Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/3564 E. , 2021/14028 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/3564
Karar No : 2021/14028
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) …. İnşaat ve Maden Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ….., Av. ….
2- (DAVALI) …. Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …., Av. ….
KARŞI TARAF : 1- …. Belediye Başkanlığı
2- …. İnşaat ve Maden Sanayi Ticaret A.Ş.
İSTEMİN ÖZETİ : Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, …. ada, …. parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 20'şer katlı iki adet yapının 10'ar katının … Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının açtığı ihale sonrasında Valilik tarafından yıktırılmasında, Belediyenin hizmet kusuru olduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen 14.266.929,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 14.766.929,00 TL zararın idareye başvuru tarihi olan 02/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, maddi tazminat isteminin 12.855.236,22 TL'lik kısmının kabulü, bu tutarı aşan 1.411.692,91 TL'lik kısım ile manevi tazminat talebi yönünden ise davanın reddi yolundaki ….. İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…., K:…. sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen …. tarih ve E:…., K:….. sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …..'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
…. Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen …. tarihli, E:…., K:…. sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/12/2021 tarihinde, oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, …. ada, …. parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 20'şer katlı iki adet yapının 10'ar katının Diyarbakır Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının açtığı ihale sonrasında Valilik tarafından yıktırılmasında, Belediyenin hizmet kusuru olduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen 14.266.929,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 14.766.929,00 TL zararın tazmini istemiyle Kayapınar Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davada; ağır hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle manevi tazminat yönünden davanın reddine, maddi tazminat yönünden ise ….. Sulh Hukuk Mahkemesinin E: …..İş sayılı dosyasıyla yapılan tespit dikkate alınarak, 12.855.236,22 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.
Davalı idare tarafından yapılan savunmada; 1994 yılında askeri makamlar tarafından mania kriterlerinin her ölçekteki plana işlenmesi için Valilik ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine bildirimde bulunulduğu, böyle bir uygulamadan kendilerinin haberdar edilmediği, iddia edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden ise; olaya ilişkin mania kriterlerinin her ölçekteki imar planlarına işlenmesi için bildirilen …. Bakanlığının …. tarihli, …. sayılı yazısının …. Valiliği ile ….. Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; söz konusu mania kriterlerinin her ölçekteki imar planına işlenmesi talebinin davalı Belediye'ye bildirilip bildirilmediği ve bu hususta Büyükşehir Belediyesi veya Valiliğin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı konusunda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.
KARŞI OY (XX) :
Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, …. ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 20'şer katlı iki adet yapının 10'ar katının Diyarbakır Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının açtığı ihale sonrasında Valilik tarafından yıktırılmasında, Belediyenin hizmet kusuru olduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen 14.266.929,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 14.766.929,00 TL zararın tazmini istemiyle Kayapınar Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davada; ağır hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle manevi tazminat yönünden davanın reddine, maddi tazminat yönünden ise ….. Sulh Hukuk Mahkemesinin E: ….İş sayılı dosyasıyla yapılan tespit dikkate alınarak, 12.855.236,22 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu taşınmazın mania kriterlerine aykırı olduğundan bahisle, davalı idare tarafından verilen yıkım kararlarının yargı kararıyla iptal edildiği, taşınmazların yıkımı için en son verilen … Belediye Encümeninin …. tarihli … ve …. sayılı işlemlerine karşı açılan davalarda, ….. İdare Mahkemesinin …. ve …. sayılı dosyalarında verilen iptal kararlarının, karar düzeltme aşamasında Danıştay 14. Dairesinin 2014/6554 ve 2014/6768 sayılı kararlarıyla 30/12/2014 tarihinde onanarak kesinleştiği, yıkımın Belediye tarafından gerçekleştirilemediği gerekçesiyle, …. Valiliğinin …. tarih ve …. sayılı yazısı ile "İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun" gereğince yıkımın gerçekleştirilmesi talimatının verildiği, bilahare bu konuda ihale açılarak, yıkımın gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Valilik tarafından yıkım kararı verildiği tarihte davalı idare tarafından verilen yıkım kararlarının yargı kararlarıyla iptal edildiği ve yıkımın da Valilik tarafından Kanunla kendisine verilen yetki çerçevesinde yapıldığı dikkate alındığında, tazminat isteminin Diyarbakır Valiliğine yöneltilmesi gerektiğinden, Mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk görüşüne katılmıyorum.