Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/4013 E. , 2022/3716 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4013
Karar No : 2022/3716
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; balık satış ve pişirme ruhsatıyla işletilen işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek, iş yerinin bulunduğu alandan 7 gün içerisinde terk, yıkım ve tahliye edilmesine yönelik ... tarih ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işyerinin 3621 sayılı Kıyı Kanununa aykırı olarak yapılmış kaçak ve ruhsatsız bir yapı olduğu, yapının ruhsata bağlanabilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından dava konusu yıkıma ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline gelince; dosya içerisindeki ecrimisil ihbarnamesinden ve Didim Mal Müdürlüğü personelinin davacının işyerinde tuttuğu tutanaktan anlaşıldığı üzere, işyeri açma ve çalışma ruhsatının adresi sözkonusu yıkım kararı olan işyeri olduğu, davacı her ne kadar daha önceden davalı belediyeden bahse konu ruhsatı almış olsa da, kaçak ve ruhsatsız olan bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 15/08/2014 tarihinde 1 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığı, Didim Mal Müdürlüğünün belediyeye yazdığı ... tarihli ve ... sayılı yazısıyla, Hazine yerinin işgal edildiği belirtilerek tahliye, terk ve yıkım yapılmasının talep edilmesi üzerine, mezkur işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edildiği, 7 gün içinde işyerinin bulunduğu alandan terk, yıkım ve tahliyesinin istenildiği, Mal Müdürlüğü,nün Hazine yerinin işgal edildiğini belirterek, tahliye edilmesi için daha önce davacıya uyarıda bulunduğu, bunun üzerine davacının 2014 Mart ayının son günlerinde zaten römorktan oluşan işyerini, az ileride bulunan ve özel kişiye ait olan … ada … parsel sayılı arsa üzerine taşıdığı, arsayı sahibinden kiraladığı, davacının Hazine yerini kullanımının 20-30 Mart 2014 tarihinde sona erdiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E…. D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte, dava konusu işyerinin … ada … parsel üzerinde bulunduğunun tespit edildiği, mezkur parselin Kadir Turgut adlı şahsa ait olduğu belirtilerek, belediyenin ruhsatın iptaline karar verdiği 27/06/2014 tarihi itibarıyla davacının Hazine arazisine yönelik bir kullanımı olmadığından davalı idarenin ruhsat iptaline ilişkin kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, balık satış ve pişirme ruhsatıyla işletilen işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek, iş yerinin bulunduğu alandan 7 gün içerisinde terk, yıkım ve tahliye edilmesine yönelik … tarih … sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 20. maddesinde, "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.", 21.maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir...", "Yapı Kullanma İzni" başlıklı 30. maddesinde, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...) bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir..." kurallarına yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabülüne Dair Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralı yer almaktadır.
14/07/2005 günlü, 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilip 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde ise; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacının Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde kıyıda bulunan Hazine taşınmazında ruhsatsız olarak yapı yaptığı, işyeri açarak balık pişirdiği ve satışı yaptığı, Didim Mal Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla Hazine yerinin davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle sözkonusu işyerinin tahliye, terk ve yıkımı yapılmasının davalı idareden talep edildiği, davacının işyerinde ruhsat dışı faaliyet gösterdiği tespitini içeren … tarih ve … sayılı zabıt varakası düzenlendiği, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanununa istinaden davacının sahilde bulunan Hazine yerini işgal ettiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve 7 gün içinde işyerinin bulunduğu alandan terk, yıkım ve tahliyesinin yapılması ihtaren bildirildiği anlaşılmaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi, bu süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılması gerekmekte ise de, dava konusu işyerinin 3621 sayılı Kıyı Kanununa aykırı olarak yapılmış kaçak ve ruhsatsız bir yapı olduğu, yapının ruhsata bağlanabilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından, onbeş gün süre verilmesinin hukuki durumu değiştirmeyeceği açık olduğundan; davacıya 15 günlük süre verilmeksizin işyerinin ruhsatının iptali şeklinde tesis edilen işlemde, sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, yukarıda belirtilen AÇIKLAMA İLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.