T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3367
Karar No : 2023/4644
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursu kurucusu olan davacıya hakkında yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen rapora istinaden 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca "beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da ortak olma izni verilmemesine" yönelik tesis edilen … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı durumunda bulunan ve … Valiliği'nin … tarihli ve … sayılı olur doğrultusunda verilen kurumun sürekli olarak kapatılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:… üzerinden açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda … tarihli ve K:… sayılı karar ile iptal edildiği, davalı idarece yapılan inceleme ve soruşturma sonucunda davacı tarafından işletilen Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursu'nun sürekli olarak kapatılmasına karar verildiği, adı geçen kurumun kapatılmasına yönelik bu işlem sonucunda dava konusu işlemin tesis edildiği, yasal düzenlemeden de görüleceği üzere kanunun ilgili maddesindeki kapatma işleminin sonucu olarak durumun açık ve somut olması nedeniyle bağlı yetki içerisinde ve başka türlü hareket etme imkanı da bulunmayan idare tarafından dava konusu "izin vermeme" işleminin tesis edildiği ancak dava konusu işlemin sebebi olan "kurumun kapatılması" işleminin mahkeme kararı ile iptal edilerek işlemin ilk yapıldığı andan itibaren hukuk aleminden kaldırılması sonrasında artık ortada geçerli bir kapatma kararı bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin uygulanmasını gerektirecek sebebin de ortadan kalktığı anlaşılmakla dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava; Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursu kurucusu olan davacıya hakkında yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen rapora istinaden 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca "5 (beş) yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da ortak olma izni verilmemesine" yönelik tesis edilen … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Somut olayda; Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursu kurucusu olan davacının daha önceden alınmış sürücü belgesi bulunmayan kursiyerleri, sisteme farklı tarih ve numara yazılarak fark kursiyeri olarak kaydettiği iddiasıyla anılan sürücü kursu hakkında, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen … gün ve … sayılı soruşturma raporunda bahsi geçen fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi gereğince kursun kurum açma izninin iptal edilmesinin teklifi edildiği ve bu teklif doğrultusunda … tarih ve … sayılı Bursa Valiliği işlemi ile anılan kurumun sürekli olarak kapatılmasına, … tarih ve … sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işlemi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine, … tarihli ve … sayılı dava konusu işlem ile davacıya 5 (beş) yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da ortak olma izni verilmemesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun ''Kurum açma izni'' başlıklı 3. maddesinde; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanır.", "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde ise; "Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir....Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez.", hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; kurum açma iznini amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği, soruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta ise; davacının kurucusu olduğu sürücü kursunun daha önceden alınmış sürücü belgesi bulunmayan kursiyerleri, sisteme farklı tarih ve numara yazılarak fark kursiyeri olarak kaydettiğinden bahisle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan ".. söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir." hükmü gereğince anılan kursun sürekli kapatılması ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine davacıya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmemesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Dairemizin 13/10/2023 tarihli ve E:2021/3595, K:2023/4643 sayılı kararıyla anılan sürücü kursunun sürekli kapatılmasına ilişkin işlemin iptali yönündeki Bursa 3. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiğinden; dava konusu işlemin sebep unsuru olan "kurumun kapatılması" işleminin Mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle dava konusu işlemin dayanağı kalmadığı gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 13/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.