T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/3977
Karar No : 2023/3327
TEMYİZ EDENLER : I) (DAVALILAR)
1) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
II) (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİLLER)
1) ...
2) ...
3) ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
4) ...
5) ...
6) ...
7) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Osmangazi Belediye Meclisi üyesi olan davacılar tarafından Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,.. parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün park ve konut dışı kentsel çalışma alanına alınmasına ilişkin ... tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen ve ... tarihli, ...sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, taşınmazın ... tarihli, ...sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinde de konut dışı kentsel çalışma alanına alındığı, 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerine uygun olarak hazırlanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti : Uyuşmazlığa konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... tarihli, ...sayılı kararı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklikleri ile konut dışı kentsel çalışma alanına (oto yedek parça ve kalıp üretim tesisi) alındığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile de parselin konut dışı kentsel çalışma alanına (oto yedek parça ve kalıp üretim tesisi) ve güneyindeki kısmın ise park alanına alındığı, 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise Dairenin ... tarihli, E:..., K.... sayılı kararı reddedildiği, bu durumda, dava konusu uygulama imar planının dayanağı olan 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin iptaline karar verilmesi nedeniyle alt ölçekli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu uygulama imar planının iptaline karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen mahkeme kararında isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVALI ... BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Dava konusu planın onaylandığı tarih itibariyle bir değerlendirme yapılması gerektiği, planın üst ölçekli planlara uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALI ...BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Dava konusu işlemin kamu yararı gözetilerek tesis edildiği, planın hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALILAR YANINDA MÜDAHİLLERİN İDDİALARI : Dava konusu planın üst ölçekli planlara uygun olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu planın dayanağı olan üst ölçekli planların yargı kararıyla iptaline karar verildiği, parsel bazında kişiye özel planlama yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... tarihli, ... sayılı İl Tarım Müdürlüğü işlemi ile 5403 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca, üzerinde 1989 yılından önce inşa edilmiş metal presleme fabrikası bulunan mutlak tarım arazisi niteliğindeki 13770 m2 büyüklüğündeki ... ada, ... (eski ...) parsel sayılı taşınmazın tamamının, ifraz edilmemek şartıyla tarım dışı amaçla kullanılması uygun görülmüştür.
1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında orman, ... tarihli, ...sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planında tarım alanında kalan ve 17.1.2018 tarihinde ... ada, ..., ... (eski ...), .., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşan 26755,50 m2 büyüklüğündeki dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 26755,50 m2'lik bölümünün sanayi alanına alınmasına ilişkin 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifi üzerine alınan İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün ... tarihli, ...sayılı kurum görüşünde, eski ..sayılı parselin tarım dışı amaçla kullanımı için 2007 yılında izin verildiği, ancak ruhsatlandırma işleminin tamamlanmadığı, üzerindeki yapının 1989 yılından önce yapıldığına dair muhtar ve ihtiyar heyetince imzalanan belge bulunduğu gerekçesiyle eski ..sayılı parselin tarım dışına çıkarılması uygun bulunmuş, fakat ..., ..., ..., ...ve ...sayılı parsellerin Bursa Ovası Büyük Ova Koruma Alanı içinde kaldığı gerekçesiyle tarım dışı amaçla kullanılması uygun bulunmamıştır.
İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün ... tarihli, ...sayılı görüşü üzerine hazırlanan imar planı değişikliği teklifi üzerine ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/2500 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklikleri ile tevhit sonucu oluşan ... sayılı parselin üzerinde fabrika bulunan ve davalı ile davalı yanında müdahil tarafından eski ...sayılı parsele denk geldiği ileri sürülen ..., 80 m2 büyüklüğündeki orta bölümü konut dışı kentsel çalışma alanına (oto yedek parça ve kalıp üretim tesisi) alınmıştır.
... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen ve ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ... sayılı parselin 10043,55 m2'lik bölümü konut dışı kentsel çalışma alanına (oto yedek parça ve kalıp üretim tesisi), üzerinden boru hattının geçtiği 3784,25 m2'lik bölümü ise Botaş'ın görüşü doğrultusunda park alanına alınmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2020/1887 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli Mudanya Planlama Bölgesi Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/5000 ölçekli Nilüferköy Nazım İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle ... Odası (... Şubesi) tarafından açılan davada, anılan nazım imar planı değişikliklerinin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarihli, E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/04/2023 tarihli, E:2020/1887, K:2023/3324 sayılı kararıyla, uyuşmazlık konusu... parsel sayılı taşınmazı oluşturan eski ...(eski ...) parsel sayılı taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılıp açılmadığı, ... sayılı parselin 13827,80 m2'lik bölümünün tarım alanından, konut dışı kentsel çalışma alanına alınmasına ilişkin imar planı değişikliklerinin, sadece tevhit sonucu oluşan ... sayılı parselin tarım dışı amaçla kullanımına izin verilen eski 71 sayılı parselin bulunduğu kısma yönelik olarak yapılıp yapılmadığı, ... parseli oluşturan ve Bursa Ovası Büyük Ova Koruma Alanı içinde kaldığı gerekçesiyle tarım dışı amaçla kullanılması uygun bulunmayan diğer eski ..., ...,..., ... ve ... sayılı parsellerin isabet ettiği alanı da kapsayıp kapsamadığı ve imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun olup olmadığı hususlarının, aralarında harita mühendisinin de yer aldığı uzman bir bilirkişi heyetiyle yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle açıklığa kavuşturulmasının ardından yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle açılan davada, bozma kararı üzerine verilecek karara göre alt ölçekli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin bu dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalılar ve davalılar yanında müdahillerin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması, dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.