T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3595
Karar No : 2023/4643
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Bursa İli, İnegöl İlçesinde faaliyet gösteren Özel … Taşıt Sürücü Kursunun daha önceden alınmış sürücü belgesi bulunmayan kursiyerleri, sisteme farklı tarih ve numara yazılarak fark kursiyeri olarak kaydettiğinden bahisle anılan kursun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca sürekli olarak kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Valiliği işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; anılan fiillerin kursun kurulma amacına aykırılık taşıma kapsamında değerlendirilemeyeceği, yasa maddesinde kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatının doğrudan iptal edilmesini gerektiren sebeplerin gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu edilen işlemde konu ve sebep yönlerinden hukuka uyarlık görülmediğinden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işleme esas teşkil eden fiilin kursun kurum açma amacına aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Bursa İli, İnegöl İlçesinde faaliyet gösteren Özel … Taşıt Sürücü Kursunun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca sürekli olarak kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Bursa Valiliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursu kurucusu olan davacının daha önceden alınmış sürücü belgesi bulunmayan kursiyerleri, sisteme farklı tarih ve numara yazılarak fark kursiyeri olarak kaydettiği iddiasıyla anılan sürücü kursu hakkında, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen … gün ve … sayılı soruşturma raporunda bahsi geçen fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi gereğince kursun kurum açma izninin iptal edilmesinin teklifi edildiği ve bu teklif doğrultusunda anılan kurumun sürekli olarak kapatılmasına ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun ''Kurum açma izni'' başlıklı 3. maddesinde; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanır.", "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde ise; "Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir....Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez.
", hükmüne yer verilmiştir.
13/10/1983 tarih ve 18195 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Sürücü adaylarında aranacak şartlar" başlıklı 41. maddesinde; "Sürücü belgesi alacakların;
a) Yönetmelikte belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımaları,
b) Öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları,
c) İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları,
d) Sürücü kurslarında teorik ve uygulamalı eğitimini tamamlayıp sürücü sınavlarını başararak, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmaları,
e) Adli sicilinde, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188, 190 ve 191 inci maddeleri, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin ikinci ve takip eden fıkralarında belirtilen suçlardan hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması,
f) Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması,
g) Başka sınıf sürücü belgesi alabilmek için, daha önce verilmiş ancak geri alınmış olan sürücü belgesinin bu Kanunda öngörülen şartlar yerine getirildiği için sahibine iade edilmiş olması, zorunludur..." hükmü yer almaktadır.
29/05/2013 tarih ve 28661 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin "Kurslarda verilen eğitimin amacı" başlıklı 5. maddesinde; "Özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında verilen eğitim hizmetlerinin amacı, motorlu taşıt sürücüsü eğitimi vermek ve yapılan sınavlar sonucunda başarılı olanlara sertifika düzenlemektir.", " Farklı bir sınıf sertifika alma" başlıklı 39. maddesinde ise "(1) Karayolları Trafik Yönetmeliğinin geçici 10 uncu maddesi kapsamına giren sürücü belgesi sahibi olup farklı bir sınıfın motorlu taşıt sürücü sertifikası almak isteyenler Tablo 2’de, bunların dışındaki sürücü belgesi sahiplerinden farklı bir sınıfın motorlu taşıt sürücü sertifikası almak isteyenler ise Tablo 1’de istedikleri sertifika sınıfının şartlarını taşımak kaydıyla aşağıdaki tablolarda belirtilen ders saati sayısı kadar direksiyon eğitimi dersini alırlar." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
… tarih ve … sayılı soruşturma raporunda yer alan İnegöl İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Özel Öğretim Bölümü Şefi E.B'nin 05/03/2019 tarihli ifade tutanağında MTSK modülünde fark kursiyerlerinin mevcut belgesi ile ilgili bölümde sadece sınıfı ve belge numarasının yazdığı, sistemde bu belgenin sorgulanacağı bir yerin bulunmadığından sorgulamanın yapılamadığı, aynı kişinin 29/03/2019 tarihli ifade tutanağında ise olmayan bir belgeye ait numaranın yazılması durumununda bu numarayı sistemin kabul etmeyeceğini düşünerek kurs müdürlüklerince girilen mevcut sürücü belgesi numaralarını kurs müdürünün girdiği şekliyle onayladıklarını beyan ettiği, kursiyer Ş.K'nın 02/04/2019 tarihli ifade tutanağında yazılı sınava girmediğini, direksiyon uygulama sınavına girdiğini ve bu sınavdan geçtiğini, daha sonra dosyasıyla Yenişehir İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne giderek oradan "B" sınıfı ehliyetini aldığını, kimseye yazılı sınava neden girmediğini sormadığını ve İdem Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursundan almış olduğu "B" sınıfı ehliyet dışında daha önceden aldığı başka bir sürücü belgesinin olmadığını beyan ettiği görülmektedir.
Diğer yandan; davacının İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … sayılı soruşturma dosyasında verdiği ifadede, yazılı sınava girip direksiyon sınavına girmeye hak kazanan şahısların direksiyon sınavına girme hakkının düştüğünü fark ettiği, bu şahısların sürücü kurs sahibinden şikayetçi olacaklarını söylediği, bu şikayeti engelleyebilmek amacıyla sistemde ehliyetler arası geçiş prosedürünü uygulamak istediği, ancak Milli Eğitim Bakanlığının buna izin vermeyeceğini düşündüğü, yine de çaresizlikten sadece direksiyon sınavına girebilsinler diye hiç ehliyetleri olmamasına rağmen A1, A2 ve F sınıfı ehliyetleri varmış gibi MEBBİS sistemine kayıt yaparak gönderdiği beyanlarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada yer alan soruşturma raporu, soruşturma kapsamında alınan ifadeler ve diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirmesi sonucunda dava konusu işleme esas teşkil eden fiilin sübuta erdiği sonucuna varılmıştır.
Bu aşamada; Özel İdem Motorlu Taşıt Sürücü Kursunun daha önceden alınmış sürücü belgesi bulunmayan kursiyerleri, sisteme farklı tarih ve numara yazılarak fark kursiyeri olarak kaydetmek suretiyle yazılı sınava girmeden daha önceden alınmış sürücü belgesi varmış gibi göstererek direksiyon sınavına girmelerinin sağlanması fiilinin 5580 sayılı Kanunun 7. maddesinde yer alan "kurum açma izninin amacı dışında kullanılması" fiili kapsamında olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, kurumların kurum açma izninde yer alan onaylı program(lar) çerçevesinde bu programların amacına uygun olarak eğitim öğretim faaliyetlerini yürütmesi gerektiği anlaşıldığından; özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında verilen eğitim hizmetlerinin amacının motorlu taşıt sürücüsü eğitimi vermek ve yapılan sınavlar sonucunda başarılı olanlara sertifika düzenlemek olduğu dikkate alındığında davacıya ait sürücü kursunun kurum açma izninin iptaline gerekçe gösterilen fiillerin, kursun kurulma amacına aykırılık teşkil edecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen gerekçe ile dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 13/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.