DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/3365 E. , 2022/530 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/3365
Karar No : 2022/530
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sinop ili, … Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin E-(g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, soruşturma raporu ve eki tanık ifadelerinin birlikte değerlendirilmesinden; … Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olan C.T.'nin cinsel saldırıya maruz kaldığı iddiasıyla açılan davada Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği ifadesinde; cinsel saldırı suçunun, kaldığı koğuşta pornografik içerikli film seyredilmesinden sonra olduğu yönündeki beyanı üzerine yapılan soruşturma kapsamında; davacının, ceza infaz kurumuna cinsel içerikli CD getirdiği, CD'leri tutuklu ve hükümlülere vererek koğuşta seyretmelerini sağladığı, … Cumhuriyet Başsavcılığınca "Bandrolsüz veya bandrol yükümlülüğüne aykırı olarak bir eseri satma, dağıtma, ticari amaçla satın alma, şiddet kullanarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni ile ilgili müstehcen yayın üretmek ve satmak, infaz kurumuna veya tutukevine yasal eşya sokmak" suçlarından cezalandırılması istemiyle açılan dava sonucunda, … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla cezaevine yasak eşya sokmak suçundan hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, isnat olunan fiili işlediği sübut bulan davacının 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 09/01/2017 tarih ve E:2016/17566, K:2017/547 sayılı kararıyla; Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olduğu,
Kanun koyucunun, hukuk devletinde kamu hizmetlerinin uyum ve düzen içinde yürütülmesini sağlamak amacıyla hizmeti sunan kamu görevlileri için disiplin düzenlemeleri içeren kurallar öngörebileceği ve bu kurallara uyulmasını temin etmek amacıyla çeşitli disiplin yaptırımları benimseyebileceği, ancak disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesinin de hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu, eylem ile yaptırım arasında bulunması gereken adil dengenin “ölçülülük ilkesi” olarak adlandırıldığı ve bu ilkenin alt ilkelerini de elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkelerinin oluşturduğu,
“Elverişlilik ilkesi”nin, öngörülen yaptırımın ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, “zorunluluk ilkesi”nin öngörülen yaptırımın ulaşılmak istenen amaç bakımından zorunlu olmasını ve “orantılılık ilkesi”nin ise, öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken orantıyı ifade ettiği,
İdarenin, kamu görevlileri hakkında disiplin cezasını tayin ve takdir ederken, suç ve ceza arasındaki hassas dengeyi gözetmesi gerektiği, disiplin cezası vermeye yetkili olan organların, mevzuata bağlı kalmakla birlikte, evrensel hukuk normlarından olan ölçülülüğün alt ilkeleri olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurlarını da göz önünde bulundurması gerektiği,
Uyuşmazlıkta, cezaevine cinsel içerikli CD'lerin sokulduğu hususunun bir hükümlü tarafından beyan edilmesi üzerine, aynı koğuşta kalan ve ifadesine başvurulan tutuklu ve hükümlülerin bu CD'leri davacının getirdiği yolunda çelişkili ifadelerine dayanılarak, davacının görevinin cezaevine getirilen CD'leri denetlemek olduğundan yola çıkılıp, eyleminin memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak nitelendirilmek suretiyle 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesinde yer alan suç kapsamında görülerek Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının "ölçülülük ilkesine" aykırılık oluşturacağı sonuç ve kanaatine varıldığı,
Bu durumda; davacının eylemine uygun disiplin cezasıyla cezalandırılması gerekirken Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta; … Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan C.T. isimli şahsın cinsel saldırıya maruz kalmasının ardından verdiği ifadesinde; "Koğuşta pornografik içerikli film seyredilmesinin ardından cinsel saldırıya maruz kaldığı" şeklinde beyanda bulunduğu, soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan şahısların davacı hakkında "Görevli bulunduğu ceza infaz kurumuna cinsel içerikli CD getirdiği ve bu CD'leri koğuşlardaki hükümlü ve tutuklulara vererek seyretmelerini sağladığı" şeklinde iddialarda bulunması üzerine, davacı hakkında "Bandrolsüz veya bandrol yükümlülüğüne aykırı olarak bir eseri satma, dağıtma, ticari amaçla satın alma, şiddet kullanarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni ile ilgili müstehcen yayın üretmek ve satmak, infaz kurumuna veya tutukevine yasal eşya sokmak" suçlarından açılan dava sonucunda, … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile davacının "Ceza evine yasak eşya sokmak" suçundan 7 ay, 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, "Müstehcenlik" suçundan ise 1 yıl, 10 ay ve 15 gün hapis cezası ile 500-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacının ilgili suçlardan mahkumiyetine yönelik bahsi geçen kararın Yargıtay … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla onanmak suretiyle kesinleştiğinin görüldüğü,
Davacı hakkında verilen mahkumiyet kararına ilişkin … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararında; "Olay tarihinde sanık M.S.'nin … Kapalı Cezaevinde hükümlü olduğu, sanık …'in de cezaevinde teknisyen olarak çalıştığı, sanık …'in olay tarihlerinde cezaevine müstehcen içerik taşıyan CD'leri değişik zamanlarda sokarak diğer sanık M.S'ye verdiği sanık M.S'nin de CD'leri cezaevinde gösterilmesine katkı sağladığı, iddia, savunma, tanık anlatımları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmış olup, bu şekilde sanıkların müstehcenlik ve cezaevine yasak eşya sokma suçunu işledikleri sonucuna varılmıştır.
Sanıklar suçlamaları inkar etmekte ise de, sanık …'in evinde yapılan aramada bir miktar cinsel içerikli CD ele geçirilmiş, bu CD'ler tanıklar tarafından cezaevinde izlenilen CD'ler olarak teşhis edilmiştir. Öte yandan yine aynı tanıklar sanık …'in cezaevine söz konusu CD'leri soktuğunu ve M.S'ye verdiğini belirtmişlerdir. Bu deliller karşısında sanıkların savunmalarının gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılarak cezalandırılmalarına karar verilmiştir." şeklinde tespitlere yer verildiği,
Somut olayda; davacının cinsel içerikli dijital materyalleri görevli bulunduğu Sinop ili, … ilçesi, Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna soktuğu gibi, söz konusu materyallerin cezaevindeki hükümlü ve tutuklulara erişimini sağladığı hususunun … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla açıkça ortaya konulduğu ve bu kararın Yargıtay … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla onanmak suretiyle kesinleştiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının kesinleşmiş mahkeme kararıyla ortaya konulan ve sübut bulan eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde düzenlenen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suç tanımına uyduğu anlaşılmakla, bu kapsamda davacının devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası ile tecziye edilmesine ilişkin olarak Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, üzerine atılı suçu kabul anlamına gelmemekle birlikte, işlediği iddia edilen fiilin tarihinin 01/11/2009 tarihi olduğu, bu hususun hakkında … Cumhuriyet Savcılığınca düzenlenen iddianamede açıkça belirtildiği, bununla birlikte hakkında meslekten çıkarma cezasının 29/12/2011 tarihi itibarıyla verilmesi nedeniyle eylemin zamanaşımına uğradığı ve disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmanın usulüne göre yapılmadığı, soruşturma esnasında aynı koğuşta kalan ve ifadesi alınan on iki mahkumdan ikisi dışında diğerlerinin tarafınca koğuşa yasak CD verildiğini görmediklerini belirttikleri, iki mahkumun tarafına husumet beslemesi nedeniyle bu şekilde ifade verdiği, usulüne uygun savunmasının alınmadığı, dava konusu kararın orantılılık ilkesine aykırı olduğu ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ... İdare Mahkemesince verilen ısrar kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, davacı tarafından, işlediği iddia edilen fiilin tarihinin 01/11/2009 tarihi olduğu, bu hususun hakkında … Cumhuriyet Savcılığınca düzenlenen iddianamede açıkça belirtildiği, bununla birlikte hakkında meslekten çıkarma cezasının 29/12/2011 tarihi itibarıyla verilmesi nedeniyle eylemin zamanaşımına uğradığı ve disiplin cezası verilemeyeceği ileri sürülmekte ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğracağı kuralına yer verildiği, davacının cinsel içerikli CD'leri cezaevine getirmesi nedeniyle hakkında infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak suçundan açılan soruşturma sonucunda düzenlenen iddianamede, suç tarihinin 01/11/2009, 2010 olarak belirtildiği, öte yandan disiplin soruşturması sürecinde alınan ifadelerde davacının farklı zamanlarda cezaevine cinsel içerikli CD getirdiğinin anlaşıldığı, bu itibarla davacının eyleminin çeşitli tarihlerde devam ettiği ve en son 2010 yılında son bulduğunun kabulü ile davacı hakkında 29/12/2011 tarihinde meslekten çıkarma cezası verilmiş olmakla iki yıl içinde disiplin cezası verilmesine ilişkin yetkinin zamanaşımına uğramadığı anlaşılmış olup, davacının disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, davacı tarafından, usulüne uygun savunmasının alınmadığı ileri sürülmekte ise de, davacı hakkında soruşturma raporunun düzenlenmesi üzerine, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 10/05/2010 tarihli yazısı ile davacının savunmasının alınmasına karar verildiği, bunun üzerine davacı hakkındaki disiplin soruşturmasına konu isnatların ve anılan isnatların karşılığında verilmesi öngörülen cezanın yer aldığı … Adli Yargı İlk Derce Adalet Komisyonunca düzenlenen 26/04/2010 tarihli yazı eklenmek suretiyle Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 13/05/2010 tarihli yazısıyla davacıya savunmada bulunmak üzere 7 gün süre verildiği, söz konusu yazının da davacıya 24/05/2010 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının 27/05/2010 tarihinde savunmasını sunduğu görülmekle, usulüne uygun olarak savunmasının alındığı anlaşılmış olup, davacının anılan iddiası da yerinde görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/02/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.