Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/3307 E. , 2021/4042 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3307
Karar No : 2021/4042
TEMYİZ EDEN (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ...
DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Bakanlık tarafından, Avukat ... hakkında Samsun Barosu Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak adının Baro Levhasından silinmesine ve avukatlık unvanının kaldırılmasına dair karara karşı adı geçen avukat tarafından yapılan itiraz üzerine, Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulunca verilen itirazın kabulüne, meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair kararın kaldırılmasına ve disiplin davasının reddine avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak Baro levhasından silinmesine ve avukatlık unvanının kaldırılmasına dair karar yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda adı geçen avukat hakkında aynı eylemine daha önce Samsun Barosu Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kınama cezası uygulandığından aynı eylemden dolayı bir daha cezalandırılamayacağı, aksinin kabulünün non bis in idem ilkesine aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu'nca ısrar kararı verilmişse de, adı geçen avukat hakkında Samsun Barosu Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında belirtilen eylemi nedeniyle meslekten çıkarılması cezası uygulanmadığı, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla adı geçenin avukatlığa engel bir suçtan hüküm giydiği ve kararın kesinleştiği, anılan kararın avukatlık mesleğini icra etme hakkı üzerinde bozucu inşai nitelikte bir etkisinin bulunduğu, yeni bir hukuki duruma yol açtığı, başka bir anlatımla adı geçenin meslekten çıkarılmasının sebebinin Samsun Barosu Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kınama cezası ile cezalandırılmasına neden olan eylemi olmadığı, avukatlığa engel bir suçtan mahkumiyetine hükmedilmesi nedeniyle meslekten çıkarılması gerektiği dikkate alındığında, anılan ısrar kararının gerekçesinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı ve davalı yanında davaya katılan tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı yanında davaya katılan tarafından, hukuka ve mevzuata aykırı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Kişisel menfaati davanın sonucundan etkilenecek olması nedeniyle davaya müdahalesi kabul edilen kişi yanında yer aldığı taraf temyiz isteminde bulunmasa bile, yanında yer aldığı tarafın açıkça davadan feragat etmediği sürece, aleyhine sonuç doğurmayacak şekilde, dava sonunda verilen kararın temyiz yoluyla incelenmesini tek başına isteyebileceğinin kabul edilmesi gerektiği düşüncesiyle temyiz isteminin esastan incelenerek bir karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin üçüncü şahısların davaya katılmaları konusunda yollamada bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde, üçüncü kişilerin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla müdahil olarak davada yer alabilecekleri; 68. maddesinde, müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahilin, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebileceği; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabileceği; 69. maddesinde, müdahilin de yer aldığı asıl davada hükmün taraflar hakkında verileceği kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anılan kanun maddeleri uyarınca, davanın taraflarından olmayan ve ancak yanında katıldığı tarafa yardımcı olabilen müdahilin, yanında davaya katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması durumunda, tek başına kanun yollarına başvurmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; temyiz istemine konu Mahkeme kararı hakkında davalı konumunda bulunan Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı tarafından temyiz isteminde bulunulmadığı dikkate alındığında, davalı idare yanında davaya katılan ...'nın tek başına temyiz isteminde bulunması hukuken mümkün olmadığından, temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 22/09/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin üçüncü kişilerin davaya katılmaları konusunda yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 68. maddesinde, davaya katılanın, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebileceği, onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabileceği kuralı bulunmaktadır.
Davaya müdahale, görülmekte olan davada, hakkı davanın sonucuna bağlı olan kişinin kendi hukuki yararını korumak için, davanın tarafı olmadan, davayı kazanmasında yararı bulunan tarafın yanında ve ona yardımcı olarak davaya müdahalesine imkan veren bir hukuki kurumdur. Dolayısıyla, kişisel menfaati davanın sonucundan etkilenecek olması nedeniyle davaya müdahalesi kabul edilen kişinin, yanında yer aldığı taraf temyiz isteminde bulunmasa bile, yanında yer aldığı tarafın aleyhine sonuç doğurmayacak şekilde, dava sonunda verilen kararın temyiz yoluyla incelenmesini tek başına isteyebileceğinin kabul edilmesi gerekmektedir. Aksi durum, Anayasa'nın "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36. maddesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) "Adil Yargılanma" başlıklı 6. maddesine aykırı olacaği gibi, idari yargılama usul hukuku yönünden, davaya müdahalenin etkin işletilememesinin hukuka uygunluğunun incelenmesi ve tesis edilmesi amacı ile bağdaşmıyor olacaktır.
Nitekim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Menemen Minibüsçüler Odası/Türkiye kararında, yargıya erişim hakkı veya diğer bir deyimle hukuk davası açma hakkının, AİHS'nin 6. maddesinin "yargılanma hakkı" ile ilgili birinci fıkrasının yalnızca bir yönünü oluşturduğu, erişim hakkının etkin olabilmesi için, haklarına müdahale edilen bir kimsenin açık ve kesin bir şekilde bu işleme itiraz edebilmesi ve mahkemece tartışılabilmesi ve incelenmesi gerektiği, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin mahkemeye erişim hakkını doğrudan etkilediğine işaret etmiştir.
Bu durumda, davalı yanında davaya katılan ...'nın tek başına temyiz isteminde bulunabileceğinin kabulü gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı yanında müdahilin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar veren çoğunluk kararına katılmıyorum.