Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/326 E. , 2021/4682 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/326
Karar No : 2021/4682
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda İht. Paz. Dağ. San. Tic. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava, davacı şirkete ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle kapatılmasına ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca davacı şirkete 189,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Seydişehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi'nin 09/03/2015 günlü E:2015/9124, K:2015/432 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işlemin işyerinin kapatılmasına ilişkin kısmı yönünden, davacının agrega (kum, çakıl satış) yeri olarak işlettiği işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığının açık olduğu bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca 189,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden ise, idari para cezası uygulanabilmesi için ilgili kanunda açık hüküm bulunması gerektiği kuralı karşısında, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyette bulunması fiiline hangi kanun hükmü esas alınarak 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uygulandığı belirtilmeden tesis edilen idari para cezasında mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından iptale ilişkin kısmın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Temyize konu kararın, kum ve çakıl satış faaliyet konulu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle kapatılmasına ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunun'un 32. maddesi uyarınca davacı şirketin 189,00 TL idari para cezası ile tecziye edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Seydişehir Belediye Encümeni kararının iptali istemine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde; "Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir. İdari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." düzenlemesine; anılan Kanun'un "Emre aykırı davranış" başlıklı 32. maddesinde ise; "(1) Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. (2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; Konya ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No: … adresinde faaliyet göstermekte olan davacı şirkete ait işyerinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni bulunmadığından bahisle işyeri açma ruhsatının iptal edildiği, bunun üzerine işyeri açma ve ve çalışma ruhsatı bulunmadığının 29/01/2014 günlü zabıt varakası ile tespit edildiği ve Seydişehir Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyerinin kapatılmasına ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca davacı şirketin 189,00 TL idari para cezası ile tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 1608 sayılı Yasa'nın diğer mevzuatta yaptırım öngörülmeyen hallerde uygulanacağı ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile ilgili Kanun hükümlerine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet gösterilemeyeceği, bu kapsamda ilgili mevzuata göre yetkili idarelerden izin alınması gereken hallerde izin alınmaması durumunda uygulanacak olan yaptırımın 1608 sayılı Yasa kapsamında olduğuna kuşku bulunmadığı, nitekim dava konusu işlem ile davacıya para cezası verilirken 1608 sayılı Yasa'nın 1. maddesinde yer alan Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinin dayanak gösterildiği, dolayısıyla sadece 1608 sayılı Yasa'nın ibare olarak dava konusu işlemde yer almamasının işlemin iptalini gerektirmeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda dava konusu işlemin davacıya 189,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.