandığı 30/04/2018 tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra 04/07/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, söz konusu düzenlemeler yönünden davanın reddi yolundaki Daire kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 29/06/2021 tarih ve E:2018/3881, K:2021/3457 sayılı kararının, Kılavuz'un "Değerlendirme" başlıklı 4. maddesindeki puan hesaplamasında [Puan=(Net Doğru Cevap Sayısı/Geçerli Soru Sayısı)x100] formülünün kullanılacağı, adayın doğru cevap sayısından, yanlış cevap sayısının ¼ nün çıkarılarak net doğru cevap sayısının bulunacağına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Daire kararının, Kılavuz'un "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı 1. maddesinin, "1.5 - Tablo-1 de gösterilen alanların konu kapsam ve yaklaşık ağırlıkları, test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü, "Sınav" başlıklı 3. maddesinin "3.3 - Konu kapsamı yaklaşık ağırlığı ilgili tabloda gösterilen alanlar test planının gereklerine göre değiştirilebilir; bir alanın yaklaşık ağırlığından daha fazla soru veya daha az soru sorulabilir." hükmü, Kılavuzun 14. sayfasında yer alan Elektrik - Elektronik Mühendisliği / Elektronik Mühendisliği / Elektrik Mühendisliği / Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği / Telekomünikasyon (Haberleşme) Mühendisliği Kontrol Mühendisliği / Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği seviye tespit sınavı konularının kapsam ve yaklaşık ağırlıklarına ilişkin tablo, "Sınav İtiraz İşlemleri" başlıklı 5. maddesindeki sınav soruları ve cevap anahtarına erişime ilişkin ibareler ile 6. maddesinin son paragrafındaki soruların adayların erişimine açılmamasına ilişkin kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
4. Kesin olarak, 01/06/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.