Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/3597 E. , 2022/687 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3597
Karar No : 2022/687
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde görev yapmakta iken istifa eden davacının, ... Dairesi başkan vekilliği görevini yürüttüğü döneme ilişkin olarak hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararla; dava dosyasında yer alan mevcut soruşturma raporu ve ekleri ile tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının, ... Daire Başkanı ve ... Koordinatörü olarak görev yaptığı dönemde mevzuata aykırı iş ve işlemlerle kamu zararına sebebiyet verdiğinin sabit olduğu, üzerine atılı, disiplin cezasını gerektiren eylemlerinin sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına yönelik istinaf incelemesi sonucunda Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine dair kararı ile, davalı idarece davacıya isnad edilen fiilerin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde belirtilen disiplin suç ve cezaları bakımından yeniden değerlendirilerek, iptal edilen Kanun hükmü yürürlükte iken verilen cezadan daha ağır olmamak üzere yeni bir ceza verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, değerlendirme yapılırken davacıya verilecek cezanın statüsüne göre tayin edileceği, anılan yargı kararı uyarınca davalı idarece yapılacak değerlendirme sonucunda, davacıya daha önce verilmiş olan işten çıkarma cezasından daha ağır olmamak üzere yeniden bir ceza verilebilmesi mümkün iken, dava konusu ... tarih ve ... sayılı karar ile, niteliği itibarıyla işten çıkarma cezasından daha ağır sonuçlar doğuran, davacının bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılması sonucunu doğuran dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde görev yapmakta iken istifa eden davacının, ... Dairesi başkan vekilliği dönemindeki eylemleri nedeniyle hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucu hazırlanan soruşturma raporunda özetle; TRT Türk, TRT Haber ve TRT Spor Kanal Koordinatörlükleri bünyesinde 2014 ve 2015 yıllarında konuk, sunucu, danışman, prodüksiyon amiri/set amiri ve yardımcıları vb. olmak üzere hizmetinden yararlanılan kişiler için firmalara yapılan ödemelere ilişkin tüm işlemlerle ilgili olarak davacı hakkında soruşturma başlatıldığı, bu eylemin, "Hırsızlık, görevi kötüye kullanma, sahtekârlık, dolandırıcılık, yalan yere tanıklık veya yemin, zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet veya cürüm uydurma gibi memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici" davranışlar kapsamında bulunduğundan bahisle, davacının TRT Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiş; getirilen teklif doğrultusunda Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Davacının anılan disiplin cezasının iptali istemiyle açtığı davada, dava konusu işlemin iptaline işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin ise reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine karar verildiği; anılan iptal kararı üzerine davalı idarece, davacının bu kez Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir." hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 20/05/1988 tarih ve 19817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 100. maddesinde işten çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller sayılmış ve bu maddenin (g) bendinde, "Hırsızlık, görevi kötüye kullanma, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere tanıklık veya yemin, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet veya cürüm uydurma gibi memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici suçlardan birisini işlediği idari soruşturma sonunda sabit olanlar" hakkında, işten çıkarma cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Danıştay Onaltıncı Dairesinin 08/06/2016 tarih ve E:2015/15655 sayılı kararıyla, "disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin 2954 sayılı Kanun'un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "....disiplin cezaları...." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle, iptali için itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla, 2954 sayılı Kanun'un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "....disiplin cezaları...." ibaresi iptal edilmiş olup; Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı gereği 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleri ile 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'na "Disiplin işlemleri ile disiplin amirleri" başlıklı 56/A maddesi, "Disiplin cezaları" başlıklı 56/B maddesi ve "Disiplin işlemlerinin uygulanma esasları" başlıklı 56/C maddesi eklenmiştir.
7176 sayılı Kanun'la 2954 sayılı Kanun'a eklenen 56/A maddesinin birinci fıkrasında, "Kurum hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurt dışında yerine getirmeyen, mevzuatın gerekli kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu anılan Kanunda yer alan disiplin cezaları verilir." kuralına yer verilmiş; 56/B maddesinde ise, "Kurumda görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezaları ile disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:...
5) İşten çıkarma: Personelin, Kurumda herhangi bir statüde veya başka kamu kurum ve kuruluşlarında memur olarak bir daha çalıştırılmamak üzere Kurumla ilişiğinin kesilmesidir. Bu ceza, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde yer alan Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller ile aşağıda sayılan fiil ve hallerde verilir:
a) Hizmeti aksatmak veya durdurmak amacıyla görevinin gereklerini kasten yerine getirmeyerek veya aynı amaçla fiil ve hallerde bulunmak suretiyle yayının aksamasına, durmasına veya yapılamamasına sebep olmak.
b) Genel yayın esasları veya yayın hizmeti ilkelerine kasten aykırı yayın yapmak veya yapılmasına sebep olmak.
c) Kurumun yayın mecralarından yararlanarak, Devletin iç veya dış güvenliği ile kamu düzenini bozacak nitelikte yayın yapmak veya yapılmasına sebep olmak." düzenlemesi yer almaktadır.
2954 sayılı Kanun'a, 7176 Kanun'un 5. maddesiyle eklenen 56/C maddesinde ise, "Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının "Disiplin" başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına ilişkin düzenlemeler "İşten çıkarma" cezası hakkında uygulanır...." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde ise, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "... disiplin cezaları..." ibaresinin, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verildikten sonra; 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun'a eklenen 56/A, 56/B ve 56/C maddeleri ile TRT Genel Müdürlüğünde görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin düzenlemeler yapılmış olup; 56/C maddesinde; "Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının "Disiplin" başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına ilişkin düzenlemeler "İşten çıkarma" cezası hakkında uygulanır..." hükmü yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesince bir Kanun maddesinin iptal edilmesinden sonra yasama organınca yeni bir yasal düzenleme yapılırsa, uyuşmazlığın bu düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir. Aksi yaklaşımın, işlenen fiillerin cezasız kalması neticesini doğuracağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararından sonra, 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun'un 56/B maddesinde öngörülen disiplin cezaları uygulanmakla birlikte; 56/C maddesinde personele uygulanacak disiplin işlemlerinde bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'a atıf yapıldığından, uyuşmazlığın yeni yasal düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2020 tarih ve E:2019/2976, K:2020/1348 sayılı kararı da bu yöndedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/02/2022 tarihinde, kesin olarak oyçokluğuyla, karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde görev yapmakta iken istifa eden davacının, ... Dairesi başkan vekilliği görevini yürüttüğü döneme ilişkin olarak hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, davacının Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı (ilk) işlemin iptali istemiyle açtığı davada verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği anlaşıldığından, söz konusu karara yönelik istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın temyiz istemine dair Dairemizin E:2021/422 sayılı kararında yer alan karşı oyumda belirtilen gerekçe uyarınca bu davaya konu ikinci işlem hakkında yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.