T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3928
Karar No : 2023/2196
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Denizli ili, Çameli ilçesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan işyerini devralan davacı tarafından, içkili lokanta faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının adına devredilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Denizli İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Çameli ilçe merkezi için içkili yer bölgesi tespitinin, Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonunun … günlü, … sayılı kararıyla yapıldığı ve o tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri uyarınca bu bölge dışında kalan 4 işletme için müktesep haklarının korunmasına karar verildiği; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, … günlü, … sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin ardından, Çameli Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararı ile Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonunun, Çameli ilçe merkezi için içkili yer bölgesi belirlemesi yapılmasına ve müktesep hak sahiplerinin belirlenmesine ilişkin … günlü, … sayılı kararının aynen kabul edildiği; yine Çameli Belediye Meclisinin … gün ve … sayılı kararı ile de … günlü, … sayılı Meclis kararının uygulanmasına devam edilmesi yönünde karar verildiği; davacının ruhsat talebi için başvurduğu içkili lokantanın bulunduğu yerin yukarıda gösterilen kararlarla belirlenen içkili yer bölgesi dışında olmakla birlikte müktesep hakları korunan işyerleri arasında bulunmadığı; Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonu'nun … günlü, … sayılı kararından önceki bir tarihte içkili lokanta olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadığı ve yürürlükteki içkili yer bölgesi dışında olduğu açık olan işyeri için içkili lokanta amaçlı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi mümkün olmadığından, bu yönde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerinin, kendi mülkiyetinde olduğu ve önceki işletmecisi … adına ruhsatlı iken, Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonunun … günlü, … sayılı kararıyla, müktesep hakkının korunmasına karar verildiği ve ruhsatını 01/09/2003 günlü başvuruyla kendisine devrettiği; kendi adına düzenlenen bu ruhsatı, 23/02/2009 günlü başvurusuyla …'e, onun da 11/11/2010 günlü başvuruyla …'e devri sonucunda, … adına ve tekrar devralmak istediği … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği; geçen zaman içinde Belediye tarafından, mahalle ve cadde isimlerinin ve işletmeciler tarafından da işyerinin adının değiştirildiği ancak taşınmazın aynı olduğu; devirlere ve belirtilen ruhsatlara ilişkin tüm belgelerin dosyada bulunmasına karşın, İdare Mahkemesince eksik incelemeyle hüküm tesis edildiği belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; dosyanın incelenmesinden, … adına, … unvanıyla içkili lokanta olarak ruhsatlı bulunan işyerinin, Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonunun, … günlü, … sayılı kararıyla müktesep haklarının korunmasına karar verilen işyerleri arasında sayıldığı, anılan kararda işyerinin adresinin Yenimahalle … Sokak olarak görüldüğü ve davacının 03/09/2003 evrak kayıt tarihli dilekçesinde de … Sokak, No:… olarak bildirildiği; İçkili İstirahat ve Eğlence Yeri İşletme İzin Belgesinin ise 14/10/2003 tarihinde … Mahalle, … Sokak adresine düzenlendiği; davacı tarafından …'e devredilen işyerinin adresinin ise, … Mahalle, … Sokak, No:… adresinde bulunduğunun, … günlü, … sayılı Çameli İlçesi Belediye Başkanlığı yazısından anlaşılmakla birlikte, anılan adreslerin aynı işyerine ait olup olmadığı hususunda dosyada başkaca bilgi bulunmadığı görülmüştür.
Kazanılmış hak; “doğumu anında hukuka uygun olarak tamamlanmış ve böylece kişiye özgü, lehe sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geriye alınması gibi nedenlere rağmen, hukuk düzenince korunması gereken hak" olarak tanımlanmıştır. Doktrinde; kazanılmış hakkın oluşması için; hakkın birel bir işlem tesisiyle kişiselleşerek somutlaşması, işlemin ve hukuki durumunun tamamlanması sonucunda fiilen elde edilmiş bir hak olması, bunun hukuka uygun olarak gerçekleşmiş olması hakkın elde edildikten sonra bir süre kullanılması… gibi unsurlar aranmakta olup, yokluk, açık hata, ilgilinin hilesi veya gerçek dışı beyanıyla idarenin yanıltılarak hatalı ve hukuka aykırı işlem tesisi hallerinde kazanılmış hak oluşmayacağı görüşü Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararlarıyla da bağlayıcı şekilde ortaya konularak, yerleşik hal almış durumdadır.
Kazanılmış hakların korunması ilkesi, hukuki istikrar ve hukuki güvenlik, Anayasada yer alan hukuk devletinin temel ögelerinden olduğundan, işyerlerinin daha önceden hukuka uygun olarak alınmış ruhsatlarının, zaman içerisinde oluşacak yeni durumlara göre hukuka aykırı kabul edilemeyeceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, işyerinin, … adına ve … unvanıyla içkili lokanta olarak ruhsatlı olduğu dönemde, Çameli Kaymakamlığı İlçe Merkezi İçkili Yer Bölgesi Tespit Komisyonunun, … günlü, … sayılı kararıyla, müktesep haklarının korunmasına karar verilen işyerleri arasında sayıldığı iddia edilmekte ise de; bu durumun, yalnızca … adına kazanılmış hak sağlayacağı ve işyeri-taşınmaz lehine kazanılmış bir haktan bahsedilemeyeceğinden, davacının devir başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemlerde ve İdare Mahkemesinin, davanın reddi yolundaki kararında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen AÇIKLAMANIN EKLENMESİ SURETİYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.