T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/3977
Karar No : 2023/1597
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1. ...
2. ... İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Ekli listede yer alan taşınmazların ve üzerlerinde bulunan yapıların (varlıkların) özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, ekli listenin 2., 4., 6., 7., 8., 10., 14., 15., 16., 17. ve 18. sıralarında yer alan taşınmazlar yönünden iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Cumhurbaşkanı kararıyla kamu kurumlarının eğitim kampları ve sosyal tesislerinin bulunduğu arazi ve kapalı alanların özelleştirme kapsam ve programına alındığı, kamu görevlilerinin kullanımı için tahsis edilmiş olan sosyal tesislerin kullanımında kamu yararının gözetilmesi gerektiği, sosyal tesislerin ticarî bir işletme mahiyetinde olmadığı, anılan tesislerden kamu personelinin uygun fiyatla yararlanabildiği, sosyal tesislerden yararlanacak olanlardan alınacak asgari bedelleri belirlemek, bu yerlerden elde edilen gelirlerin kullanımına ilişkin esas ve usuller ile bunlara ilişkin düzenlemeleri yapmak görevinin Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verildiği, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 220/A maddesinin birinci fıkrasının (j) bendine dayanılarak hazırlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ile sosyal tesislerin işletilmesi, yararlananlardan alınacak ücret, gelirlerin kullanımı gibi konuların özel olarak düzenlendiği, sosyal tesislerin özelleştirilmesi ile alınacak ücreti özel işletmeler belirleyeceğinden Bakanlığın bu konuda bir yetkisinin kalmayacağı, kurum personelinin sosyal tesislerden yararlanma imkânının kaldırılmasının ve tesislerin özel sektör tarafından işletilmesinin sosyal tesislerin kuruluş amacına aykırı olduğu, sosyal tesislerde hizmet içi eğitimlerin yürütüldüğü dikkate alındığında, bu tesislerin özelleştirilmesi hâlinde hizmet içi eğitimler dolayısıyla yapılacak kamu harcamalarının artacağı, sosyal tesislerin düzenli ve sürekli gelir elde etmekte olup zarar etmediği, ekonomiye ve kamu bütçesine bir yük getirmediği, dava konusu işlemin 2021/14 sayılı ve “Tasarruf Tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile çeliştiği, anılan Genelge'de kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinin yüz yüze yapılmasının zorunluluk arz ettiği durumlarda öncelikli olarak kamu tesislerinin kullanılması kaydıyla geçici görevlendirmeler yapılabileceğinin belirtildiği, dava konusu işlemde sebep unsurunun gösterilmediği, kamu çalışanlarına daha iyi koşullarda sosyal tesis hizmeti verilmesinin yöntemlerinin araştırılması yerine sosyal tesislerin özelleştirilmesinin kamu çalışanlarını hak kaybına uğratacağı, sosyal hizmet alanlarının kamu kurumlarının faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu, dava konusu Cumhurbaşkanı kararının Anayasa'da kamu görevlileri için sağlanan sosyal hak ve yardımları ortadan kaldırmaya yönelik olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Öncelikle usûle ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı, dava dilekçesinin zorunlu kanunî unsurları taşımadığı, davacının bakılan davayı açmakta hukukî menfaatinin bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise, 4706 sayılı Kanun'un 2. maddesinin üçüncü fıkrasında, kamu sosyal tesislerinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından değerlerdirilmesine Cumhurbaşkanınca karar verilebileceği kuralına yer verdiği, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un Geçici 29. maddesi, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 8. maddesi ve 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanı tarafından kullanılmasına karar verildiği, dava konusu kararın hukuka uygun olarak tesis edildiği, davacının iddialarının hukukî dayanaktan yoksun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Dava; ekli listede yer alan taşınmazların ve üzerlerinde bulunan yapıların (varlıkların) özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, ek listenin 2., 4., 6., 7., 8., 10., 14., 15., 16., 17., 18. sıralarında yer alan taşınmazlar yönünden iptali istemi ile açılmıştır.
Anayasa'nın "Devletleştirme ve Özelleştirme" başlıklı 47. maddesinin 3. fıkrasında, "Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usuller kanunla gösterilir." hükmü yer almaktadır.
4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (a) bendinde, bu Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların "özelleştirme kapsamına" alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibariyle özelleştirilebilir nitelikte olmayanların malî ve hukukî açıdan "özelleştirmeye hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına" alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek, (b) bendinde, özelleştirme kapsamına alınmış olan kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirme kapsamından çıkarılarak eski statülerine iade edilmesine ve/veya özelleştirme programına alınmış kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirmeye hazırlanmasına karar vermek, (c) bendinde, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri aynî hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (a) bendinde, bu Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların "özelleştirme kapsamına" alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibariyle özelleştirilebilir nitelikte olmayanların malî ve hukukî açıdan "özelleştirmeye hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına" alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek, (b) bendinde, özelleştirme kapsamına alınmış olan kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirme kapsamından çıkarılarak eski statülerine iade edilmesine ve/veya özelleştirme programına alınmış kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirmeye hazırlanmasına karar vermek, (c) bendinde, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri aynî hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.
4046 sayılı Kanun'un Geçici 29. maddesi, 703 sayılı KHK'nın Geçici 8. maddesi ve 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile ÖYK'nın görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanlığı tarafından kullanılmasına karar verilmiştir.
Bir kuruluşun özelleştirme kapsamına alınması, ilgili kuruluşun malî ve hukukî yönden özelleştirmeye hazırlık işlemlerinin yapılmasına ve sonuçlandırılmasına olanak sağlayan bir süreçtir.
Kanun'un belirlediği esas yöntemin, kuruluşların öncelikle "özelleştirme kapsamına" alınması ve kuruluşun özelleştirmeye hazırlanmasından sonra "özelleştirme programına" alınması olduğu anlaşılmakla birlikte, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin doğrudan "özelleştirme programına" alınması, programa alınmış bir kuruluşun gerekli görülmesi hâlinde özelleştirmeye hazırlanması da yasal olarak mümkün bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Kanun'un 1. maddesinde belirtilen tanım gereği "kuruluş" olarak sayılan Hazine taşınmazının özelleştirme kapsam ve programına alınarak satış yöntemiyle özelleştirilmesi söz konusu olduğundan, Kanun'a uygun olan amacın "en yüksek gelirin" elde edilmesi olduğu açıktır.
10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile, ekli listede yer alan taşınmazların ve üzerlerinde bulunan yapıların (varlıkların) özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar verildiği, dolayısı ile, dava konusu kararın, Anayasa'nın 47. maddesi, 4706 sayılı Kanun'un 2. maddesi, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile, 703 sayılı KHK'nın Geçici 8. maddesi gereğince hukuka uygun olarak tesis edildiği açıktır.
Belirtilen nedenlerle, özelleştirme kapsam ve programına alınmanın amaç ve hedeflerini ortaya koyarak, dayanağı olan düzenlemelere uygun olarak oluşturulan, 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, dava konusu edilen ek listenin 2., 4., 6., 7., 8., 10., 14., 15., 16., 17., 18. sıralarında yer alan taşınmazlar yönünden hukuka aykırı bir husus görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, ekli listede belirtilen taşınmazların ve üzerlerinde bulunan yapıların (varlıkların) Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından değerlendirilmek üzere özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar verilmiştir.
Anılan Cumhurbaşkanı kararının ekinde yer alan Taşınmaz Listesi'nin 2. sırasında, Jandarma Genel Komutanlığı'nca kullanılan Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaz; 4. sırasında, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca kullanılan Aydın ili, Kuşadası ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Sosyal Güvenlik Kurumu adına kayıtlı taşınmaz; 6. sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kullanılan Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi, ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... sayılı parsellerde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar; 7. sırasında, Emniyet Genel Müdürlüğü'nce kullanılan Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaz; 8. sırasında, Adalet Bakanlığı'nca kullanılan Çanakkale ili, Gökçeada ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... sayılı parsellerde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar; 10. sırasında, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca kullanılan İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Sosyal Güvenlik Kurumu adına kayıtlı taşınmaz; 14. sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kullanılan Kocaeli ili, Kandıra ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaz; 15. sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kullanılan Muğla ili, Ula ilçesi, ... Mahallesi, ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... sayılı parsellerde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar; 16. sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kullanılan Ordu ili, Perşembe ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... , ... , ... , ... , ... sayılı parsellerde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar; 17. sırasında, Emniyet Genel Müdürlüğü'nce kullanılan Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaz; 18. sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca kullanılan Muğla ili, Marmaris ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... sayılı parsellerde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar bulunmaktadır.
Bakılan dava, 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, ekli listenin 2., 4., 6., 7., 8., 10., 14., 15., 16., 17. ve 18. sıralarında yer alan anılan taşınmazlar yönünden hukuka aykırı olduğu iddialarıyla açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usûle yönelik itirazları geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT :
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; A) Bu maddede belirtilen ve Kanunun uygulanmasında 'kuruluş' adı ile anılacak olan; ... d) Genel ve katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların ve kamu iktisadi teşebbüslerinden kamu iktisadi kuruluşlarının gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ve iştiraklerindeki paylarının, ... ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek gerekçelerinden birisi ile özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir. ... " kuralına yer verilmiş; "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, bu Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların "özelleştirme kapsamına" alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibarıyla özelleştirilebilir nitelikte olmayanların mali ve hukuki açıdan "özelleştirmeye hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına" alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek Kurul'un görevleri arasında sayılmıştır.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasında, "Mahalli idareler hariç olmak üzere genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, döner sermayelerin, fonların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç özel kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş diğer kamu idarelerinin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müesseselerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar ve şirketlerin mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan tatil köyü, termal tesis, eğitim ve dinlenme kampları, eğitim, dinlenme ve spor tesisleri, misafirhane ve diğer sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması amacıyla, bu tesislerin maliklerinin kendilerince, Bakanlıkça, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca; değerlendirme işlemini yapacak idarenin mevzuatına göre ve bu mevzuatta belirtilen usullere göre satılmak, kat/arsa karşılığı inşaat yaptırılmak, üzerlerinde sınırlı ayni hak tesis edilmek suretiyle veya diğer yöntemlerle değerlendirilmesine, değerlendirmenin hangi idare tarafından ve hangi yöntemle yapılacağına, Cumhurbaşkanınca karar verilebilir." kuralına yer verilmiştir.
09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; ... e) ... 3. maddesinin birinci fıkrası ... yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Geçici Madde 29- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulunca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır."; "Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden; ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.
02/08/2018 tarih ve 30497 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı'nın 01/08/2018 tarih ve 2018/3 sayılı Genelgesinde, 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK ile kaldırılan kurul, komisyon ve komitelere, ekli (1) sayılı listede belirtilen mevzuatta verilmiş olan görev ve yetkilerin karşılarında gösterilen kurum ya da makam tarafından kullanılmasının ve mezkûr kurul, komisyon ve komitelerin görev ve yetkilerine ilişkin olarak diğer mevzuatta yapılan atıflardan; politika belirleme ve istişari nitelikte olanların ilgili Cumhurbaşkanlığı politika kuruluna, icrai nitelikte olanların ise mezkûr listede karşılarında gösterilen ilgili kurum ya da makama yapılmış sayılmasının uygun görüldüğü kurala bağlanmış, Genelge'ye ekli (1) sayılı listenin 3. sırasında yer alan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görev ve yetkisinin tevdi edildiği kurum/makam "Cumhurbaşkanı" olarak belirlenmiştir.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması için 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7142 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 02/07/2018 tarihinde kararlaştırılan 703 sayılı KHK'nın 85. maddesi ile 4046 sayılı Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Başbakanın başkanlığında, Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulu (Kurul) kurulmuştur. Kurul, üyelerin tamamının katılımı ile toplanır ve kararları oybirliği ile alır. Kurulun sekretarya hizmetleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yürütülür." kuralı yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında Kurul'un görevlerinin sayıldığı metin yürürlükte kalmaya devam etmekte olup; 703 sayılı KHK'nın Geçici 8. maddesi ile de, bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul ve benzeri birimlerin bu maddenin yürürlüğe girdiği 09/07/2018 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine aktarılmayanlara ait ve politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler haricindeki diğer görev ve yetkilerin Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılacağı belirtilerek, 703 sayılı KHK'nın 85. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasında oluşumuna yer verilen Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanına veyahut yetkilendirilecek kurum ya da makama devredileceği kurala bağlanmıştır.
Nitekim, 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle de, 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasında yapısı düzenlenen Özelleştirme Yüksek Kurulu'na 4046 sayılı Kanun'la verilmiş görev ve yetkilerin tevdi edildiği makamın "Cumhurbaşkanı" olduğu belirtilerek, 4046 sayılı Kanunla Özelleştirme Yüksek Kurulu'na verilmiş görev ve yetkilerin bizzat Cumhurbaşkanınca kullanılacağı açıklığa kavuşturulmuştur.
Öte yandan, 4706 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında sayılan kamu idarelerinin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müesseselerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar ve şirketlerin mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan tatil köyü, termal tesis, eğitim ve dinlenme kampları, eğitim, dinlenme ve spor tesisleri, misafirhane ve diğer sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması amacıyla, bu tesislerin Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca, 4046 sayılı Kanun'a göre değerlendirilmesine Cumhurbaşkanınca karar verilebileceği açıktır.
Bu itibarla, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında yer alan ve Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların; özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar vermek ve satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sâir hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek hususlarında görevli olan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun bu görevleri Cumhurbaşkanı'na devredildiğinden; öte yandan, 4706 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla da kamuya ait sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması amacıyla değerlendirilmesi ile değerlendirmenin hangi idare tarafından ve hangi yöntemle yapılacağına karar verme noktasında Cumhurbaşkanı'na yetki verildiğinden, dava konusu kararda yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
4046 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde ve 1. maddesine ait gerekçede, önceki özelleştirme mevzuatında sadece kamu iktisadî teşebbüslerinin özelleştirilmesine ilişkin hükümler yer almakta iken, bu Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda Devletin diğer mal ve hizmet üretim birimlerinin de özelleştirme kapsamına alınması suretiyle, özelleştirme uygulamalarının sınırlarının genişletildiği ve Devletin ekonomik alandaki rolünün azaltılmasının amaçlandığı belirtilmiştir.
4046 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendine göre, Kanun'da "kuruluş" olarak sayılan genel ve katma bütçeli idarelerin gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmesi yoluna gidilebileceği, başka bir anlatımla, genel ve katma bütçeli idarelerin gördükleri kamu hizmeti ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının özelleştirilmesinin mümkün olduğu, ayrıca Hazine'ye ait taşınmazların da kamuya gelir elde etmek amacıyla özelleştirme uygulamaları kapsamında değerlendirilebilecekleri anlaşılmaktadır.
Öte yandan, 4706 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasına göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ve veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan tatil köyü, termal tesis, eğitim ve dinlenme kampları, eğitim, dinlenme ve spor tesisleri, misafirhane ve diğer sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması amacıyla, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca özelleştirme uygulamalarına ilişkin mevzuata göre değerlendirilmesine Cumhurbaşkanı tarafından karar verilebileceği açıktır.
Davalı idarelerce; ülkemizde farklı kamu kurumlarına ait 1700'den fazla sosyal tesis bulunduğu, bu tesislerin ödenek kısıtlamaları, personel ve donanım eksikliği, tahsisli olarak boş odalar tutulması sonucu özel sektöre kıyasla verimsiz işletilerek ekonomide atıl kapasite oluşturdukları, vatandaşların tesislerden eşit şekilde yararlanamadığı; sosyal tesislerin özelleştirilmesi ile, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına katkı sağlanması, kamuya gelir elde edilmesi, ilgili kurumların bütçe giderlerinde azalma kaydedilmesi, imar fonksiyonlarının revize edilmesi yoluyla kamuya ilave katma değer sağlanması, sağlık turizmi, palyatif tıp hizmetleri, yaşlı bakımı gibi alanlarda mevcut kapasitelerin piyasaya sunulması ile etkinliğin artırılması, yeni istihdam oluşturulması ve ülkemizin turizm potansiyeline erişmesine katkı sağlanmasının hedeflendiği; yürütülen çalışmalar sonucunda, sosyal tesislerin bulundukları konumun turizm potansiyeli, sosyal tesisin müstakil (idarî binalar ile bütünleşik olmayan) olup olmaması, imar durumları, uydu görüntüleri ve tapu kayıtları verileri incelenerek özelleştirme kapsam ve programına alınması planlanan tesislerin listesinin belirlendiği ve 18 adet kamu sosyal tesisinin dava konusu Cumhurbaşkanı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındığı; 4706 sayılı Kanun uyarınca, söz konusu tesislerden özelleştirme kapsamında elde edilecek gelirlerin, hâlihazırda bu sosyal tesisleri mülkiyetinde/kullanımında bulunduran kurumlara aktarılacağı; özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar ise, tesislerin ilgili idare tarafından işletilmesine ve kamu çalışanlarının tesislerden yararlanmalarına devam edileceği belirtilmiştir.
Dava konusu Cumhurbaşkanı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan taşınmazların iki tanesinin (ekli listenin 2. ve 4. sıralarında yer alan taşınmazlar) mülkiyetinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğu, diğer taşınmazların mülkiyetinin ise Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu, taşınmazların idarelerin gördükleri kamu hizmeti ile doğrudan doğruya ilgisinin olmadığı, taşınmazların bulunduğu konum ile değerleri ve davalı idarelerce özelleştirme kapsam ve programına alınmalarına ilişkin belirtilen sebepler birlikte değerlendirildiğinde, anılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınması işleminin, 4046 sayılı Kanun'un ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak şeklindeki genel amacı ile Hazine'ye ait taşınmazların özelleştirme uygulamaları kapsamında değerlendirilmesinde geçerli olan kamuya gelir elde etmek şeklindeki özel amacına ve 4706 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasında öngörülen kamuya ait sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması amacına uygun olduğu ve Anayasa'ya ve 4046 ve 4706 sayılı Kanunlara aykırı herhangi bir yönünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı Cumhurbaşkanı kararına ekli listenin 4., 6., 7., 8., 10., 14., 15., 16., 17. ve 18. sıralarında yer alan taşınmazların ve üzerlerinde bulunan yapıların (varlıkların) özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 03/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.