Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/3208 E. , 2021/7261 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3208
Karar No : 2021/7261
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Acil Müdahale ve Deniz Emniyeti Dairesi Başkanlığına … olarak atanan ve kendisiyle 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde iş sözleşmesi imzalanan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle iş akdinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacının, hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda, KPSS şüphelisi olduğu gerekçesi ile başlatılan soruşturmaya istinaden sözleşmesinin feshedilmesi uygun görülmüş ise de, FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatı iltisakı olup olmadığına yönelik yapılan araştırmada herhangi bir bilgi ve bulguya rastlanmadığı, devletin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek yasa dışı faaliyetlerde veya kurumun güvenliğini ihlal edebilecek tutum ve davranışlar içerisinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, KPSS sınavına ilişkin yapılan incelemede de davacıya atfedilecek somut bir tespitin bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuki uyarlık bulunmadığı; öte yandan, hukuka aykırılığı mahkeme kararı ile saptanan işlem nedeniyle, davacının yoksun kaldığı özlük haklarının/parsal kayıplarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, göreve başlayamadığı süre boyunca yoksun kaldığı özlük haklarının /parasal kayıplarının(bu süreçte çalışmış ise, buradan elde ettiği kazançlar mahsup edilmek suretiyle) yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dava Dairesince; dava konusu edilen işlemin dayanağını oluşturan yasa kuralı (7148 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle 4045 sayılı Kanun’un 1. maddesine eklenen 2. fıkranın), Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği, Anayasa Mahkemesi kararının geriye yürümesi ve söz konusu karardan önce yürürlükte olan Anayasaya aykırı kurala göre tesis edilen işlemlere karşı açılan ve halen görülmekte olan davaların, Anayasa Mahkemesi kararından ne şekilde etkileneceği hususunun öncelikle açıklığa kavuşturulması gerektiği; kanun ya da kanun hükmünde kararnamenin uygulanması nedeniyle dava açmak durumunda kalan ve Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasını isteme hakkına sahip olan kişilerin, hak ve menfaatlerini ihlal eden kuralın iptal davası veya itiraz yoluyla daha önce yapılan başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması halinde iptal hükmünün hukuki sonuçlarından yararlanmaları gerektiği, bu nedenle, sözü edilen Anayasa Mahkemesi kararı ile Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Görev konusu kamu düzenine ilişkin olduğundan, yargılamanın her safhasında dikkate alınması gerektiği, 7036 sayılı Kanun'un 37. maddesi ile 399 sayılı KHK' ye eklenen Ek 3. maddenin yürürlüğe girmesinden sonra açılan davanın iş mahkemelerinde görülmesi gerektiği; kaldı ki davacının sözleşmesi, hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda feshedildiğinden, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Acil Müdahale ve Deniz Emniyeti Dairesi Başkanlığına … olarak atanan ve kendisiyle 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde iş sözleşmesi imzalanan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle iş akdinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 37. maddesi ile değiştirilen 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek. 3. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1'nci ve geçici 9'uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında çalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuki uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler iş mahkemelerinde görülür." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
233 sayılı KHK'ye tabi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ilişkilendirilmiş bir teşekkül olan davalı idare, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür.
25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 37. maddesi ile 399 sayılı KHK'ya eklenen EK.3. maddeye göre; Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı personel olarak çalışanların işverenleriyle aralarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere 25/10/2017 tarihinden itibaren iş mahkemelerinde bakılacağı anlaşılmaktadır.
Usul hukuku kuralları, derhal uygulanırlık ilkesine tabi olup, tamamlanmış olan işlemler hariç olmak üzere yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal uygulanırlar.
Bu durumda; yukarıda anılan 25/10/2017 tarihli mevzuat değişikliğinden sonra 14/06/2018 tarihinde açılan ve davalı Kamu İktisadi Teşebbüsüne kapsam dışı personel olarak atanarak iş sözleşmesi imzalanan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle iş akdinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan bu davanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gözetilerek davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ve yoksun kaldığı parasal/ özlük haklarının (bu süreçte çalışmış ise, buradan elde ettiği kazançlar mahsup edilmek suretiyle) yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan yürütmenin durdurulması istemine ilişkin … -TL harcın davalıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.