Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/3449 E. , 2022/985 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/3449
Karar No : 2022/985
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, … Temizlik Endüstriyel Ekipmanları Makina Kimya Medikal İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacının muhasebe işlerini yürüttüğü ve vergi beyannamelerini verdiği … Temizlik End. Ekip. Mak. Kim. Med. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2017 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda, adı geçen şirket tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir alım satıma dayanmadan, komisyon karşılığı düzenlenen sahte faturalar olduğu, davacının 2017 takvim yılında anılan şirketin muhasebe işlemlerini yürüttüğü ve bir kısım beyannamelerini verdiği, 213 sayılı Yasa'nın mükerrer 227.maddesi uyarınca mükellefle birlikte davacının da müştereken ve müteselsilen sorumluluğu nedeniyle davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmakla birlikte, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan asıl borçlu … Temizlik End. Ekip. Mak. Kim. Med. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen vergi ceza ihbarnamelerinin 14/11/2019 tarihinde şirket müdürü ...'in ikâmet adresinde, aynı konutta birlikte ikâmet eden bir başka kişiye (tebliğ alındısında tebliğ edilen kişinin ismi okunaklı değil) tebliğ edildiğinin görüldüğü, şirket adına yapılacak tebliğ işlemlerinde, ilgilisinin o anda adreste bulunamaması halinde şirketle hukuki ilgisi olmayanlara yapılan tebliğ işleminin hukuken sonuç doğurmasına olanak bulunmaması nedeniyle, usulüne uygun kesinleşmediği anlaşılan borcun tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin, mükellef tarafından kendilerine ibraz
edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun ve
doğru olarak yasal süresi içinde, kanuni defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından
sorumlu oldukları, serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin, bilerek kullandıkları
veya harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu
anlaşılabilen belgelerden de sorumlu oldukları, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, … Temizlik Endüstriyel Ekipmanları Makina Kimya Medikal İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 saylı Vergi Usul Kanunu'nun "Tebliğ esasları" başlıklı 93. maddesinde, "Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir.Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir." düzenlemesine, "Tebliğ yapılacak kimseler" başlıklı 94. maddesinde, "Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır. Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır. (Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)" kuralına, "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde ise; bu Kanun'a göre bilinen adreslerin; mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler, adres değişikliğinde bildirilen adresler, işi bırakmada bildirilen adresler, vergi beyannamelerinde bildirilen adresler, yoklama fişinde tespit edilen adresler, vergi mahkemesinde dava dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler, yetkili memurlarca tutanakla tespit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartıyla) ve bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir vesikalarında tespit edilen adresler olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere göre, bir tebligatın geçerli sayılabilmesi için, öncelikle muhatabın bilinen adreslerinde, muhataba veya Kanun'da sayılan bazı özel durumlar için muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılmış olması gerekir. Kanun, muhatap yerine tebligatı kabule yetkili kimselere yapılacak tebliğin, muhataba yapılmış sayılacağını öngörmüştür. Ayrı bir tüzel kişiliği olan şirket adına yapılacak tebligatın da öncelikle şirketin bilinen adresinde tebliği yoluna gidilerek, ilgilinin adreste bulunamaması veya adresin boş ve kapalı olduğu hususlarının usulüne uygun şekilde tespit edilmesi durumunda, kanuni temsilcisinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılabileceği açıktır. İkâmet adresinde yapılacak tebligatlarda da tebliğ yapılabilecek kişiler bakımından, görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmama ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmama şartları dışında herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan asıl borçlu … Temizlik End. Ekip. Mak. Kim. Med. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ihbarnamelerin 14/11/2019 tarihinde şirket müdürü … 'in ikâmet adresinde, aynı konutta birlikte ikâmet eden annesine tebliğ edildiği, Mahkemece, şirketin kanuni temsilcisinin ikamet adresinde şirket adına yapılacak tebliğin, bizzat ilgilisine yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği ve anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da Bölge İdare Mahkemesince reddedildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere, şirket adına yapılacak tebligatların -öncelikle şirketin bilinen adreslerinde tebliğ edilmeye çalışılıp edilememesi hâlinde, keyfiyetin, usulüne uygun olarak tutanak haline getirilmesi şartıyla- kanuni temsilcinin ikâmet adresinde bulunanlardan birine yapılması hukuka aykırılık teşkil etmeyeceğinden, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu ödeme emirleri içeriği borç kalemlerinin usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği araştırıldıktan sonra, usulüne uygun kesinleştiğinin anlaşılması hâlinde, ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddialar kapsamında dosyanın yeniden incelenerek karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 22/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.