T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3502
Karar No : 2024/1220
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Bingöl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlemi ve anılan işlemin davacıya tebliğine ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile bu işlemlerin dayanağı olan 21/06/2012 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Danıştay Beşinci Dairesinin 24/10/2017 tarih ve E:2016/19438, K:2017/21614 sayılı kararıyla;
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istemi yönünden;
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 2. fıkrasında, hazırlanacak yönergelerde, personelin "hangi hallerde" branştan çıkarılacağının düzenleneceği belirtilmiş ise de; yapılacak düzenlemenin üst hukuk normu olan Yönetmeliğe uygunluğunun esas olduğu; anılan Yönetmeliğin 10. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan; ancak, "çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanların" ilgili birim amirince teklifi üzerine branştan çıkarılmasının mümkün olduğunun belirtildiği; bu durumda, söz konusu Yönetmelik hükmünü aşar şekilde, "kesinleşmiş bir idari suçtan dolayı uzun süreli durdurma cezası alanların" getirilecek teklif ile branştan çıkarılmasına imkan veren Yönerge hükmünde normlar hiyerarşisi uyarınca hukuka uyarlık görülmediği,
Davacının, bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin 17/01/2013 tarihli işlemin iptali istemi yönünden;
Davacının branştan çıkarılmasına ilişkin 11/01/2013 tarihli branş komisyonu kararı incelendiğinde; Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca branştan çıkarılmasına karar verildiği belirtilmekte ise de; bomba uzmanı branşından çıkarılmasına gerekçe olarak tek başına, almış olduğu uzun süreli durdurma cezasının gösterildiği, çalıştığı branşta verimli olmayacağına veya polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığının görüldüğü,
Bu durumda, uzun süreli durdurma cezası alanların branştan çıkarılabileceğini düzenleyen anılan Yönerge'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka aykırılığı tespit edildiğinden ve dava konusu işleme dayanak gösterilen diğer mevzuat hükümlerine göre değerlendirme yapıldığına dair bir bilgi-belge de bulunmadığı göz önüne alındığında, davacının, uzun süreli durdurma cezası aldığından bahisle bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Anılan kararın; davalı idareler tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2019 günlü, E:2018/1885, K:2019/4796 sayılı kararıyla;
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi yönünden; temyize konu Danıştay Beşinci Dairesi kararının dava konusu düzenlemenin iptaline ilişkin kısmı onanmış;
Davacının bomba uzmanı branşından çıkarılmasına ilişkin işlem yönünden; davacının, bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemin, sadece uzun süreli durdurma cezası alanların branştan çıkarılabileceğini düzenleyen ve iptaline karar verilen Yönerge'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendine dayanmadığı, aynı zamanda anılan maddenin 1. fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinin de işlemin dayanağı olduğu anlaşıldığından, branştan çıkarma işleminin, anılan (c) ve (ç) bentleri yönünden de hukuka uygunluğunun irdelenmesi gerektiği gerekçesiyle temyize konu Danıştay Beşinci Dairesi kararının bireysel işlemin iptaline ilişkin kısmı bozulmuştur.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu branştan çıkarılmasına ilişkin işlemde gerekçeli bir teklifin ve komisyon değerlendirilmesinin bulunmadığı, dolasıyla dava konusu işlemin keyfi olarak tesis edildiği, aldığı disiplin cezasının doğrudan branş dışına çıkarılmayı gerektiren bir neden olamayacağı, dava konusu Yönerge'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nde düzenlenmediği, disiplin cezasına konu olayın, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 21/06/2012 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmesinden önce 16/03/2012 tarihinde gerçekleştiği, disiplin cezasına konu olay tarihi itibarıyla branş değişikliğini gerektirecek bir mevzuat bulunmadığından, dava konusu işlemin hukuki güvenlik ve hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu, disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu, geçmiş hizmetlerinde sicillerinin 90 puanın üzerinde olduğu, 38 olayda 2 kez takdirname aldığı, bomba uzmanlığı ile ilgili bir çok kursa katıldığı ve hiç bir disiplin cezası almadığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 2. fıkrasında, personelin hangi hallerde branştan çıkarılacağının yönerge ile düzenleneceğin belirtildiği, anılan hükme uygun olarak çıkarılan Yönerge maddesinin hukuka uygun olduğu; davacının almış olduğu disiplin cezası nedeniyle bomba uzmanı olarak görev yapamaz duruma geldiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak; davacının, uzun süreli durdurma cezası aldığından bahisle bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Bingöl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı makam onayı işlemi ile anılan makam onayının davacıya tebliğine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemlerin dayanağı olan 21/06/2012 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmiştir.
Danıştay Beşinci Dairesinin 24/10/2017 tarih ve E:2016/19438, K:2017/21614 sayılı dava konusu işlemlerin iptaline dair kararın temyizen incelenmesi sonucu; dava konusu, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi yönünden, onanmasına, davacının branştan çıkarılmasına ilişkin işlem yönünden ise; "Emniyet Genel Müdürlüğünün dava konusu 17/01/2013 tarihli işleminin dayanağını oluşturan 11/01/2013 tarihli branş komisyonu kararı incelendiğinde; bu kararda davacının, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca branştan çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu durumda, davacının, bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemin dayanağının sadece uzun süreli durdurma cezası alanların branştan çıkarılabileceğini düzenleyen ve iptaline karar verilen Yönerge'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendine dayanmadığı, aynı zamanda anılan maddenin 1. bendinin (c) ve (ç) bentlerinin de işlemin dayanağı olduğu anlaşıldığından, branştan çıkarma işleminin, anılan (c) ve (ç) bentleri yönünden de hukuka uygunluğunun irdelenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, temyize konu Daire kararının bireysel işlemin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle Danıştay İdari Dava Dairelerinin 30/10/109 günlü ve E: 2018/1885, K: 2019/496 sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay Dava Dairelerinin nihai kararlarının Danıştay’da temyiz edilebileceği, 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50’nci madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı öngörülmüştür. 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme ile Danıştay Dava Dairelerine, ilk derecede bakılan davalarla ilgili bozma kararlarına karşı eski kararlarında ısrar edebilme yetkisi tanınmamıştır.
Bozma kararında belirtilen gerekçe çerçevesinde davacının branştan çıkarılmasına ilişkin işlemin yeniden incelenmesi sonucunda;
Bingöl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Batman Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaparken hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Batman Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 08/10/2012 tarih ve 2012/70 sayılı kararı ile; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca '16 ay uzun süreli durdurma' cezası ile tecziyesine karar verilmiş, daha sonra anılan disiplin cezası sebebiyle branştan çıkarılmasının teklif edilmesi üzerine, branş komisyonunun 11/01/2013 tarih ve 02 sayılı kararıyla, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca bomba uzmanı branşından çıkarılmasına karar verilmiş ve bu karar, 17/01/2013 tarihli işlem ile onaylanmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 28/01/2013 tarih ve 450 sayılı işlemi ile anılan onay işleminin personele tebliği ile ilgili gereğinin yapılması hususu Bingöl Valiliğine bildirilmiştir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesinde; polisin, silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısım olduğu, her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada göz önünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartlarının İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
3201 sayılı Kanun'un 4. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 25/08/2011 tarih ve 28036 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin "Branştan çıkarma" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Personelin branştan çıkarılmasına ilişkin ilgili birim amirince branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir.
(2) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, birimin bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır. Genel Müdüre doğrudan bağlı daire başkanlıklarında ise bu işlemler, ilgili daire başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile yerine getirilir.
(3) Personelin branştan çıkarılmasında aşağıdakilerden herhangi birinin varlığı aranır;..
b) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
c) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,
d) Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar...";
Anılan Yönetmeliğin "Yönergeler" başlıklı 17. maddesinde ise, "(1) Yeni branş oluşturulduğunda, onayın alındığı tarihten itibaren altı ay içerisinde, bu branşa sahip daire başkanlığı, Personel Dairesi Başkanlığının uygun görüşünü alarak branş yönergesini çıkarır.
(2) Yönergelerde, branşlı personelin sahip olacağı nitelikler, branşlı personelin hangi hallerde branştan çıkarılacağı, sınav ve branş kursları, branşlı personelin başarı kriterleri ve ölçüm zamanları, branş komisyonlarının çalışma şartları ile bu Yönetmelikle kendilerine verilen diğer görevlerin uygulaması belirtilir. Ayrıca, yönergelerde branşların özelliğine göre branşta çalışma alt ve/veya üst süresi belirlenebilir." hükümlerine yer verilmiştir.
3201 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 21/06/2012 tarihli Emniyet Genel Müdürü Onayı ile yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 1. maddesinde; bu Yönerge'nin Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yapan bomba uzmanı branşlı personelin branşlaşma işlemlerini hizmetin gereklerine uygun, dengeli ve objektif kurallara bağlamak, branşlaşma işlemlerinin ne şekilde ve nasıl yapılacağına dair esasları tespit etmek ve yürütülmesini sağlamak amacıyla hazırlandığı, 4.maddesinin (d) bendinde; branşlı personelin; bomba imha hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla hizmet alanındaki ilgili kursu tamamlayarak branşa aktarılan personeli ifade edeceği belirtilmiş, "Branştan çıkarma" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Bomba uzmanı branşlı personelden,... c) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
ç) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,
d) Kesinleşmiş bir idari suçtan dolayı uzun süreli durdurma cezası alanlar..... hakkında Şube Müdürü tarafından branştan çıkarılmak üzere branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir.
(3) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Olayda, 11.1.2013 tarihli branş komisyonu kararı incelendiğinde; davacının, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca branştan çıkarılmasına karar verildiği belirtilmekte ise de; davacının bomba uzmanı branşından çıkarılmasına gerekçe olarak tek başına, almış olduğu uzun süreli durdurma cezasının gösterildiği, çalıştığı branşta verimli olmayacağına veya polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu işleme dayanak gösterilen Yönerge'nin 12. maddesinin 1. bendinin (c) ve (ç) bentlerine göre değerlendirme yapıldığına dair bir bilgi-belge de bulunmadığı göz önüne alındığında, davacının, uzun süreli durdurma cezası aldığından bahisle bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Danıştay Beşinci Dairesinin 24/10/2017 günlü, E:2016/19438, K:2017/21614 sayılı kararının, davacının bomba uzmanı branşından çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2019 günlü, E:2018/1885, K:2019/4796 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Bingöl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü Bomba İmha ve İnceleme Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacı, ekip görevlilerine tahsis edilen ve sürekli kendinde kalan ekip aracıyla yaklaşık 1,5 yıldır tanıdığını beyan ettiği M.D. isimli şahsı işyerinin önünden alarak borcunu tahsil etmek için alacaklısı olduğu şahsın ikametine götürdüğü, görüşme sonuna kadar araçla birlikte M.D.'yi beklediği ve sonrasında beraber ayrılmaları nedeniyle "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunmak” fiilini işlediğinden bahisle Batman Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile Emniyet Örgütü Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmıştır.
Davacı "16 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırıldığından Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlem tesis edilerek bakılmakta olan dava açılmıştır.
Davacının "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Batman Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Beşinci Dairesinin 24/10/2017 günlü, E:2016/18278, K:2017/21613 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K… sayılı kararla davacının fiilinin sübut bulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar Dairemizin 20/12/2023 günlü, E:2023/6689, K:2023/6187 sayılı kararı ile onanmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın dava konusu işlemin kurulduğu tarihte yürürlükte olan haliyle 124. maddesinde, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesinde; polisin, silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısım olduğu, her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada göz önünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartlarının İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
3201 sayılı Kanun'un 4. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 25/08/2011 günlü, 28036 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin "Branştan çıkarma" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Personelin branştan çıkarılmasına ilişkin ilgili birim amirince branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir.
(2) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, birimin bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır. Genel Müdüre doğrudan bağlı daire başkanlıklarında ise bu işlemler, ilgili daire başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile yerine getirilir.
(3) Personelin branştan çıkarılmasında aşağıdakilerden herhangi birinin varlığı aranır;..
b) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
...
c) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,
d) Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar...";
Anılan Yönetmeliğin "Yönergeler" başlıklı 17. maddesinde ise, "(1) Yeni branş oluşturulduğunda, onayın alındığı tarihten itibaren altı ay içerisinde, bu branşa sahip daire başkanlığı, Personel Dairesi Başkanlığının uygun görüşünü alarak branş yönergesini çıkarır.
(2) Yönergelerde, branşlı personelin sahip olacağı nitelikler, branşlı personelin hangi hallerde branştan çıkarılacağı, sınav ve branş kursları, branşlı personelin başarı kriterleri ve ölçüm zamanları, branş komisyonlarının çalışma şartları ile bu Yönetmelikle kendilerine verilen diğer görevlerin uygulaması belirtilir. Ayrıca, yönergelerde branşların özelliğine göre branşta çalışma alt ve/veya üst süresi belirlenebilir." hükümlerine yer verilmiştir.
3201 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 21/06/2012 tarihli Emniyet Genel Müdürü Onayı ile yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin 1. maddesinde; bu Yönerge'nin Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yapan bomba uzmanı branşlı personelin branşlaşma işlemlerini hizmetin gereklerine uygun, dengeli ve objektif kurallara bağlamak, branşlaşma işlemlerinin ne şekilde ve nasıl yapılacağına dair esasları tespit etmek ve yürütülmesini sağlamak amacıyla hazırlandığı, 4. maddesinin (d) bendinde; branşlı personelin; bomba imha hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla hizmet alanındaki ilgili kursu tamamlayarak branşa aktarılan personeli ifade edeceği belirtilmiş;
Aynı Yönerge'nin "Branştan çıkarma" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Bomba uzmanı branşlı personelden;
....
c) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
ç) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,
d) Kesinleşmiş bir idari suçtan dolayı uzun süreli durdurma cezası alanlar..... hakkında Şube Müdürü tarafından branştan çıkarılmak üzere branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir.
(3) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı Branş Komisyonunun 11/01/2013 günlü, 2 sayılı kararında, davacının 16 ay uzun süreli durdurma cezası aldığından, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bomba Uzmanı Branşlı Personel Yönergesi'nin "Branştan çıkarma" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri uyarınca davacının bomba uzmanlığı branşından çıkarıldığı anlaşılmıştır.
Adı geçen Yönerge'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi Danıştay Beşinci Dairesinin kararıyla iptal edildiğinden, davacının bomba uzmanlığı branşından çıkarılması işleminin hukuka uygun olup olmadığı, anılan maddenin (c) ve (ç) bentleri açısından değerlendirilmedir.
Her iki bent uyarınca personelin branştan çıkartılabilmesi için, çalıştığı hizmette verimli olamayacağının ya da hizmetin olumsuz etkileneceğinin bilgi ve belgelerle anlaşılmış olması gerekmektedir.
Olayda, davacı, 16 ay uzun süreli durdurma cezası almış olmakla birlikte, disiplin cezasına dayanak oluşturan eylemin, bomba uzmanlığı hizmetini etkileyip etkilemediğine, davacının, anılan branşta verimli olamayacağına ilişkin davalı idarece herhangi bir değerlendirme yapılmadığı açıktır.
Bu itibarla; 16 ay uzun süreli durdurma cezasına konu eylemin, davacının bomba uzmanlığı branşındaki verimini etkilediğine ilişkin somut tespit ve değerlendirme bulunmaksızın, Yönergenin yukarıda aktarılan (c) ve (ç) bentlerine dayalı olarak bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının bomba uzmanı branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlem ile anılan işlemin tebliğine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin İPTALİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan … -TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarelerce yapılan masrafların üzerlerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine;
3. Bakılan davanın kesinleşen kısımları için davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davacı lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.