Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/3818 E. , 2021/3443 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/3818
Karar No:2021/3443
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1) … Bilişim Yemekçilik Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
2) … Danışmanlık Bilişim Gıda Temizlik Sağlık İnşaat Otomotiv Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce 28/09/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Genel Temizlik ve Nitelikli Personel Alımı" ihalesine ilişkin olarak davacı şirketler tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun ihalenin 1, 3, 5, 6, 12, 20, 22, 26 ve 27. kısımları yönünden bazı iddialar yerinde bulunarak bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, bazı isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesi ile ihalenin 7, 9, 10, 14, 18 ve 19. kısımları yönünden itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 06/01/2021 tarih ve 2021/UH.II-18 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, 2, 5, 6, 7, 9, 10 ve 11. iddialar yönünden reddine ililşkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalenin 3. kısmında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının istenerek incelenmesi gerektiği, sarf malzeme fiyat teklifi veren şirketlerin ilgili alanda faaliyet göstermediği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine birim yönünden uygun olmadığı, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine uygun olmadığı şeklindeki 2. iddia bakımından, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre tutanakların istenmesi idarenin takdirinde bulunduğundan idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenmediği yönündeki iddiaların geçerli bulunmadığı, ihalenin 3. kısmı üzerinde bırakılan …Temizlik Bilişim Sistemleri Medikal Sağlık Turizm Taşımacılık İnşaat Petrol Gıda İmalat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. - … Endüstriyel Temizlik İnşaat Turizm Gıda Tekstil İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sarf malzemelerinin tevsiki için … Petrol Ürünleri Nakliye Maden Gıda Otomotiv İnşaat Danışmanlık Turizm Tarımsal Hayvancılık Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 02/09/2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğe ilişkin www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan incelemede, şirketin faaliyet konuları arasında temizlik malzemeleri alım satımının da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği; …Sosyal Hizmetler Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - …Sosyal Hizmetler Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak …şirketi tarafından düzenlenen 25/09/2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğe ilişkin www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan incelemede, şirketin faaliyet konuları arasında temizlik malzemeleri alım satımının da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği; … Temizlik Bilgi İşlem Otomasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak malzemelerin tevsiki için …Hijyenpdro Endüstriyel Temizlik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 18/09/2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğin ticaret unvanı kapsamında şirketin faaliyet konuları arasında temizlik konusunun da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği; … Sosyal ve Destek Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'nin sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak … Temizlik ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğin ticaret unvanı kapsamında şirketin faaliyet konuları arasında temizlik konusunun da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği;İhalenin 7. kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, asgari işçilik tutarına eşit olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan sarf malzeme satırına 0,00-TL teklif ettiği, iş bitirme belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, ayrıştırma yapılarak fiyat farkı, iş artışı ve KDV dahil kısımlarının ilgili idarelerden teyidinin yapılarak çıkarılması ve değerlendirme yapılması gerektiği, iş bitirme belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1.a ve 7.5.1.b maddesine uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının sarf malzeme listesine birim yönünden uygun olmadığı, açıklamaya dayanak teşkil eden tutanakların idarece istenmediği, sarf malzeme fiyat teklifi veren şirketlerin ilgili alanda faaliyet göstermediği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine uygun olmadığı, 7. kısımda kendi aşırı düşük teklif açıklamalarının birim fiyatın üzerinde olduğu gerekçesi ile idarece kabul edilmediği, ancak açıklamada yer alan malzeme bedelinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tekliften yüksek olmadığı, açıklamalarının uygun olduğu şeklindeki 5. iddia ile ihalenin 19. kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden tutanakların istenmediği, sarf malzeme fiyat teklifi veren şirketlerin ilgili alanda faaliyet göstermediği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine uygun olmadığı, iş bitirme belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, ayrıştırma yapılarak fiyat farkı, iş artışı ve KDV dahil kısımlarının ilgili idarelerden teyidinin yapılarak çıkarılması ve değerlendirme yapılması gerektiği, iş bitirme belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1.a, 7.5.1.b ve 7.6. maddelerine uygun olmadığı şeklindeki 11. iddianın; ihalenin 7. ve 19. kısımlarının … Temizlik Tıbbi Mal Bilgi İşlem Taş. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Yeşilova şirketinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği iş deneyim belgesinin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden sorgulanması neticesinde 25/09/2018 tarihli kendi adına düzenlenmiş iş bitirme belgesine ulaşıldığı, iş deneyim belgesinde idarenin adının “Uygulama ve Araştırma Hastanesi Yükseköğretim Kurumları Afyon Kocatepe Üniversitesi”, işin adının “Afyon Kocatepe Üniversitesi Hastanesinin 9 Ay Süreli 2017 Yılı 266 Personel ile Malzemeli Genel Temizlik ve 150 personel ile Yardımcı Sağlık Personel Hizmet Alımı, 2017/35386”, işin tanımının “Afyon Kocatepe Üniversitesi Hastanesinin 9 Ay Süreli 2017 Yılı 266 Personel ile Malzemeli Genel Temizlik ve 150 personel ile Yardımcı Sağlık Personel Hizmet Alımı”, belge tutarının “7.380.767,37-TL” olarak düzenlendiği, iş deneyim belgesinin kabul tarihinin 31/10/2018 tarihi olduğu, ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde olduğu ve iş deneyim belgesinde “4- Bu ihale 2 kısım olarak çıkılmış olup, bu iş bitirme belgesi 1. kısım (Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı) İçin düzenlenmiştir.” notunun bulunduğu, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu, isteklinin 7. kısma 7.548.982,07-TL, 19. kısma 11.157.692,54-TL teklif verdiği dikkate alındığında asgari iş deneyim tutarının sağlandığı;
Yeşilova şirketinin sınır değerin altında teklif verdiği, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak bütün kısımlar için … şirketi tarafından düzenlenen 22/09/2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğe ilişkin www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan incelemede şirketin faaliyet konuları arasında temizlik malzemeleri alım satımının da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre tutanakların istenmesinin idarenin takdirinde bulunduğundan idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenmesinin zorunlu olmadığı, ihalenin 7. kısmı için asgari işçilik maliyetinin 7.492.554,94-TL, 19. kısmı için 10.971.302,50-TL olduğu, şirketin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, 7. kısımda sarf malzeme gideri için 0,0003-TL birim fiyat olmak üzere toplam tutarın 0,0102-TL, toplam teklif bedelinin 7.548.982,07-TL, işçilikle ilgili teklif bedelinin 7.492.554,94-TL olduğu, 19. kısımda sarf malzeme gideri için 0,0003-TL birim fiyat olmak üzere toplam tutar olarak 0,0102-TL fiyat öngörüldüğü, toplam teklif bedelinin 11.157.692,54-TL olduğu, işçilikle ilgili teklif bedelinin 10.971.302,50-TL olduğu, söz konusu tutarların yuvarlanması neticesinde 0,01 TL tutarına ulaşılacağından tutarın 0,00 TL- olmadığı,
İhalenin 9., 14. ve 18. kısımlarında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden tutanakların istenmediği, sarf malzeme fiyat teklifi veren şirketlerin ilgili alanda faaliyet göstermediği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine uygun olmadığı, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, İdari Şartname'ye uygun olarak sunulmadığı şeklindeki 6, 9 ve 10. iddialar bakımından, ihalenin 9., 14. ve 18. kısımlarının … - … iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı, iş ortaklığı tarafından sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak …şirketi tarafından düzenlenen 22/09/2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğe ilişkin www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan incelemede 26/03/2013 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde şirketin faaliyet konuları arasında temizlik malzemeleri alım satımının da bulunduğu, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre tutanakların istenmesinin idarenin takdirinde bulunduğu, idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenilmesinin zorunlu olmadığı, iş ortaklığı tarafından pilot ortak ve özel ortak adına yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde ulaşılan iş bitirme belgelerinin idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, iş ortaklığınca üç kısma ilişkin olarak verilen teklifler dikkate alındığında her iki ortağın da asgari tutarı karşıladığı, belgelerin kabul tarihinin ihale tarihinden geriye doğru beş yıl içinde olduğu;
İhalenin 10. kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden tutanakların istenmediği, sarf malzeme fiyat teklifi veren şirketlerin ilgili alanda faaliyet göstermediği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sarf malzeme listesine uygun olmadığı şeklindeki 7. iddianın, ihalenin 10. kısmının … Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, sarf malzemelerinin tevsiki için Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak … Taş. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 25/09/2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğin ticaret unvanı kapsamında şirketin faaliyet konuları arasında temizlik konusunun da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre tutanakların istenmesinin idarenin takdirinde bulunduğu, idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenilmesinin zorunlu olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının bu kısımlarında hukuka ayrılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, … firmasının sunduğu iş bitirme belgesinin İdari Şartname'ye uygun olmadığı, şirketin diğer ortaklarına ilişkin herhangi bir beyana yer verilmediği, fiyat teklifi alınan firmanın ana faaliyet konularında yapılan değişiklikler dikkate alınmadan karar verildiği, … Sosyal Hizmetler ve … Sosyal Hizmetler firmaları tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bütün ortakların beyan edilmediği, beyan edilen Ticaret Sicili Gazetesi'nde ise ortaklara ve şirket yöneticisine ilişkin vergi kimlik numarası ve T.C. kimlik numarası bilgilerinin eksik olduğu, sarf malzeme giderinin tevsiki için sunulan fiyat teklifinde toplam 0,0681850-TL fiyat belirlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde ise 0,067388-TL fiyat öngörüldüğünden dolayı teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, her iki rakam arasındaki 0,0008 kuruşluk farkın teklife ve ihalenin esasına etki etmemesi nedeniyle maddi hata olarak görülmesi gerektiği, …firması ile tedarikçi firma olarak görünen … firmasının aynı adreste faaliyet gösterdikleri, fiyat teklifine esas teşkil eden malzemelerin söz konusu adreste stoklanmasının fiziken imkânsız olduğu, aralarında akrabalık bağı bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davada ilk kez ileri sürülen hususların incelenme kabiliyeti bulunmadığı, fiyat teklifi alınan firmaların teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, iş deneyim belgelerinin İdari Şartname'ye uygun olarak sunulduğu, benzer iş tanımına uygun olduğu, belge tutarlarının asgari iş deneyim tutarını sağladığı, fiyat teklifi düzenleyen firmaların teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği'ne göre tutanakların istenmesinin idarenin takdirinde bulunduğu, idarece tutanakların istenilmediği, … ve … Sosyal firmalarının tekliflerinin asgari işçilik tutarından yüksek olduğu, sarf malzeme giderine 0,00-TL teklif edilmediği, davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat teklifinde yer alan fiyatın birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyattan yüksek olduğu, …firması tarafından sarf malzemesinin tevsiki için sunulan fiyat teklifini düzenleyen firmanın faaliyet konuları arasında temizlik konusunun da bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemleri hâlinde davacılara iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.