T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3877
Karar No : 2023/1063
DAVACI : …
DAVALI : … Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av…
DAVANIN KONUSU :
09.04.2021 tarihli 31449 nolu Resmi Gazetede yayınlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından; davacı Üniversite’nin davalı idarece tanınmış olduğu, daha önce sınav şartı aramayan idarenin daha sonra bu şartı koyarak yurtdışında okuyan öğrencilere bu şartı getirmesinin güven ve istikrar ilkesine aykırı olduğu, idarenin yurtdışında eğitim alan TC vatandaşlarında sadece Türkçe eğitim aldıkları için başarı şartının aranmasının diğer dillerde eğitim alacaklarda bu şartın talep edilmemesinin eşitliğe aykırı olduğu, dava konusu Yönetmelik maddelerinin Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin madde II.3’te yer alan ‘’Bu Sözleşme'nin hiçbir hükmünün, bu Sözleşme Taraflarından birinin belgelerin tanınmasına ilişkin, taraf olduğu ya da olabileceği, mevcut ya da gelecekte, yapılacak bir Anlaşmadan doğan ya da Anlaşma'nın içerdiği daha lehte olan hükümlerini geçersiz kıldığı addedilemez.’’ hükmüne de aykırı olduğu, ilgili Yönetmelik uyarınca tanımadan sorumlu kurumun önemli farklılıklar olduğunu kanıtlamadıkça diplomaları tanınması gerektiği, söz konusu Lizbon Sözleşmesi uyarınca Üniversite mezunu bir öğrencinin denklik başvurusunca kabul edildiği, İsviçre tarafından Türk diliyle verilen eğitim ret gerekçesi gösterilmezken davalı idarece dava konusu Yönetmeliğin çıkarılmasının hukuksuzluk olduğu, Makedonya’nın Gostivar şehrinde Türk dilinin de resmi dil olarak kabul edildiği,Uluslararası Vizyon Üniversitesinin uluslararası eğitim yeterlilik kriterlerine uygun olduğu, ENİC-NARİC İngiltere Ulusal Akademik Tanıma Merkezinde (UK-NARIC) yer alan ülkelerin akademik derece veren/akredite ettiği okulların listesinde bulunduğu, 2. maddede ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerin istisna tutulmasının eşitliğe aykırı olduğu, zaten Türkiye dışında BM tarafından tanınan hiçbir ülkede Türkçe yükseköğrenim olmadığı, yurt dışında Türk dilinin ve kültürünün yaygınlaştırılması için çabalanması gerekirken idarenin tersi biçimde hareket ettiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı İdare tarafından, usule ilişkin olarak davacının meşru ve kişisel bir menfaatinin bulunmadığı, davanın menfaat yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiği, idare merkezi yabancı ülkede olan tüzel kişilerin Türk mahkemelerinde dava açarken teminat göstermekle yükümlü olduğu, esasa ilişkin olarak ise, Yükseköğretim Kurumunun ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayan öğrenciler için Yükseköğretim Kurumlarına giriş ve yerleşmede eşitliği sağlayacak tedbirleri almakla yükümlü olduğu, ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayan ve Türkiye’de binlerce öğrencinin ter dökerek yıllarını verdiği sınavlarla yerleşme imkanı olan programlara yerleşemeyen öğrencileri ücret karşılığı Türkçe eğitimle mezun etmenin ideal amaçlarla ve milli değerle bağdaşmadığı, dava konusu Yönetmeliğin 2. maddesinde yer alan programlar uygulama dersleri olan programlar olduğundan uzaktan eğitim modeliyle tamamlanması halinde yetersiz ve eksik formasyonla mezun olunacağının aşikar olduğu, savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Makedonya'da bulunan Uluslararası Vizyon Üniversitesi tarafından, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 09.04.2021 tarihli 31449 nolu Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik ile değiştirilen 7.maddesi 6. fıkrası (ç) bendi ile 10. maddesi 3. fıkrasının iptali istemiyle YÖK Başkanlığına karşı açılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 131. Maddesinde, "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur.
...
Kurulun teşkilatı, görev, yetki, sorumluluğu ve çalışma esasları kanunla düzenlenir." hükmü getirilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7.maddesinin (p) bendinde de; yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Kanununun bahsi geçen 7. maddesi ile 23/2/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 11/4/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme hükümlerine dayanılarak hazırlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.
20.02.2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin "Denklik başvurusunun incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7.maddesinin 5-ç bendinde; ''Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvurular reddedilir.'' hükmü yer almış, anılan yönetmeliği yürürlükten kaldıran 5.12.2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin; "Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler" başlıklı 7. maddesinin 6-ç bendinde, "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olarak belirlendiği programlar ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yurtdışında tanınan Türkçe programlar dışında öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan denklik başvuruları reddedilir". hükmü yer almış iken;
Dava konusu edilen 09.04.2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 1.maddesi ile; 7. maddenin 6. (ç) bendi, “ç) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz.”şeklinde düzenlenmiştir.
Ülkemizde yükseköğretime giriş sınavında bazı programlar için başarı sıralaması şartı getirilmesi hususundaki süreç incelendiğinde; 30.01.2015 tarihinde duyurusu yapılan ve 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bin (40.000.), "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüzelli bininci (150.000.) sıradaki adayların yerleştirilme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine ve bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma ve yatay geçişte de uygulanmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi ile "başarı sırası" uygulamasının başlatıldığı, bu işlemin dava konusu edildiği Danıştay Sekizinci Dairesinde 28.09.2016 tarih ve E; 2015/9555, K:2016/7317 sayılı "Ret" kararı ile sonuçlanarak, İDDK'nın 19.06.2017 tarih ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile onandığı, bu uygulamaya 2017 yılında Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik bölümlerinin eklenildiği, 2019 yılında ise Hukuk Fakülteleri başarı sırası şartının 125 bin olarak yenilenirken, Eczacılık ve Diş Hekimliği programlarının da eklendiği; diğer yandan, adı geçen programlar için belirlenen "başarı sırası" şartının, bilahare yatay geçişte ve çift anadal yapmak isteyenlere de getirilmiş olduğu görülmektedir.
Yurtiçi yükseköğretimin, merkezi yerleştirme sınavında belli bir başarı sağlanması ile başladığı hususu dikkate alındığında, ortaöğretimini Türkiye'de tamamlamış olanlardan yurtiçinde eğitim alacak öğrenciler ile yurtdışında başarı sıralaması şartına tabi eğitim dili Türkçe olan programlardan birinden eğitim alanların da aynı şartlara tabi olmaları fırsat eşitliği ve sosyal adaletin sağlaması için gereklidir.
Kaldı ki; dava konusu değişiklikle, eğitim dili Türkçe olan yurt dışı yükseköğretim kurumundan, başarı sırası şartına tabi bir programdan mezun olanların, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları halinde denklik işlemi yapılacağı yönünde bir imkan da getirilmiştir.
Bu durumda; dava konusu değişiklikte üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu 10. maddenin 3. fıkrasında yapılan değişikliğe gelince;
20/02/2016 tarihinde yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. Fıkrasında, uzaktan eğitim programlarından alınan diplomaların tanıma ve denklik işlemlerinde, örgün eğitim için geçerli olan inceleme esaslarına ek olarak dikkate alınacak hususlar düzenlenmiş; (ç) bendinde, "mezun olunan uzaktan eğitim programının karşılığının Türkiye'deki uzaktan öğretim programları içinde yer alması" şartına yer verilmiştir.
05/12/2017 gün ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 15. maddesi ile 20/02/2016 gün ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren aynı adlı Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış, ancak 10. maddenin 1. fıkrasının ç bendi yeni düzenlemede (10/1-ç mad.) aynen korunmuştur.
Daha sonra,14/04/2020 gün ve 31099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle, bahse konu Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye, "(3) Tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, diş hekimliği, eczacılık, öğretmenlik ve Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık alanlarından alınan diplomalar hariç olmak üzere, yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır." fıkrası eklenmiş ve sonrasında 9/4/2021 tarih ve 31449 sayılı R.G.'de yayımlanan Yönetmeliğin dava konusu 2. maddesi ile 14/4/2020 tarihinde eklenen 3. fıkra "Başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz. Bunların dışında kalan programlarda ise yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır." şeklinde değiştirilmiştir.
Dava konusu değişiklik ile bir önceki hali birlikte incelendiğinde; hükümde esaslı bir değişikliklik olmayıp, sadece hükümde yer alan programların, başarı sıralaması şartına tabi olduğunun vurgulanarak iki cümle halinde düzenlenmesinden ibaret olduğu; başka bir deyişle, dil, anlatım, içerik vb. yönlerden yanlış anlamalara meydan verilmemesi için yeniden gözden geçirilerek ekleme yapıldığı (redaksiyon) görülmüştür.
Bahse konu hükümde yer alan; başarı sıralaması şartı getirilen programlar ile klinik uygulamasını gerektiren sağlık alanlarındaki programların, zorunlu uygulama dersleri nedeniyle, uzaktan eğitim ile yapılması mümkün olmayan programlar olduğu açık olup; ülkemizde bu programların "örgün öğretim" ile verilmesi zorunluluğu bulunduğundan; bu programlardan yurdışında bir yükseköğretim kurumundan uzaktan öğretim ile alınan diplomaya denklik verilmesinin, fırsat eşitliği ve sosyal adalet ilkesini zedeleyeceği şüphesizdir.
Bu halde; dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yine hükümdeki; tüm dünya ülkeleri üniversiteleri değerlendirilerek eğitim kalitesi tescillenen ilk 400 üniversite için getirilen ayrıcalığın, başarı sıralaması programları dışında kalan programlarda geçerli olmak koşuluyla getirildiği görülmekte olup; üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 08.03.2023 tarihinde, davacının gelmediği davalı idare vekili Av…'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; 09.04.2021 günlü, 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
İptali istenen düzenleme ile Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi;
“ç) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz.” şeklinde;
Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrası ise;
“(3) Başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz. Bunların dışında kalan programlarda ise yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır.” şeklinde değiştirilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Dava, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nde bulunan … Üniversitesini temsilen … tarafından açıldığı görülmekle, davacıya ait 06.02.2023 tarihli beyan dilekçesinin ekinde mevcut Uluslararası Vizyon Üniversitesinin 03.10.2019 tarihli kararı ile uluslararası ilişkiden sorumlu rektör yardımcısı seçilen ….'a dava açma yetkisinin de verildiği; davalı idareye ait 07.03.2023 tarihli beyan dilekçesi eki belgelerinde davacı üniversitenin tanıma başvurusunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Tüm bu nedenlerle davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yükseköğretim Üst Kuruluşları" başlığı altında düzenlenen 131. maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu'nun "yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ... sağlamak maksadı ile" kurulduğu belirtilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7/p maddesi ile "yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek" görevi Yükseköğretim Kurulu'na verilmiştir.
5.12.2017 gün ve 30261 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Denklik Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. Maddesinde, bu Yönetmeliğin amacı yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde,Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesi ile 23/2/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 11/4/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 16/1/2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlandığı; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (d) bendinde "Denklik" kavramının, Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışı yükseköğretim kurumlarından ve programlarından alınan ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının, ilgili eğitim düzeyindeki kazanımlar bakımından Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarınca verilen ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarına eşdeğerliğinin tespit edilmesini ifade ettiği, hükmüne yer verilmiştir.
09.04.2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi bendi yönünden yapılan inceleme:
İptali istenen düzenleme ile Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi:
“ç) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz.” şekilde düzenlenmiştir.
Mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinde, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak için yapılan bir sıralama sınavı sonuçlarında, puanlar arasında yığılmanın ciddi oranda arttığı bu nedenle bazı programların yerleştirme işlemlerinde imkân ve fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla başarı sıralaması şartı getirilmiştir.
Ülkemizde yükseköğretime giriş sınavında bazı programlar için başarı sıralaması şartı getirilmesi hususundaki süreç incelendiğinde; 30.01.2015 tarihinde duyurusu yapılan ve 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bin (40.000.), "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüzelli bininci (150.000.) sıradaki adayların yerleştirilme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine ve bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma ve yatay geçişte de uygulanmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi ile "başarı sırası" uygulamasının başlamıştır.
Bu işlemlere karşı açılan davada Dairemizin 28.09.2016 tarih ve E; 2015/9555, K:2016/7317 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş bu kararın temyiz istemi de İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19.06.2017 tarih ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Hukuk fakültelerinde başarı sıralaması şartının, 2020 ve 2021 yıllarında da 125.000 olarak uygulandığı; tesis edilen işleme karşı açılan davanın Dairemizin 19.10.2022 tarih ve E; 2022/5119, K:2022/5737 sayılı kararıyla reddedildiği bu uygulamaya 2017 yılında Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik bölümlerinin eklenildiği, 2019 yılında ise Hukuk Fakülteleri başarı sırası şartının 125 bin olarak yenilenirken, Eczacılık ve Diş Hekimliği programlarının da eklendiği; diğer yandan, adı geçen programlar için belirlenen "başarı sırası" şartının, bilahare yatay geçişte ve çift anadal yapmak isteyenlere de getirilmiş olduğu görülmektedir.
Davanın konusu düzenlemenin yarışma sınavı sonucu yerleşen ve belli bir kalitenin üzerinde eğitim gören mezunlar verilmesini amaçlayan başarı sıralaması uygulaması nedeniyle getirildiği anlaşılmış olup, subjektif unsurlar içermediği, Anayasa'da yer bulan eşitlik ilkesine ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
09.04.2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 10. maddenin 3. fıkrasında yapılan değişikliğin incelenmesi:
İptali istenen düzenleme ile Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrası,
“(3) Başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz. Bunların dışında kalan programlarda ise yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır.” olarak düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmenin Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayıldığı, Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin “Yükseköğretim Belgelerinin tanınması” başlıklı VI. Bölümün 1. maddesi uyarınca sözleşmeye taraf olanların tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerinin tanınacağı belirtilmiştir.
Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemek amacıyla, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7. maddesi, Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği hazırlanmıştır.
Yurtdışından uzaktan eğitim yoluyla mezun olanlara yönelik denklik işlemlerinin yapılabilmesi için yurtiçinde de bu bölümler yönünden uzaktan eğitim programının bulunması gerekmektedir.
Yönetmelik hükmünde sayılan başarı sıralaması ile girilen bölümler incelendiğinde, bu bölümlere ait ülkemizde uzaktan eğitim programının bulunmadığı, üniversite sınavı ile böyle bir programa yerleştirme işleminin yapılmadığı ve uzaktan eğitim yoluyla mezun vermedikleri açıktır.
Bu itibarla yönetmelik hükmünün bu kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca bu programların dışındaki bölümler yönünden dünya sıralamasında ilk dörtyüzlük dilim içerisindeki üniversite mezunlarının uzaktan eğitim yoluyla alınan diplomalarına belli bir kalitenin üzerinde eğitim aldıklarının kabulü ile SYBS uygulamasında mevzuata aykırı bir yön bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işlerin belirlenen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
08/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.