T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3606
Karar No : 2023/5145
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; polis memuru olan davacının, Ankara Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğü emrinde görevli olduğu dönemdeki eylemi nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. ve 15. maddeleri uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Ankara İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, her nekadar davacı tarafından trafik suç tutanaklarının mahkemeye sevki için görevlendirilmediği ileri sürülmekte ise de, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ... İdare Mahkemesinin E:… sayısına kayden açılan davada davalı idarece sunulan soruşturma raporunun incelenmesinden, Ekim-Aralık 2009 tarihleri arasında Balgat otoparkında görevli olan davacının, yaptığı görev itibariyle yargı yetkisine giren suçlarla ilgili tutanağın bir suretinin Mahkemeye gönderileceğini bilmesi gerektiği, öte yandan anılan döneme ilişkin tutanakların bir kısmının adliyeye intikal ettirildiği, bir kısmının ise adliyeye intikalinin sağlanmadığı anlaşıldığından, davacı hakkında isnat olunan fiillerin subuta erdiği görülmekle kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Balgat otoparkında yaklaşık iki ay süreyle görev yaptığı, trafik branşına ilişkin olarak bir kurs almadığı, çalıştığı süre zarfında kendisinden kaynaklı adliyeye ulaşmayan hiçbir trafik suç zabıt tutanağının bulunmadığı, söz konusu trafik suç tutanaklarının adliyeye intikali hususunda çalışanlara herhangi bir görevlendirmenin yapılmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; disiplin cezasına konu olan davacı fiilinin yapılan soruşturma ile sübuta erdiği, dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, ön inceleme sonucu davacı hakkında soruşturma izni verildiği belirtilerek, temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesi tarafından Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından da Danıştay Beşince Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; Adalet Bakanlığı Müfettişlerince Ankara Adliyesinde 2010 yılında yapılan olağan teftiş sırasında Demetevler, Gülveren ve Balgat otoparklarındaki görevlilerce toplam 431 adet trafik suç zabıt tutanağının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Kabahatler Bürosuna ulaştırılmadığının tespiti üzerine başlatılan soruştuma sonucunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 114. maddesi uyarınca yargı yetkisine giren suçlara ilişkin tutanağın bir suretinin ilgili Mahkemeye gönderilmesinden sorumlu olan ve Balgat otoparkında görevli bulunan davacının, bu görevin yerine getirilmesinde ihmalinin bulunduğu, eyleminin görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama disiplin suçunu oluşturduğundan bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "1-3 günlük aylık kesimi" cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de bir alt ceza uygulanmak suretiyle, … tarih ve … sayılı işlemle kınama cezası ile cezalandırılması üzerine görülmekte olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama:" başlıklı 13. maddesinde, "Bu Tüzükte disiplin suçu olarak saptanan eylem, işlem, tutum, ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verilir. Bu hoşgörü veya savsaklama Devleti veya kişileri zarar uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre, daha ağır bir ceza verilebilir." hükmüne yer verilmiş olup; aynı Tüzüğün 15. maddesinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek eylem ve davranışlar ile ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Buna göre, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili memur hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada memurun lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde memurun hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut ve hukuken kabul edilebilir delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.
Dava konusu olayda; söz konusu trafik suç zabıt tutanaklarının adliyeye intikali hususunda davacıya münhasır bir görevlendirme yapılmadığı, somut olarak hangi trafik suç zabıt tutanaklarının davacı tarafından gönderilmediği yolunda herhangi bir belirleme yapılmadığı, davacının Balgat otoparkında yaklaşık olarak iki ay süreyle görev yaptığı ve bir gün ile bir ay arasında değişen sürelerle görev yapan polis memurları hakkında ise, isnat edilen disiplin suçunun oluşmadığından ceza tayinine mahal olmadığı yolunda karar verildiği görülmektedir.
Diğer taraftan; dava konusu olayla ilgili olarak davacı hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan açılan ceza davasında, … (Kapatılan) ... Sulh Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; suçun yasal unsurlarının oluşup oluşmadığının tespiti açısından Ankara Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevapta kolluk tarafından vatandaşa kesilen trafik ceza tutanaklarının adliyeye intikali ile görevlendirilmiş personelin suç tarihi öncesi bulunmadığının bildirildiği, yine olay ortaya çıktıktan sonra aksaklığın görülmesi üzerine adı geçen tutanakların kabahatler bürosuna intikali ile ilgili iki personelin görevlendirildiğinin 14/06/2012 tarihli Ankara Emniyet Müdürlüğü yazısından anlaşıldığı; yapılan yargılama sonucu bu suç tutanaklarının Ankara Adliyesi Kabahatler Bürosuna gönderilmesi ile ilgili yasal olarak ya da verilen emir ile görevlendirilmiş herhangi bir personelin bulunmadığı, dolayısı ile sanıklar üzerinde tutanakları adliyeye intikali ile ilgili yüklenmiş bir görevin olmadığı yolunda gerekçeye yer verilmek suretiyle, beraat kararı verilmiştir.
Bu durumda, davacıya isnat edilen "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiili sübuta ermediğinden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. ve 15. maddeleri uyarınca davacının kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.