T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3902
Karar No : 2022/5583
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacıya ait işyerinin (... Pansiyon), ruhsata aykırı faaliyette bulunulduğundan bahisle ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacıya ait işyerinin, asgari teknik ve hijyenik şartları taşımadığı ve ruhsata aykırı faaliyette bulunduğuna ilişkin somut tespit bulunmadığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de farklı yıllarda işyerinde iki kez fuhuş yapılması nedeniyle işyerinin kapatılmasının; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesini gerektirir bir sebep olmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Belediye Kanunu'nun 15. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre işlem tesis edildiği bu nedenlerle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/03/2015 günlü E:2015/2075, K:2015/1822 sayılı gönderme kararı ile Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesine gönderilen ve Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıya ait, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan işyerinin (İnci Pansiyonun), asgari teknik ve hijyenik şartları taşımadığı ve suç işlenmesinin alışkanlık haline getirildiği ve ruhsatına aykırı faaliyette bulunduğundan bahisle … günlü, … sayılı işlem ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine işbu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2559 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu’nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü, 8. maddesinde "Polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde;
A) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller,
B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler,
C) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler,
D) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler,
E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler,
F) (Ek Bent: 28/12/2007 - 5571 S.K./1.mad) Her türlü denize elverişli araçlarla günübirlik tur düzenleyen veya her türlü mal ve hizmet satanlardan, müşteriye faaliyetlerini duyururken veya müşteri kabul ederken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar,
Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir." hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 39. maddesinde; "2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir. Faaliyetten men'e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men'e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülkî makama gönderir." hükmüne, işletme izninin iptali başlıklı 42. maddesinde ise; "2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8. maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait pansiyon ruhsatlı işyerinin, fuhuş yapıldığı gerekçesiyle … gün ve … sayılı komisyon kararıyla 90 gün kapatılmasına karar verilerek 06/07/2011 günü mühürlendiği, 15/08/2013 günlü komisyon kararıyla da fuhuş yapıldığı gerekçesiyle 90 gün kapatılmasına karar verilerek 23/08/2013 günü mühürlendiği, bu kez "ruhsata aykırı faaliyette bulunulması ve suçun alışkanlık haline getirilmesi" nedeniyle ... günlü, … sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı işlemi ile ruhsatının iptal edildiği, 19/12/2013 günlü Kadıköy Belediyesi Ruhsat Denetim Müdürlüğü işlemiyle de söz konusu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi gereğince faaliyetten men edilerek mühürlenmesinin zabıta müdürlüğünden istenildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukardaki yer alan mevzuata göre; geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı olan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ancak 2559 sayılı Kanun'un 8. maddesinde öngörülen hallerde ve mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici olarak faaliyetten men edilebileceği maddedeki yazılı sebeplerle bir yıl içinde üç kez faaliyetten men edilen işyerlerinde bu fiiller tekrar işlendiği takdirde ise mülki idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idare tarafından ruhsatın iptal edileceği açıktır.
Olayda ise; 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanun'un 8. maddesi uyarınca 1 yıl içerisinde, fuhuş fiilinden dolayı verilmiş üç kez faaliyetten men kararı bulunmadığı gibi ruhsat iptalinden önce davalı belediye tarafından herhangi bir ruhsata aykırılık ve noksanlık tespiti de yapılmadığı anlaşılmakta olup, ruhsata aykırı faaliyet gösterildiği ve suç işlenmesinin alışkanlık haline getirildiğinden bahisle doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile buna bağlı olarak tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uyarlık; dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen GEREKÇE İLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.