T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3597
Karar No : 2023/4694
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... Emniyet Müdürü olan davacının, ... Emniyet Müdürü olarak görevli olduğu sırada Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 4. maddesinin 1. bendi uyarınca "Görev sırasında veya dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak" fiili nedeniyle "kınama" cezası verilmesi gerekmekteyse de Tüzüğün 15. maddesinin tatbikiyle "uyarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının ... İl Emniyet Müdürü olarak görev yaptığı dönemde personel maaşlarına ilişkin promosyonlarla ilgili komisyon kurulduğu ve ... Bankası ile protokol imzalandığı, anılan banka tarafından kuruma ödenmek üzere verilecek 490.000,00 TL'nin 2007/21 sayılı (Mülga) Başbakanlık Genelgesinin 4. maddesi gereğince 140.000,00 TL'sinin kurum ihtiyaçlarında kullanılmak üzere ayrılmasına, geriye kalan 350.000,00 TL'nin de personele eşit miktarda dağıtılmasına karar verildiği, davacının anılan komisyonun başkanı olduğu, bu karardan sonra 17/02/2009 tarihinde kurum payı olarak ayrılan 139.000,00 TL'nin Zonguldak ili ... Derneğine aktarıldığı ve makbuzun dosyada mevcut olduğu, personelin ihtiyaçları için ayrılan miktarın ita amirinin kontrolü ve denetimi altında kullanılabileceği, bu şekilde özel bir derneğe para aktarılması sonucunda paranın tasarruf yetkisinin tamamen derneğin yönetim kurulunda olduğu ve Emniyet teşkilatındaki ita amirinin paranın ne şekilde kullanıldığını denetleme yetkisinin ortadan kalktığı, bu paranın bir kısmının İl Emniyet Müdürlüğü'nün bir takım bakım onarım hizmetleri için kullanılmışsa da paranın kullanılmaması durumunda Emniyet teşkilatında ita amiri olan davacının yaptırım uygulama yetkisinin de olmadığı açık olup, Kanun ve Genelge hükümlerine aykırı olarak özel bir derneğe para aktarıldığından görev sırasında veya dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak fiilinin sübuta erdiği ve davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediği kanaatine varılarak, davacı hakkında sicilleri iyi olduğundan bir alt ceza uygulanarak uyarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacının, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı iddiasıyla ilgili olarak; disiplin cezası verme zamanaşımı başlangıcının disiplin suçu niteliğindeki fiil ve hallerin işlenildiğinin soruşturmaya yetkili amirlerce öğrenilmesi tarihi olduğundan ve İçişleri Bakanlığı'nın 15/03/2010 tarihli yaz teftiş onay emri gereğince Zonguldak İl Emniyetinin teftişini yapmakla görevlendirilen Mülkiye Başmüfettişi ... 'nün ... günlü, ... sayılı Bakanlık Makamına hitaben yazdığı yazı ile İl Emniyet Müdürlüğü personel maaş promosyonlarının 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesine aykırı olarak Zonguldak ili ... Derneğine aktarıldığını bildirmesi ve disiplin soruşturması yapılabilmesi için izin talebinde bulunması üzerine 22/11/2010 tarihli emir ile disiplin soruşturmasına başlanıldığı göz önüne alındığında, disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğramadığı gerekçesiyle, davanın reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin, bankadan alınan promosyon parasının derneğin banka hesabına aktarıldığı 17/02/2009 tarihine dayandığı, hakkında verilen uyarma cezasının 25/04/2011 tarihli olduğu ve fiilin işlendiği tarih ile “uyarma” cezasının verildiği tarih arasında iki yıldan fazla bir süre geçtiğinden idarenin ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı, 2007/11 sayılı (Mülga) Başbakanlık Genelgesinde promosyondan ayrılan kurum payının ne şekilde kullanılacağının sadece amaç yönünden ortaya konulduğu, belirli bir harcama yöntemi belirlenmediği, bu yöntemin kurumun en üst birim amirinin yetkisine bırakıldığı, iddia olunan dönemde, derneğin tamamen İl Emniyet Müdürlüğünün bir takım bakım ve onarım işlerine para harcadığı, ayrıca dernek faaliyetlerinin her zaman denetlenebilir olduğu, soruşturma raporunda ceza tayinine yer olmadığı yönünde teklif getirildiği, sadece paranın tasarruf yetkisinin dernek yönetim kuruluna geçtiği gerekçesine dayandırılarak karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; disiplin kurullarınca soruşturma dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre karar verildiği, soruşturma açmaya yetkili disiplin amirince davacı hakkında isnat edilen suçun 15/01/2009 tarihinde promosyon paralarının derneğin banka hesabına aktarılmasıyla başladığı, davacının görevden ayrıldığı 29/06/2009 tarihine kadar devam ettiği, soruşturmaya konu olan dernekte bu tarih itibarıyla gerekli paranın bulunduğu, dolayısıyla kurulca devam eden bir suç olarak değerlendirildiği, 657 sayılı Kanun'un "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde belirtilen iki yıllık yasal süre içerisinde soruşturmanın başlatıldığı ve gerekli cezanın verildiği, temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesi tarafından Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltı Dairesi tarafından da Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının ... Emniyet Müdürü olarak görevli bulunduğu dönemde İl Emniyet Müdürlüğü personel maaşlarına ilişkin promosyonlarla ilgili olarak ... Bankası ile protokol imzalandığı ve söz konusu promosyonlardan kurum payı olarak ayrılan 139.000,00 TL'nin 2007/21 sayılı (Mülga) Başbakanlık Genelgesine aykırı bir şekilde Zonguldak ili ... Derneğine aktarıldığı iddiasıyla hakkında açılan soruşturma üzerine düzenlenen ... günlü, ... sayılı Disiplin Soruşturma Raporunda, tüzel kişiliğe sahip kendi genel kurul ve yönetim kurulu, denetim kurulu olan özel bir derneğe para aktarılmasının anılan Genelgeye aykırılık teşkil ettiği, derneğe aktarılan maaş promosyonları ile İl Emniyet Müdürlüğü'nde bir takım bakım onarım hizmetlerinin gerçekleştirildiği de dikkate alınarak disiplin yönünden herhangi bir ceza tayinine yer olmadığı, ancak uygulamada yanlış emsaller oluşturacak bu tür iş ve işlemlerde bulunmamaları hususunda uyarılması gerektiği yönünde görüş belirtildiği, soruşturma dosyasının İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunda incelendiği ve davacının görev sırasında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak suçunu işlediği sübuta erdiğinden kınama cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, sicilleri iyi olduğundan, bir derece alt ceza olan uyarma cezasıyla cezalandırılmasına ...günlü, ... sayılı işlemle karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 4/1. maddesinde yer alan, "Görev sırasında veya dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak" fiili, kınama cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, aynı Tüzüğün 15. maddesinde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara, Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde,
"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,
Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.
Yukarıda aktarılan hükümle, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmediği takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.
Olayda; Zonguldak Emniyet Müdürlüğü personelinin maaş ödemeleri için yeni bankanın tespitiyle, yapılacak işlemleri takip etmek üzere oluşturulan komisyonun ... günlü, ... sayılı kararıyla, ... Bankası ile maaş protokolü imzalanmasına, ... tarafından kuruma ödenmek üzere verilecek 490.000,00 TL'nin 2007/21 sayılı mülga Başbakanlık Genelgesinin 4. maddesi gereğince 140.000,00 TL'sinin kurum ihtiyaçlarında kullanılmak üzere ayrılmasına, geriye kalan 350.000,00 TL'nin de personele eşit miktarda dağıtılmasına karar verildiği, aynı gün maaş protokolünün taraflarca imzalandığı, bu karardan sonra ... Bankası Zonguldak Şube Müdürlüğüne hitaben Zonguldak Emniyet Müdürlüğü'nün 17/02/2009 tarihli yazıları ile, kurum payı olarak ayrılan 139.000,00 TL'nin Zonguldak ili ... Derneğinin bankaları nezdinde bulunan hesaba aktarılmasının istenildiği ve paranın aynı gün (17/02/2009 tarihinde) aktarıldığı; dava konusu disiplin cezasının ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra, ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla tesis edildiği görülmüştür.
Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde öngörülmüş olan iki yıllık ceza verme zamanaşımı süresi içinde tesis edilmeyen işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.