T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3939
Karar No : 2023/2360
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Enez Belediye Başkanlığı'nın mülkiyetinde olan ve imar planında 18 nolu park büfe yeri olarak gösterilen alandaki işyerinin ... günlü, ... sayılı Enez Belediye Encümeni kararı ile kapatılmasına dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Edirne İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı ile davalı idare arasındaki ihtilafa sebebiyet veren hukuki ilişkinin 6098 sayılı Borçlar Kanunu uyarınca özel hukuk hükümlerine tabi olan kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve dava konusu kapatma kararına gerekçe olarak da yalnızca kira ilişkisinin sona ermesi gösterilmiş olup, mevzuata aykırılıktan söz edilmediği, dolayısıyla dava konusu ihtilaf İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi kapsamına girmediğinden bu düzenlemeye göre işyerinin kapatılamayacağı, bu sebeple, söz konusu düzenlemeye göre ve mülki amire başvurulmaksızın doğrudan davalı idare tarafından işyerinin kapatılarak tahliye edilmesinin hukuken mümkün olmadığı; buna göre; özel hukuk hükümleri çerçevesinde kira ilişkisinden kaynaklanan ihtilafa ilişkin olarak, kira şartnamesi hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesiyle kira sözleşmesi feshedildikten sonra yine özel hukuk hükümleri uygulanmak suretiyle davacının tahliyesinin sağlanması için adli yargı yerlerinde tahliye davası açılması yoluna gidilmesi gerekirken, bu olaya münhasır olarak yetkisiz biçimde kamu gücü kullanılarak doğrudan işyerinin kapatılması yoluna gidilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; kararın usul, yasa ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Edirne ili Enez ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve imar planında 18 nolu park büfe yeri olarak gösterilen alanın büfe yeri olarak işletilmek üzere 10 yıllık süre için davacıya kiralandığı, 25/05/2011 günlü, şartnamenin 13. maddesinde; kiracının kiralayan belediyeden yazılı izin almaksızın kiralanan yerde değişiklik yapamayacağı ve buna aykırı davranılması halinde kiralayan belediyenin kira sözleşmesini fesh etmekte serbest olacağının belirtildiği ve bu hususun kira sözleşmesinin 10. maddesinde de yer aldığı, öte yandan kira şartnamesinin 20. maddesinde şartname hükümlerine uyulmaması halinde 2886 sayılı Kanun'un 62. ve 75. maddelerine göre tahliye hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği, kira sözleşmesinin 6. maddesinde ise kira sözleşmesi sona erdiğinde taşınmazın kiracı tarafından tahliye edilmemesi durumunda men'i müdahale ve ecrimisil davası açılabileceğinin belirtildiği, davacı tarafından bu hususlar kabul edilerek kira sözleşmesinin imzalandığı ve kira sözleşmesine konu alanın büfe yeri olarak işletilmeye başlandığı, ancak 21/05/2014 tarihinde taşınmaz mahallinde davalı idare personeli tarafından yapılan denetim sonucu tutanak tutularak taşınmaz üzerinde teknik ve genel şartnameye aykırı nitelikte yapılar inşa edildiğinin belirtildiği, bu doğrultuda davalı idare tarafından ... günlü, ... nolu encümen kararı ile kira şartnamesinin 13. maddesine istinaden kira sözleşmesinin feshine ve taşınmazın boşaltılması için 7 gün süre verilmesine karar verildiği, 11/08/2014 tarihinde de sözleşme feshedildiğinden işyeri ruhsatının iptal edildiği, davacı tarafından taşınmazın boşaltılmaması üzerine bu kez dava konusu ... günlü, ... sayılı encümen kararı ile taşınmaz üzerinde çay bahçesinin şartname hükümlerine aykırı biçimde inşa edildiğinden kira sözleşmesi feshedilmiş olduğundan ruhsat alması mümkün olmadığı gerekçesiyle kapatılarak ticaret ve sanattan men edilmesine karar verildiği, bu kararın davacıya tebliğ edilmesi üzerine söz konusu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, işyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvuracakları, bu Yönetmeliğe göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilieceği, ayrıca başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıkların, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterileceği ve bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin sürelerin eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlayacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre ruhsatlı işyerlerinin mevzuata aykırılıklar nedeniyle ruhsatlarının iptalinin her zaman mümkün olduğu açıktır.
Yukarıda düzenlemelerine yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılmasına ve çalıştırılmasına hukuken olanak bulunmamakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının 11/08/2014 tarihinde iptal edildiği ve işyerinin ruhsatsız olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılmasına veya düzenlenmiş olan işyeri ruhsatı iptal edildikten sonra işyerinin çalıştırılmasına hukuken olanak bulunmaması, ruhsatsız olarak faaliyette bulunma hakkı tanımaması ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hususları göz önünde bulundurulduğunda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işletilen işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmamakta olup, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.