T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3779
Karar No : 2023/7370
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, intihal başvurusunda bulunulan, … Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi öğretim üyeleri … ve … tarafından kaleme alınan "Polis Medya Vatandaş İlişkisinde Moderatör Olarak Halkla İlişkiler" isimli makalede intihal bulunmadığına ilişkin Yükseköğretim Kurulunun … tarih ve … kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, eserde yer yer dağınık ve özensiz yazıma rastlandığı, ancak alıntılardaki özensizliğin uyarıyı gerektireceği, geleneksel akademik yazın açısından bakıldığında intihal bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte ve yeterlilikte görüldüğünden, makalede intihal bulunmadığı kanaati ile dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilirkişinin uzmanlık alanının Halkla İlişkiler olmadığı, bilimsel ve teknik değerlendirmenin yer almadığı, objektif olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacılar tarafından, intihal başvurusunda bulunulan, … Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi öğretim üyeleri … ve … tarafından kaleme alınan "Polis Medya Vatandaş İlişkisinde Moderatör Olarak Halkla İlişkiler" isimli makalede intihal bulunmadığına ilişkin Yükseköğretim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptal edilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; bu Kanunda hüküm bulunmayan haller arasında sayılan davanın ihbarı konusunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı; bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." kuralı; 62. maddesinde, ''İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez.'', kuralı; 63. maddesinde, ''Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir.'' kuralı; ''Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller'' başlığını taşıyan 266. maddesinde; mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un 31. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi uyarınca, uyuşmazlığın çözümünün hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiriyor olması durumunda, bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların ve konuyla ilgili yasal düzenlemelerin bir bütün içinde değerlendirilmesi ve ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarının bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle karşılanarak hüküm kurulması gerektiği açıktır.
Bilirkişi incelemesinin esasını oluşturacak çerçevenin ve bu kapsamda yargılamanın sınırlarının belirlenmesi işlevinin, bilirkişilere değil yargılamayı yapan mahkemeye ait olduğu da kabul edilmelidir.
Davacılar tarafından, davaya konu makalede yer alan pek çok paragrafta alıntı yapılırken, atıf kurallarına uygun davranılmadığı, intihal yapıldığı iddiası ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince belirlenen bir bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "... yararlanılan kaynakların bir kısmına özensizlik nedeni ile atıfta bulunulmamasını intihal olarak kabul etmek yersizdir... Alıntılardaki özensizlik, dikkatsizlik bir uyarıyı gerektirir..." gibi ifadelere yer verilerek, intihal olmadığı belirtilmiştir. Buna karşın; bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin, makalede yer alan ve intihal olduğu öne sürülen paragraflar yönünden ayrı ayrı bilimsel ve teknik incelemeyi içermediği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda; uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, makalenin konusunun dikkate alınması suretiyle belirlenecek alanda uzman olan üç kişiden oluşan bilirkişi heyetince, makalede yer alan ve atıf kurallarına aykırı davranıldığı, intihal yapıldığı öne sürülen kısımlar yönünden ayrı ayrı bilimsel ve teknik incelemenin yapılması suretiyle, intihal olup olmadığının açık ve net olarak ortaya konulduğu bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ve değerlendirme içeren bilirkişi raporunun dikkate alınması suretiyle davayı reddeden Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte; … ve … tarafından kaleme alınan makalede intihal olmadığına ilişkin dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan dava sonucu verilen kararın, … ve …'ın menfaatlerini etkileyebileceğinden, Mahkemece yeniden karar verilirken, 6100 sayılı Kanun uyarınca bu kişilere davanın ihbar edilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 19/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.