Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/3829 E. , 2021/8054 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/3829
Karar No : 2021/8054
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … - … 2- … Bakanlığı - …
DAVANIN ÖZETİ : İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, mülkiyeti Hazineye ait taşınmazdaki yapı için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi alındığından bahisle, aynı Kanun hükmü uyarınca taşınmazın tarafına satılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının … tarih ve E. … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen, söz konusu taşınmazın bulunduğu alanın tabiat parkı olarak ayrılmasına ve ilanına ilişkin Orman Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Davanın görev yönünden reddi ile dosyanın İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı ve Onuncu Daireleri müşterek heyetince 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesinde; "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak; a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar. 2. Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar" hükmüne yer verilmiştir.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda; idari yargının görevli olduğu konularda, görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği, kurala bağlanmıştır.
Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinde; "(1) Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. (2) Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir." hükmüne; "Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki” başlıklı 34. maddesinde; "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili idare mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 43/1-a maddesinde de; görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştayın, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar vereceği, aynı maddenin 3.fıkrasında ise bu kararların kesin olduğu, hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; bakılmakta olan davanın, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, mülkiyeti Hazineye ait taşınmazdaki yapı için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi alındığından bahisle, aynı Kanun hükmü uyarınca taşınmazın tarafına satılması istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının … tarih ve E. … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen, söz konusu taşınmazın bulunduğu alanın tabiat parkı olarak ayrılmasına ve ilanına ilişkin Orman Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemi ile açıldığı, davacı tarafından iptali istenen bireysel işlemin dayanağı olarak gösterilen dava konusu Orman Bakanlığı işleminin ülke çapında uygulanacak soyut ve genel kurallar içeren bir düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; davanın 2575 sayılı Kanunun 24. madddesinde belirlenen kapsamda açılmış bir dava olarak kabulüne olanak bulunmadığından, uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevli olmayıp, aynı Kanunun 34. maddesi uyarınca dava konusu işleme ilişkin taşınmazların bulunduğu yer İdare Mahkemesi görevli ve yetkili bulunmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,
2- 2577 sayılı Kanunun 15. maddesi'nin 1/a bendi uyarınca dava dosyasının yetkili ve görevli … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/06/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi